Кіріспе
Италиялық заңгер және дипломат (1190–1249)
Пьетро делла Вигна (сонымен қатар Пьер делла Винье, Петрус де Виней немесе де Виней; Капуа, шамамен 1190 – Пиза, 1249) – император Фридрих II-нің канцлері және хатшысы (логофет) болған итальяндық заңгер және дипломат. Негізсіз патшаға қарсы қылмыс жасады деген айыппен түрмеге қамалып, соқырланды және көп ұзамай өзін-өзі өлтірді. Ол Данте Алигиеридің «Құдайлық комедия» шығармасының «Тозақ» бөлімінде кейіпкер ретінде бейнеленеді.
Pietro della Vigna (also Pier delle Vigne, Petrus de Vineas or de Vineis; Capua, ca. 1190 – Pisa, 1249) was an Italian jurist and diplomat, who acted as chancellor and secretary (logothete) to Emperor Frederick II. Falsely accused of lèse majesté, he was imprisoned, blinded and committed suicide soon after. He appears as a character in the Inferno of the Divine Comedy by Dante Alighieri.
Өмір және жұмыс
Пьетро делла Вигна 1190 жылы Капуада қарапайым отбасында дүниеге келді және Болоньяда заңды оқыды. Классикалық білімі, латын тілінде еркін сөйлеу қабілеті және поэзияға деген дарынының арқасында ол император Фридрих II-нің құрметіне ие болды. Император оны жеке хатшысы, кейіннен judex magnae curiae, кеңесші, Апулияның губернаторы, протонотариус және канцлер қылып тағайындады. 1232 және 1237 жылдары император оны Рим папасымен келіссөздер жүргізу үшін Римге, 1239 жылы Падуаға – азаматтарды императорлық қорғауға көндіру үшін, ал 1234-1235 жылдары Англия королі Генрих III-нің қарындасы Изабелла мен Фридрих II-нің некесін ұйымдастыру үшін Англияға жіберді. Делла Вигна білікті және сенімді дипломат болды және императорды жала жабушылардан және папаның қаулыларынан қарық қорғады. Бірақ 1245 жылы өткен Лион соборында (папа Иннокентий IV шақырған), делла Вигна өзінің әміршісінің қорғауын танымал заңгер Таддео да Суэссаға тапсырды, бірақ ол оның айыпталуын болдырмады. Делла Вигна мәдениетті, білімді адам болды. Ол ғылым мен өнерді қолдады және заңнамалық реформалары арқылы Италияның гүлденуіне үлкен үлес қосты. Ол сонымен қатар халық поэзиясының авторы болды, оның екі канцони және бір сонеті бүгінге дейін сақталған. Оның көптеген хаттары, негізінен императордың атынан жазылған және Изелин баспасында жарияланған (Epistolarum libri vi, 2 v., Basel, 1740), XIII ғасырдың тарихы мен мәдениеті туралы құнды ақпараттарды қамтиды. Оған Сицилия заңдарының жинағы, Tractatus de potestate imperiali және Боэций стилінде жазылған Consolation атты трактат та жатады. Гелфтер дәстүрі делла Вигнаны, сондай-ақ император мен оның сарайын дінсіздікпен айыптайды. Олар тіпті, негізсіз болса да, олардың танымал еңбек – De Tribus Impostoribus-тың авторлары екенін айтты, онда Мұса, Иса және Мұхаммед сынға алынып, олардың үйретіктері жобалады.
Түрмеге қамау және өзін-өзі өлтіру
Делла Вигна 1249 жылдың басында Кремонада сатқын (proditor) ретінде тұтқындалды. Тұтқындау себептері ешқашан анықталған жоқ; құпия сөздер немесе сыбайлас жемқорлыққа айыпталу мүмкіндігі болған. Ол Понтремолиде, Сан-Джеминиано алаңында Фредерик II-нің бұйрығымен соқыр етілді. Делла Вигнаның құлағаннан кейін көп ұзамай болған өлімінің нақты жағдайы белгісіз; кейбір деректер ол азаптаудан қайтыс болған немесе соқыр болу салдарынан өлген болуы мүмкін деп мәлімдейді, ал басқалары ол Сан-Миниато түрмесінің мұнарасында өз-өзіне қол жұмсаған деп санайды.
" Құдайы комедияда "
Өзін-өзі өлтіруші ретінде ол Дантенің "Тозағында" VII шеңбердің II сақинасында, XIII ән: Өз-өзіне қарсы зорлық-зомбылық: өз-өзіне қол жұмсаушылар мен сарыбас адамдар арасында көрінеді. Дела Вигна саяхатшылар Данте мен Вергилийге өзінің кім екенін былай деп ашады: "Мен Фредериктің жүрегінің екі кілтін ұстағанмын, оларды ашу мен жабуға және оларды осыншалық шеберлікпен бұруға білгенмін". Дантенің Дела Вигнаны бейнелеуі оның шешендік өнерін баса көрсетеді. Оның синтаксисі тікенді бұталар сияқты күрделі және араласып жатыр. Бір сәтте Данте оны қайталайды: "Менің ойымша, ол менің ойлап тұрғанымды ойлады", - деп Джон Чиарди аударған. Данте оны сатқын емес, өз-өзіне қол жұмсаушылардың қатарына қою арқылы Дела Вигнаның негізсіз немесе қате айыпталғанын растайды. 19 ғасырда Уильям Блейк "Құдайлық комедияны" суреттеді және "Өзін-өзі өлтірушілердің орманы: Харпиялар мен өз-өзіне қол жұмсаушылар" суретінде Дела Виньені бейнеледі.