Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ішкі құлақтан миға дыбыс ақпаратын жеткізетін жүйке
Nerve carrying auditory information from the inner ear to the brain
Кохлеарлық жүйке (сондай-ақ естілу жүйкесі немесе акустикалық жүйке) – амниоттарда кездесетін бас сүйек жүйкесінің екі бөлігінің бірі, екінші бөлігі – вестибулярлық жүйке. Кохлеарлық жүйке ішкі құлақтың кохлеясынан естілу сезімдік ақпаратын тікелей миға жеткізеді. Вестибулокохлеар жүйкесінің екінші бөлігі – вестибулярлық жүйке, ол жартылай дөңгелек каналдардан миға кеңістіктік бағдарлау туралы ақпаратты жеткізеді, олар жартылай дөңгелек өзектер деп те аталады.
The cochlear nerve (also auditory nerve or acoustic nerve) is one of two parts of the vestibulocochlear nerve, a cranial nerve present in amniotes, the other part being the vestibular nerve. The cochlear nerve carries auditory sensory information from the cochlea of the inner ear directly to the brain. The other portion of the vestibulocochlear nerve is the vestibular nerve, which carries spatial orientation information to the brain from the semicircular canals, also known as semicircular ducts.
Анатомия және байланыстар
Анатомиялық тұрғыдан алғанда, есту жүйке талшығы екіполярлы немесе бірполярлы болады, оның дистальді проекциясы перифериялық процесс, ал проксимальді проекциясы аксон деп аталады; бұл екі проекция тиісінше «перифериялық аксон» және «орталық аксон» деп те аталады. Кейде перифериялық процесті дендрит деп атайды, бірақ бұл термин толыққанды дұрыс емес. Типтік дендриттен айырмашылығы, перифериялық процесс әрекет потенциалын тудырып, өткізеді, содан кейін ол жасуша денесі (немесе сома) арқылы «секіріп өтеді» және орталық аксон бойымен тарала береді. Осы тұрғыдан алғанда, есту жүйке талшықтары ерекше, себебі әрекет потенциалы сома арқылы өтеді. Перифериялық процесс пен аксонның екеуі де миелинді. Адамда кохлеарлық жүйкеде орташа есеппен 30 000 жүйке талшығы бар. Талшықтардың саны түрлерге қарай айтарлықтай өзгереді; мысалы, үй мысығында орташа есеппен 50 000 талшық болады. Есту жүйке талшықтарының перифериялық аксондары нейротрансмиттер глютаматты пайдалана отырып, кохлеяның түкті жасушаларымен ленталы синапстар арқылы синапстық байланыс жасайды. Орталық аксондар ми сабағының кохлеарлық ядросындағы жасушалармен синапстық байланыс жасайды. Кохлеарлық жүйкенің жасушалық денелері кохлеяның ішінде орналасқан және олар бірлесіп спиральді ганглионды құрайды, ол кохлеямен ортақ спиральді пішінге байланысты осылай аталады. Бұл орталық аксондар кохлеядан оның негізінен шығып, шамамен бір дюйм ұзындықтағы жүйке бағанасын құрайды. Бұл вестибулярлық жүйкелермен қатар ішкі есту арнасы арқылы жүреді, осы арқылы ми сабағына қосылады. Содан кейін оның талшықтары кохлеарлық ядроның жасушалық денелерімен синапс жасайды.
In terms of anatomy, an auditory nerve fiber is either bipolar or unipolar, with its distal projection being called the peripheral process, and its proximal projection being called the axon; these two projections are also known as the "peripheral axon" and the "central axon", respectively. The peripheral process is sometimes referred to as a dendrite, although that term is somewhat inaccurate. Unlike the typical dendrite, the peripheral process generates and conducts action potentials, which then "jump" across the cell body (or soma) and continue to propagate along the central axon. In this respect, auditory nerve fibers are somewhat unusual in that action potentials pass through the soma. Both the peripheral process and the axon are myelinated. In humans, there are on average 30,000 nerve fibers within the cochlear nerve. The number of fibers varies significantly across species; the domestic cat, for example, has an average of 50,000 fibers. The peripheral axons of auditory nerve fibers form synaptic connections with the hair cells of the cochlea via ribbon synapses using the neurotransmitter glutamate. The central axons form synaptic connections with cells in the cochlear nucleus of the brainstem. The cell bodies of the cochlear nerve lie within the cochlea and collectively form the spiral ganglion, named for the spiral shape it shares with the cochlea. These central axons exit the cochlea at its base and form a nerve trunk, which, in humans, is approximately one inch long. This travels in parallel with the vestibular nerves through the internal auditory canal, through which it connects to the brainstem. There, its fibers synapse with the cell bodies of the cochlear nucleus.
Нейронның түрлері
Сүтқоректілерде кохлеарлық жүйке талшықтары I немесе II типке жіктеледі. I типті нейрондар нейрондардың 90-95% құрайды және ішкі шашты жасушаларды иннервациялайды. Олардың диаметрі салыстырмалы түрде үлкен, биполярлы және миелинді. I типті аксонның әрқайсысы тек бір ішкі шашты жасушаны иннервациялайды, бірақ әрбір ішкі шашты жасуша түрге және кохлеадағы орналасуына байланысты 30-ға дейін осындай жүйке талшықтарымен иннервацияланады. II типті нейрондар нейрондардың қалған 5-10% құрайды және сыртқы шашты жасушаларды иннервациялайды. Олардың диаметрі салыстырмалы түрде кішкентай, униполярлы және миелинсіз.
In mammals, cochlear nerve fibers are classified as either type I or type II. Type I neurons make up 90 95% of the neurons and innervate the inner hair cells. They have relatively large diameters, are bipolar, and are myelinated. Each type I axon innervates only a single inner hair cell, but each inner hair cell is innervated by up to 30 such nerve fibers, depending on species and location within the cochlea. Type II neurons make up the remaining 5 10% of the neurons and innervate the outer hair cells. They have relatively small diameters, are unipolar, and are unmyelinated.