Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
7 ғасырдағы миссионер, Кентербери архиепискобы және әулие Юст (627 және 631 жылдар аралығында 10 қарашада қайтыс болған) Кентерберидің төртінші архиепискобы болды. Рим папасы Ұлы Григорий Юстусты Англияға, ағылшын сакстарының туған діні – пұтқа табынудан христиандыққа көшуі үшін Италиядан миссиямен жіберді, бұл шамамен 601 жылы жіберілген миссионерлердің екінші тобымен бірге болды. 604 жылы Юст Рочестердің алғашқы епископы атанды және 614 жылы Парижде өткен шіркеу кеңесіне қатысты. 616 жылы Кент патшасы Этельберт қайтыс болғаннан кейін Юст Галлияға қашуға мәжбүр болды, бірақ келесі жылы өз епархиясына қайта келді. 624 жылы Юст Кентербери архиепископы болып тағайындалды және Нортумбрияға миссионерлерді жіберуді басқарды. Өлімінен кейін ол әулие ретінде құрметке ие болды және Кентерберидегі Сент-Августин аббаттығында оның қасиетті жері болды.
7th century missionary, Archbishop of Canterbury, and saint
Justus (died on 10 November between 627 and 631) was the fourth Archbishop of Canterbury. Pope Gregory the Great sent Justus from Italy to England on a mission to Christianize the Anglo Saxons from their native paganism, probably arriving with the second group of missionaries despatched in 601. Justus became the first Bishop of Rochester in 604 and attended a church council in Paris in 614. Following the death of King Æthelberht of Kent in 616, Justus was forced to flee to Gaul but was reinstated in his diocese the following year. In 624, Justus became Archbishop of Canterbury, overseeing the despatch of missionaries to Northumbria. After his death, he was revered as a saint and had a shrine in St Augustine's Abbey, Canterbury.
Британияға келу
Юст папа Григорий І Англияға жіберген Григориандық миссияның мүшесі болды. Юст және оның қызметі туралы белгілі болған барлық нәрсе дерлік 8-ғасырдың басында Беденің «Historia ecclesiastica gentis Anglorum» еңбегінен алынған. Беде Юсттың тегін сипаттамағаны үшін, ол Англияға келгенге дейін оның өмірінен ештеңе белгісіз. 601 жылы Кентерберилік Августин сұрағандықтан, ол миссионерлердің екінші тобымен бірге Англияға келген болуы мүмкін. Кейбір қазіргі жазушылар Юсты 597 жылы Августинмен бірге келген алғашқы миссионерлердің бірі деп сипаттайды, бірақ Беде Юсты екінші топқа жатқызды. Екінші топқа кейін Лондон епископы және Кентербери архиепискобы болған Меллит кірді. Егер Юст екінші миссионерлік топтың мүшесі болса, онда ол кітаптар мен «ғибадат етуге және шіркеудің қызметіне қажетті барлық заттармен» бірге келген. 15 ғасырдың Кентерберилік хроникашысы Томас Эльмхем, сол екінші топ Англияға әкелген кітаптардың кейбіреуі оның заманында Кентербериде сақталғанын, бірақ олардың қандай кітаптар екенін білмейтінін айтқан. Кентербери қолжазбаларын зерттеу көрсеткендей, қазір сақталған кітаптардың бірі – Кембридждегі Корпус-Кристи колледжіндегі 286 нөмірімен тіркелген Сент-Августин Ілтебісі. Тағы бір Ілтебіс, итальян тілінде жазылған және Августин Ілтебісімен тығыз байланысты, MS Oxford Bodelian Auctarium D.2.14 болып табылады, ол дұрыс кезеңде англосаксон қолдарында болғанын көрсетеді. Соңында, Ұлы Григорийдің бір еңбегінің фрагменті, қазір Британ кітапханасында MS Cotton Titus C бөлігі ретінде сақталады, миссионерлермен бірге келген болуы мүмкін.
