Кіріспе

Руссо Балт (кейде Руссобальт немесе Руссо Балтик) 1909-1923 жылдар аралығында көліктер мен ұшақтар өндірген алғашқы ресейлік компаниялардың бірі болды. Оның ізбасары – сәнді бронеталғақтандырылған жол талғамайтын көліктерді (SUV) өндіруші Dartz.

Рига зауыты

Рус Балтия вагон зауыты (Russo Baltic Wagon Factory; Русско Балтийский вагонный завод, RBVZ) 1874 жылы Ресей империясының маңызды өнеркәсіптік орталығы болған Рига қаласында құрылды. Бастапқыда жаңа компания Германияның Кёльн-Дюц қаласындағы Van der Zypen & Charlier компаниясының еншілес кәсіпорны болды. 1894 жылы акцияларының көп бөлігі Рига мен Санкт-Петербургтегі инвесторларға сатылды, олардың ішінде жергілікті Балтық неміс саудагерлері Ф. Мейер, К. Амелунг және Хр. Шредер, сондай-ақ Исайя Берлиннің туысы Шахе Берлин болды. Компания ақырында 3800 қызметкерге дейін өсті. 1909 және 1915 жылдар аралығында RBVZ теміржол вагондары зауытында 625-ке жуық вагон салынды, бастапқыда жас швейцариялық инженер Джулиан Поттердің жобалары бойынша. Поттер бұрын Брюссельдегі Automobiles Charles Fondu компаниясында дизайнер болып жұмыс істеген, ал қазір 26 жасында RBVZ автомобиль бөлімінің директоры және бас дизайнері болды. 1915 жылы Рига зауыты эвакуацияланды, жабдықтары Санкт-Петербургке, Филиге (Мәскеу) және Тверьге көшірілді. Бүгінде Рига қаласында, Латвияда, "Русо Балт" атты компания тіркемелер шығарады.

Санкт-Петербург зауыты

1912 жылдың басында компания директоры М. В. Шидловский 22 жасар Игорь Сикорскийді Санкт-Петербургтегі RBVZ жаңа ұшақ бөлімшесінің бас инженері ретінде жұмысқа алды. Сикорскийдің ұшағы Мәскеуде өткен әскери ұшақтар сайысында жақында жеңіске жеткен еді. Ол бірнеше инженерді RBVZ-ге әкелді және компания оның жобаларына келесі бес жыл бойы иелік ететіні туралы келісімге келді. Бұл топ көп кешікпей бірқатар ұшақтар жасады. Олардың ішінде S 5, S 7, S 9, S 10 (1913), S 11, S 12, S 16 (1915), S 20 (1916), «Русский Витязь» («The Grand») (1913), 1913 жылдан бастап «Илья Муромец» деп аталатын ұшақтар сериясы және оның жоспарланған жаңаруы – «Александр Невский» (1916) болды. Сонымен қатар, 1914 жылы Шидловский жаңа құрылған ЕВК (Eskadra vozdushnykh korablei, Ұшу кемелері эскадрильясы) командирі болып тағайындалды. Бұл эскадрилья Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Илья Муромец» бомбалаушы ұшақтарымен ұшты. Болшевик революциясы ұшақ құрастыру бизнесіне нүкте қойды. Сикорский 1918 жылы Францияға кетіп қалды. Шидловский мен оның ұлы 1919 жылы Финляндияға қашып кетуге тырысқанда тұтқындалып, өлтірілді. 1917 жылғы революциядан кейін Санкт-Петербургте тағы бір зауыт ашылды, онда Ригада жасалған шассилердің негізінде бронеавтомобильдер құрастырылды.

Мәскеу зауыты

1922 жылы өндіріс Санкт-Петербургтен Мәскеудегі БТАЗ-ға көшірілді. 1941 жылы Мәскеу зауыты Қазанға эвакуацияланды, нәтижесінде Қазан авиациялық өндіріс бірлестігі құрылды. Кейін Мәскеудегі бұл орын Хруничев ғарыш орталығына айналды.

Өнімдер тізімі

Руссо Балт жүк көліктері, автобустар және автомобильдер шығарды, көбінесе неміс Rex Simplex немесе бельгиялық Fondu Trucks машиналарының үлгілері бойынша жасалған. Бүгінгі күнге дейін тек екі түпнұсқа көлік сақталған. Олардың бірі – 1912 жылы "D" типті жүк көлігі шассиіне орнатылған "Руссо Балт" өрт сөндіру машинасы. Ол Латвиядағы Рига автокөлік мұражайында қойылған. Екіншісі – 1911 жылғы Руссо Балт K12/20, ол Ресейдің Мәскеудегі Политехникалық мұражайында көрсетілуде.