Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дэвид Феллман (1907 – 2003) – саяси ғалым, конституциялық құқық сарапшысы және академиялық еркіндікті қолдаушы, ол жалпы конституциялық құқық, әкімшілік құқық және азаматтық бостандықтар пәндерін оқытқан.
David Fellman (1907 – 2003) was a political scientist and constitutional scholar and advocate for academic freedom, who taught general constitutional law, administrative law and civil liberties.
Өмірбаян
Дэвид Феллман 1907 жылдың 14 қыркүйегінде Небраска штатының Омаха қаласында дүниеге келген. 1924-25 жылдары аудандық, ал 1925 жылы штатық чемпионатты жеңіп алды. Ол импровизациялық сөйлеу сайысында штатық деңгейде жеңіске жетті. Феллман Линкольн қаласындағы Небраска университетінде оқып жүргенде, өзін асырау үшін діни мектепте еврей тілін оқытты. Оқу кезінде үш жыл бойы дебат командасының құрамында болды. Ол Небрасканың "Think Shop" клубының мүшесі болды және 1927 жылдың мамыр айында ұлттық дебат құрметті қоғамы Delta Sigma Rho-ға сайланды, сондай-ақ бір жыл бойы осы ұйымның президенті қызметін атқарды. Ол Sigma Alpha Mu студенттік братствосының мүшесі және саяси ғылымдар кафедрасында оқырманы болды. Екі жыл бойы "The Daily Nebraskan" студенттік газетінде "Студенттің қоғамдық істерге қарауы" деген тақырыпта жартылай апталық бағана жазды. 1929 жылы бакалавр дипломын алып, Phi Beta Kappa-ға қабылданды; ал 1930 жылы Небраска университетінен магистр дәрежесін алды. 1931 жылы Феллман Йель университетіне ауысты, ол үкімет саласындағы Каулс стипендиясын жеңіп алған болатын. Ол доктор Фрэнсис Кокердің жетекшілігімен саяси теорияны зерттеді, содан кейін 1932 жылы философия бойынша стипендия, ал 1933 жылы үкімет бойынша Стерлинг стипендиясын алды. 1934 жылы Йель университетінен философия ғылымдарының докторы ғылымын қорғады.
David Fellman was born on September 14, 1907, in Omaha, Nebraska. that won the district championship in 1924 25 and the state championship in 1925. He won the state contest in extemporaneous speaking. Fellman taught Hebrew in a religious school to support himself while attending University of Nebraska in Lincoln. As an undergraduate, he was on the debate team for three years. He was a member of Nebraska's “Think Shop” and was elected to Delta Sigma Rho, the national debating honorary society, in May 1927, serving as president of that organization for one year. He was a member of Sigma Alpha Mu fraternity, and was a reader for the political science department. For two years, he wrote a semi weekly column in The Daily Nebraskan, official student newspaper entitled “A Student Looks at Public Affairs." He received his A. B. in 1929, and was inducted into Phi Beta Kappa; he also received an M. A. in 1930 from the University of Nebraska. In 1931, Fellman transferred to Yale University, having been the recipient of the Cowles fellowship in government. He studied political theory under Dr. Francis Coker, then a scholarship in philosophy in 1932, then the Sterling fellowship in government in 1933. He was awarded the Ph. D. from Yale University in 1934.
Мансап
Докторлық дәрежесін алғаннан кейін Феллман Небраска университетіне профессор болып қайтып келді. 1947 жылы Висконсин университетіне көшіп, зейнеткерлікке шыққанға дейін сол жерде қызмет етті. Ол Висконсин штатының басқару ісіне қатысып, конституциялық өзгерістерді қарауға және ұсынуға көмектесетін бірнеше комиссия мен кеңеске мүше болды. Ол 1934 жылдан 1947 жылға дейін Небраска университетінде оқытты. 1980-жылдардың соңына дейін Висконсин-Мэдисон университетінің Солтүстік корпусында кеңсесі болды. Бір газет оны «мейірімділігі мен тартымдылығымен, сондай-ақ зиялы деңгейімен студенттердің сүйікті профессоры» деп еске алды. Оның бұрынғы студенті Дэвид Оби оның еске алуында: «Заң профессорының рөлін сомдаған Джон Хаусманды есінде сақтағандар Феллманның қалай болғанын біледі – қатаң, талапкер, тікелей, әдепті, құрғақ, тілге келмейтін» деп жазды.
Upon receiving his doctorate, Fellman returned to the University of Nebraska as a professor until relocating to the University of Wisconsin Madison in 1947, and remaining there until his retirement. He became involved in Wisconsin state government and participated in several commissions and panels which helped review and eventually recommend constitutional changes. He taught at the University of Nebraska from 1934 to 1947 He maintained an office in North Hall at UW–Madison through the late 1980s. One newspaper remembered him as "beloved of generations of students who were attracted by his friendliness and charm as well as his intellectual stature." One former student, David Obey, wrote of him, "Anyone who remembers John Houseman’s portrayal of the law professor in The Paper Chase will know what Fellman was like – intimidating, tough, clipped, proper, dry, acerbic.”
