Кіріспе

Топологиялық кеңістіктердің гомология теорияларының ортақ қасиеттері Математикада, әсіресе алгебралық топологияда, Эйленберг-Стинрод аксиомалары – топологиялық кеңістіктердің гомология теорияларының ортақ қасиеттері болып табылады. Аксиомаларды қанағаттандыратын гомология теориясының классикалық мысалы – Сэмюэл Эйленберг және Норман Стинрод жасаған сингуляр гомология. Гомология теориясын Эйленберг-Стинрод аксиомаларын қанағаттандыратын функторлар тізбегі ретінде анықтауға болады. 1945 жылы жасалған аксиоматикалық тәсіл, аксиомаларды қанағаттандыратын барлық гомология теорияларына ортақ нәтижелерді, мысалы Майер-Виторис тізбегін дәлелдеуге мүмкіндік береді. Егер өлшем аксиомасын (төменде сипатталғандай) жойсақ, қалған аксиомалар ерекше гомология теориясын анықтайды. Ерекше кохомология теориялары алғаш рет К-теориясы және кобордизмде пайда болды.

Салдарлар

Гомология топтары туралы кейбір фактілерді аксиомалардан тікелей шығаруға болады, мысалы, гомотоптық эквивалентті кеңістіктердің гомология топтары изоморфты болады. Кейбір салыстырмалы түрде қарапайым кеңістіктердің, мысалы n сфераларының гомологиясын аксиомалардан тікелей есептеуге болады. Осыдан (n-1) сферасы n дискінің қайтарылуы емес екенін оңай көрсетуге болады. Бұл Брауэрдің тұрақты нүкте теоремасын дәлелдеуде қолданылады.

Өлшем аксиомасы

Өлшем аксиомасынан басқа Эйленберг-Стинрод аксиомаларының бәрін қанағаттандыратын "гомологияға ұқсас" теория ерекше гомология теориясы (соответственно, ерекше кохомология теориясы) деп аталады. Мұндай теориялардың маңызды мысалдары 1950 жылдары табылды, мысалы, топологиялық K-теориясы және кобордизм теориясы, олар ерекше кохомология теориялары болып табылады және оларға сәйкес келетін гомология теорияларымен бірге келеді.