Кіріспе

8 ғасырдағы Хексем епискобы

Хексемнің Аккасы (660 – 740/742) – ерте ортағасырлық Нортумбриялық шенеунік, 709 жылдан 732 жылға дейін Хексем епискобы қызметін атқарды және кейін христиан қасиеті ретінде танылды.

Өмір

Солтүстік Умбриада туған Акка алғаш Босаның үй шаруасында қызмет етті, бірақ кейін Вильфридке қосылды, мүмкін 678 жылы, және оны саяхаттарына ертіп жүрді. Кейін ол досы Бедаға Утрехта архиепископ Виллебрордпен бірге болғанын айтты, Вильфридтің бұрынғы шәкірті континенттік мүшріктерді дінге көндіру жұмысын жалғастырды. 692 жылы Римге екінші сапарынан оралғанда Вильфрид Хексемде қайтадан қызметке орналасты және Акканы сондағы Сент-Эндрю монастырының абаты етті. Вильфридтің соңғы жылдары Акка ақсақалдың адал серігі болды, ақырында 709 жылы абат және епископ болып тағайындалды. Акка өзінің міндеттерін, діоцезді басқару және шіркеудің қызметтерін атқаруда зор күш-жігер жұмсады. Сонымен қатар, ол Вильфрид бастаған шіркеу құрылысын және әсемдеу жұмыстарын жалғастырды. Акка шебер музыкант және білімді теолог болған. Беда Акканы " өте тәжірибелі әнші, қасиетті жазбаларды жақсы білетін және шіркеу әдет-ғұрыптарымен толыққанды таныс" деп сипаттаған. Акка солтүстікке танымал әнші Мабанды әкелді, ол Кентте Григорий Ұлыдан Августин Кентерберийлікке дейін жеткен римдік псалм айту дәстүрін үйренген. Акка теологиялық білімімен де танымал болды; оның теологиялық кітапханасын Беда "'үлкен және өте құнды" деп мақтаған. Ал басқалары ол Сент-Эндрю орнында епископтық құрды деп мәлімдейді, ол Рим сапарынан жинаған қасиетті заттарды, соның ішінде Сент-Эндрюдің қасиеттерін әкелді. Дегенмен үшінші бір деректе Акка Нортумбрия королімен келіспей, алыс жағалаудағы Ирландияға жер аударылып, кейін Хексемге қайтып келгені айтылады. Айклифтегі Сент-Эндрю шіркеуі бір кезде Аккаға арналған деп есептеледі. Акка Хексемде, аббатхананың шығыс қабырғасының жанында жерленген. Оның қабірінің басына және аяғына екі әдемі ойылған крест орнатылған, олардың бірінің сынықтары бүгінге дейін сақталған. Ол өлімінен кейін бірден қасиетті кісі ретінде құрметке ие болды. Оның денесі кем дегенде үш рет көшірілді: 11 ғасырдың басында Дархемнің сакристі Альфред Вестоу; 1154 жылы шіркеуді қалпына келтіру кезінде, Хексемнің барлық қасиеттілерінің қасиеттері бір киелі орында жиналғанда; және тағы 1240 жылы. Оның мерекесі 20 қазан. Оның қасиеттерінің көшірілуі 19 ақпанда еске алынады. Акканың сақталған жалғыз жазуы - Бедаға жолдаған және оның еңбектерінде жарияланған хат (төменде Рейнді де қараңыз).