1960-жылдары Феллман Висконсин штатының басқару ісіне белсенді қатысты. Ол Гейлорд А. Нельсон мен Джон В. Рейнольдс-младший губернаторлары үшін сөздер жазды. 1959 жылы ол Адам құқықтары жөніндегі губернатор комиссиясына тағайындалып, тоғыз жыл қызмет етті. Олар зерттеулер жүргізіп, заң жобаларын дайындады, мысалы, 1965 жылы штат заң шығарушы органына ұсынылған тең тұрғын үй туралы заң жобасы. 1960 және 1963 жылдары ол Конституцияны қайта қарау жөніндегі губернатор комиссиясына мүше болды. Оларға «тиісті конституциялық түзетулердің нақты мәтіндерін жасау, олардың мақсатын жариялау және оларды қабылдауды ілгерілету» міндеті жүктелді. Нәтижесіндегі маңызды өзгерістердің бірі – 1970 жылдан бастап губернатордың өкілеттік мерзімі екі жылдан төрт жылға дейін ұзартылды. 1970 жылы Висконсин Жоғарғы Сотының төрағасы Э. Гарольд Хэллоус оны сот залында дыбыс және бейне жабдықтарын пайдалану ережелерін ұсынатын комитеттің төрағасы етіп тағайындады, сондай-ақ сотқа кеңес беруге және сол кезде тыйым салынған осындай жабдықтарды пайдалану бойынша нақты ұсынымдар әзірлеуге көмектесуге тапсырды. 1960-жылдарға дейін Висконсин университетінің Мэдисон қаласында толыққанды профессорлық қызметтер болған жоқ. 1908 жылы университетке мұрагерлікпен берілген Вилас мүлігі алғаш рет бөлуге қолжетімді болғанда, алғашқы қадам – кампустың барлық бөлімдері арасында бәсекелестік негізінде тағайындалатын бірнеше Вилас профессорлық лауазымдарын құру болды. Дэвид Феллман 1962 жылы тағайындалған алғашқы топтың ішінде болды. Ол зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымды сақтап қалды.
In the 1960s, Fellman became active in Wisconsin state government. He wrote speeches for Governors Gaylord A. Nelson and John W. Reynolds, Jr. In 1959, he was appointed to the governor's Commission on Human Rights and served for nine years. They initiated surveys and drafted legislation, such as the fair housing bill submitted to the state legislature in 1965. In 1960 and 1963, he was named to the Governor's Commission on Constitutional Revision. They were tasked with "drafting of the actual texts of suitable constitutional amendments, the publicizing of their purpose and the promotion of their adoption." Among the notable changes that resulted was the increase of the term for governor from two years to four years beginning in 1970. In 1970, he was appointed by Chief Justice E. Harold Hallows of the Wisconsin Supreme Court to be chairman of the Committee to Recommend Rules on Use of Sound and Camera Equipment in the Courtroom and to advise the court and develop specific recommendations for use of such equipment, which was prohibited at that time. Until the 1960s, the University of Wisconsin Madison lacked any endowed chairs. When the Vilas estate, bequeathed to the University in 1908, first became available for distribution, the first step was creation of several Vilas professorships, awarded by campus wide competition. David Fellman was among the first group, named in 1962. He held the chair until his retirement.
Жеке өмір және өлім
Феллман Сараға үйленді (1994 жылы қайтыс болды); олардың екі баласы болды, Лора және Майкл Феллман (1942–2012), Саймон Фрейзер Университетінің (SFU), Ванкувер, Канаданың зейнеткер профессорлары. 1957–1959 жылдары сол қауымдастықтың «Midwest Journal of Political Science» (қазіргі «American Journal of Political Science») журналының алғашқы редакторы, «The American Political Science Review» журналының редакторлар кеңесінің мүшесі, 1959–1960 жылдары Әлеуметтік ғылымдар зерттеу кеңесінен үкіметтік істер саласындағы сыйлық алды; 1961–1962 жылдары Ұлыбританияда (Лондон экономика мектебінде) Фулбрайт стипендиясын алған аға зерттеуші, 1957–1958 жылдары Республика үшін қордан, 1959–1960 жылдары Әлеуметтік ғылымдар зерттеу кеңесінен зерттеу гранттарын алды; 1966 жылы Небраска университетінен құрметті доктор (заң ғылымдарының докторы) дәрежесін алды. Феллман алпыс бір жыл бойы Америка университет профессорлары қауымдастығының («AAUP») мүшесі болды, 1957 жылдан 1971 жылға дейін оның А комитетінде жұмыс істеді, 1959 жылдан 1964 жылға дейін комитет төрағасы болды, 1964 жылдан 1966 жылға дейін AAUP президенті болды және 1990-жылдарға дейін оның құқықтық қорғау қорының басқару кеңесінің мүшесі болып қалды. Дэвид Феллман 2003 жылғы 23 қарашада Висконсин штатының Мэдисон қаласында 96 жасында қайтыс болды.
Fellman married Sarah (died 1994); they had two children, Laura and Michael Fellman (1942 2012), Professor Emeritus of History, Simon Fraser University (SFU), Vancouver, Canada. founding editor of that association's Midwest Journal of Political Science (now American Journal of Political Science), 1957–1959, and on the board of editors for The American Political Science Review of the received the Governmental Affairs Award from the Social Science Research Council, 1959 1960; senior research Fulbright fellow, Great Britain (London School of Economics), 1961–1962; holder of research grants from the Fund for the Republic, 1957–1958 and the Social Science Research Council, 1959–1960; and recipient of an honorary degree (Doctor of Laws) from the University of Nebraska, 1966. Fellman was a member of the American Association of University Professors ("AAUP") for sixty one years, on its Committee A from 1957 to 1971, chaired it from 1959 to 1964, was president of the AAUP from 1964 to 1966 and continued as a member of the Governing Board of its Legal Defense Fund into the 1990s. David Fellman died age 96 in Madison, Wisconsin, on November 23, 2003.