Кіріспе

Кентербери архиепископы және қасиетті (шамамен 953–1012)

осы атпен тағы басқа адамдар

Ælfheahefn Кейбір шіркеулерде Әлфег қасиеттісі немесе Годвин ретінде еске алынады. Бат қаласының шетіндегі Уэстон жерінде дүниеге келген, және өмірінің басында монах болды. 12 ғасырдың жылнамашысы Уильям Малмсбери Эльфхеаның Гластонбери аббаттығында монах және преор болғанын жазды, бірақ барлық тарихшылар осымен келіспейді. Сол жылдың 19 қазанында киелі қызметке бекітілді. Свитун және оның ізашары Винчестерлік Этельвольдтың құлшынын жандандырды. 994 жылы викингтердің шабуылынан кейін, шабуылшылардың бірі Олаф Триггвасонмен бейбіт келісімге қол қойылды. Олаф сыйлық алғаннан кейін христиан дінін қабылдап, енді ағылшындарға шабуыл жасамаймын және соғыс ашпаймын деп уәде берді. Эльфхеа осы келісімді жасауға қатысқан болуы мүмкін, және Олафтың жаңа дінін бекіткені анық. 1006 жылы Эльфхеа Эльфриктің орнын Кентербери архиепископы лауазымына иеленді, және Свитунның басын жаңа орынға реліквия ретінде алып келді. Кентербериде ол Дунстанның құлшынын жандандырды, сондай-ақ діни рәсімдерге жаңа тәжірибелер енгізді, және шамамен 1012 жылы Витенгемот Шерборнның Вулфсигесін қасиетті деп мойындауына септігін тигізді. Эльфхеа Эйншамның Эльфригін Серн аббаттығына монастырь мектебін басқару үшін жіберді. Ол 1008 жылғы мамыр айында өткен кеңесте болды, онда Йорк архиепископы Вулфстан II өзінің "Англиялықтарға қасқырдың уағызы" (Sermo Lupi ad Anglos) атты уағызында ағылшындарды моральдық жағынан кемшіліктері үшін айыптады және елдегі ауыртпалықтар үшін кінәлады. 1011 жылы даниялықтар Англияға тағы шабуыл жасады, және 8–29 қыркүйек аралығында Кентербериді қоршауға алды. Эльфмаердің опасыздығының арқасында, оның өмірін бір кезде Эльфхеа құтқарған, шабуылшылар қаланы тонауға қол жеткізді. Эльфхеа Кентербери архиепископтарының зорлықпен қаза тапқан алғашқысы болды. Заманауи мәліметтерге сәйкес, Торкелл Ұзын Эльфхеаның өмірі үшін кемесінен басқа барлық мүлкін беруге ұсынып, оны өлтіруге дайындалып тұрған халықтан құтқаруға тырысқан; алайда, Англо-саксон жылнамасында Торкеллдің қатысуы туралы ештеңе айтылмаған. Кейбір дереккөздерде соңғы соққыны балтаның арқасымен "Трум" деген есімді христиан дініне өткен адам жасаған, бұл мейірімділік актісі болған деп жазылған. Эльфхеа ескі Сент-Пол соборында жерленді. Торкелл Ұзын өз серіктерінің қатыгездігіне таң қалды және Эльфхеаның өлімінен кейін ағылшын патшасы Этельредтің жағына өтті.

Құрмет

Папа Григорий VII 1078 жылы Ælfheah-ды қасиетті деп жариялады, мерекесі 19 сәуірде тойланады. Жеңістен кейінгі алғашқы архиепископ Лафранк Кентербериде құрметтелген кейбір қасиеттілерге күмәнмен қарады. Ол Ælfheah-тың қасиеттілігіне көнді, бірақ Ælfheah және Кентерберийлік Августин ғана Кентербери шіркеуінің қасиеттілер тізімінде сақталған Жеңіске дейінгі англосаксон архиепископтары болды. Ælfheah-тың қабір-ғимараты, уақыт өте ұмытылып, XII ғасырдың басында Кентерберийлік Ансельм басшылығымен қайта салынды және кеңейтілді, ол Ælfheah есімін шіркеу тізімінде сақтауға үлкен үлес қосты. 1174 жылы Кентербери соборындағы өрттен кейін Ælfheah-тың денесі Дунстанның денесімен бірге бас алтарьдың айналасына қойылды, сол жерде Томас Бекет Бекет дау кезінде шейіттікке ұшырар алдында өмірін Ælfheah-тың қамқорлығына тапсырды делінеді. Ол бас алтарьтың солтүстігінде орналасқан, Дунстан қабірінің құрметімен бөлісіп, ол бас алтарьдың оңтүстігінде орналасқан еді. Ælfheah-тың өмірі жөніндегі проза мен өлеңдегі шығарманы Лафранктың өтініші бойынша Кентерберилік монах Осберн жазды. Прозалық нұсқасы сақталған, бірақ бұл шығарма агиографиялық сипатта; ондағы көптеген оқиғалар Киелі кітапқа ұқсас, сондықтан оларды тарихи жазба ретінде қарастыру қиын. Оған арналған шіркеулердің көп емес екені белгілі, олардың көпшілігі Кентте, ал Лондон мен Винчестерде бір-бір шіркеу бар; Кентте Сесалтер және Кентербериде Сент-Альфегеге арналған 12 ғасырға жататын екі приход шіркеуі бар. Денесі жерлеуге Кентербери соборында қайтып бара жатқанда түнде осы шіркеулерде жатқан делінеді. Батыс Мидлендс аймағындағы Солихалл қаласында 1277 жылға дейін салынған Сент-Альфеж шіркеуі Ælfheah-қа арналған. 1929 жылы Бат қаласындағы жаңа католик шіркеуі, Біздің Ханым мен Сент-Альфеж шіркеуі, Джайлс Гилберт Скотттың жобасымен Космединдегі Санта-Марияның ежелгі рим шіркеуіне құрмет көрсетіліп, Альфеж есімімен Ælfheah-қа арналды. Сент-Альфеж және Сент-Жюдпен бірге Әулие Георгий Лондонның Боро ауданында орналасқан. Ælfheah-тың көркем бейнелерінде ол шейіттікке ұшырағанын еске түсіретін қазық қорасында тастар үйіндісін ұстап тұрған күйде бейнеленеді.