Кіріспе
Құс түрлері
Аққұйрықты шырша немесе үлкен қара шырша (Dryocopus javensis) – тропикалық Үнді субконтиненті мен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы мәңгі жасыл ормандарда қоныстанатын шырша түрі. Бұл Азиядағы ең ірі шыршалардың бірі және үлкен, құрғаған ағаштарда, көбінесе өзендердің жанында ұялайды. Оның 14 түршесі бар, көптеген аралдық түрлері қауіпті жағдайда, ал кейбіреулері жойылған. Түршелердің арасында ақ түстің таралуы мен мөлшері әртүрлі. Оның соққылары мен дауысы кішкентай шыршалардың дауысынан күштірек естіледі.
Сипаттама
Бұл түр – қазіргі кезде тірі қалған ең ірі тоқылдақтардың бірі. Ересектердің мөлшері аралығында болады және Азия тоқылдақтары арасында тек үлкен сландық тоқылдақ пен қара тоқылдақтан ғана кішілеу. Бұл түр солтүстік қара тоқылдақ пен Солтүстік Американың қанатты тоқылдағына жақын деп есептеледі және олардың мөлшерімен ұқсас. Дене салмағы аралығында өзгеруі мүмкін. Стандартты өлшемдер бойынша қанаттың ені , құйрығы , тұмсығы және табан сүйегі болады. Қанат асты жағы ақ түсті, ал құйрық ақ. Жүз беті ақ түссіз, бірақ атаулы түрінің жасөсперімдерінің мойнында ақ жолақтар болуы мүмкін. Бұл түрдің дауыстық ерекшеліктері мен морфологиясының басқа Оңтүстік-Шығыс Азиялық түрлерден айырмашылығы оны жеке түр ретінде қарастыруға жеткілікті болуы мүмкін. Жеке ересек тоқылдақтар қоректі іздеу үшін жарамды ағашта бір сағатқа дейін уақыт өткізе алады. Әдеттегі жұмыртқа саны екі. Олар негізінен құмырсқалар немесе личинкалар сияқты жәндіктермен қоректенеді, оларды көбінесе ағаш қабығының астынан табады, бірақ кейде жемістерді де жейді. Ұялшаң болғамен, олар адамдар көп жүретін жолдар мен адамдардың әрекеттерінен бұзылған жерлерге жақын ұялай алады. Олардың дауыстары қысқа, өткір дыбыстан бастап, интонациялы , , дыбыстарға дейін әртүрлі болады. Ұзақ дауыстар ұшу алдында естіледі. Олар ойықтарда қыстайды.
The subspecies hodgsonii has whitish underwing coverts and a white rump. The face lacks white, but juveniles of the nominate race can have white streaks on the throat. Differences from the other Southeast Asian subspecies in the vocalizations and morphology of this species are suggested to be large enough to raise this to full species status. Solitary adults may spend an hour foraging at a suitable tree. The normal clutch is usually of two eggs. They feed mainly on insects such as ants or grubs obtained mainly from under bark, but sometimes take fruit. Although shy, they can nest close to well used tracks and human disturbed areas. They have a range of calls from a short, sharp to more intoned , , calls. The longer calls are given prior to flying off. They roost within holes.
Мінез-құлық және экология
Бұл ірі қара тоқылдақ көбінесе жалғыз немесе жұптап көрінеді, кейде үшінші құс та оларға қосылуы мүмкін. Олардың мойны бүгіліп, дауыс шығару кезінде қатты, жалғыз дыбыс, күлкіге ұқсас шақыру естіледі. Олар көбею маусымында, әсіресе қатты соққылайды. Көбею маусымы негізінен қаңтардан наурызға дейін жалғасады. Ұясы көбінесе ашық орманды жердегі үлкен құрғақ ағашқа салынады. Әдетте екі ақ жұмыртқадан жұмыртқалайды. Үндістанның орталық бөлігіндегі Бастар аймағында олардың балалары тайпалық тұрғындармен ауланып желінеді, осының салдарынан бұл құстар сол жерде сирек кездеседі.