Кіріспе

Кори-Фукс реакциясы, сондай-ақ Рамирес-Кори-Фукс реакциясы деп те аталады, – альдегидті алкинге түрлендіруге арналған химиялық реакциялар тізбегі. 1,1-дибромоолефиндердің фосфин диброметилендер арқылы түзілуін алғаш рет Десай, МакКелви және Рамирес ашты. Дибромоолефиндерді алкиндерге айналдыру реакциясының екінші қадамы Фрич-Бутенберг-Вихелл қайта құрылымдалуы деп белгіленеді. Осы әдіс арқылы альдегидті алкинге толық түрлендіруі осы реакцияны жасаған американдық химиктер Элиас Джеймс Кори және Филип Л. Фукс есімдерімен аталды. Тиісті негізді таңдау арқылы, реакцияны 1-бромоалкинде тоқтатуға болады, ол келесі трансформациялар үшін пайдалы функционалдық топ болып табылады.

Реакция механизмі

Кори-Фукс реакциясы Виттиг реакциясының ерекше жағдайына негізделген, онда көміртек тетрабромидімен трифенилфосфиннің екі эквиваленті қолданылып трифенилфосфин дибромометилен илідін алынады. Бұл илід альдегидке тигенде Виттиг реакциясына түседі. Кетон қолданғанда гем-дибромоалкен пайда болады. Реакцияның екінші бөлігі оқшауланған гем-дибромоалкен аралық қосылысын алкинге айналдырады. Дейтериймен белгілеу зерттеулері осы қадамның карбен механизмі арқылы жүретінін көрсетеді. Литий бромидімен алмасудан кейін α-элиминация нәтижесінде карбен пайда болады. 1,2-қозғалыс дейтериймен белгіленген терминалды алкинге әкеледі. 50% H енуі (қышқыл) терминалды дейтерийдің артық BuLi-мен депротондылуымен түсіндірілуі мүмкін.