Justus was a member of the Gregorian mission sent to England by Pope Gregory I. Almost everything known about Justus and his career is derived from the early 8th century Historia ecclesiastica gentis Anglorum of Bede. As Bede does not describe Justus' origins, nothing is known about him before he arrived in England. He probably arrived in England with the second group of missionaries, sent at the request of Augustine of Canterbury in 601. Some modern writers describe Justus as one of the original missionaries who arrived with Augustine in 597, but Bede believed that Justus came in the second group. The second group included Mellitus, who later became Bishop of London and Archbishop of Canterbury. If Justus was a member of the second group of missionaries, then he arrived with a gift of books and "all things which were needed for worship and the ministry of the Church". A 15th century Canterbury chronicler, Thomas of Elmham, claimed that there were some books brought to England by that second group still at Canterbury in his day, although he did not identify them. An investigation of extant Canterbury manuscripts shows that one possible survivor is the St. Augustine Gospels, now in Cambridge, Corpus Christi College, Manuscript (MS) 286. Another Gospel, in an Italian hand, and closely related to the Augustine Gospels, is MS Oxford Bodelian Auctarium D.2.14, which shows evidence of being held in Anglo Saxon hands during the right time frame. Lastly, a fragment of a work by Gregory the Great, now held by the British Library as part of MS Cotton Titus C, may have arrived with the missionaries.
Рочестер епискобы
604 жылы Августин Юстусты Кенттегі Рочестер қаласын қоса алғанда, провинциядағы епископ етіп тағайындады. Тарихшы Николас Брукс Рочестердің таңдалу себебінің, бәлкім, қаланың Рим дәуіріндегі епископтық орта болғандығынан емес, сол кездегі саясаттағы маңыздылығынан болғанын айтады. Қала шағын болғанмен, бір ғана көшесі бар, ол Уотлинг көшесі мен Медуэй өзенінің сағасының қиылысында орналасқандықтан, қамал салынған қала еді. Юст монах болмағандықтан (Беде оны монах деп атамаған), оның собордағы дін қызметкерлері де монах емес болуы мүмкін. Текст Роффенсисте король Этельберттің 604 жылғы 28 сәуірде жазған жарғысы сақталған, сондай-ақ 14 ғасырдағы Либер Темпоралиумдағы Текстке негізделген көшірмесі бар. Жарғы көбінесе латын тілінде жазылған, бірақ көне ағылшын тіліндегі шекаралық ережесін қолданып, Рочестер маңындағы жерді Юст шіркеуіне беру туралы жазылған. Куәгерлердің арасында Августиннің болашақ мұрагері Лоренс бар, бірақ Августин өзі емес. Мәтін екі түрлі адресатқа жолталған. Біріншіден, Этельберт Рочестер аймағында қосалқы билеуші ретінде тағайындалған ұлы Эдбальдты ескертеді. Ал грант тікелей шіркеудің қамқоршысы – әулие Андрейге жолталған, бұл қолданыс сол мұрағаттағы басқа жарғылармен үндес. 1946 жылы жазған тарихшы Вильгельм Левисон осы жарғының шынайылығына күмән келтірді. Этельберт Рочестерде Юстусқа арналған собор шіркеуін салдырды; қазіргі Рочестер соборының астындағы собор мен ғибадатхананың іргетасы сол кезден қалған болуы мүмкін. Хат сақталмаса да, Беде оның бір бөлігін келтірген. 614 жылы Юст франк патшасы Хлотар II өткізген Париж кеңесіне қатысты. Бұл кейіннен Сент-Августин аббаттығы деп аталды. Тарихшы Н. Дж. Хигам олардың қатысуына басқаша түсіндірме береді, ол Этельберттің кеңеске екі адамды франк саясатының Кент патшалығына қатысты өзгеруіне байланысты, Кенттің тәуелсіздігіне төнген қауіптің алдын алу үшін және екі дін қызметкерін Хлотармен келісімге келу үшін жібергенін айтады. 616 жылы Этельберттің қайтысынан кейін христиан дініне қарсы жалтақтардың шабуылы болды, бұл Юст пен Мелитусты Галлияға қашуға мәжбүр етті. Беданың айтуынша, Юст Рим папасы Бонифаций V-тен (619–625) жігерлендіру хаттарын алды, Мелитус та солай, бірақ Беде нақты хаттарды жазбады – тарихшы Дж. М. Уоллес Хадрилл екі хаттың да миссионерлерді жігерлендіретін жалпы мәлімдемелер болғанын болжайды.
Augustine consecrated Justus as a bishop in 604 over a province including the Kentish town of Rochester. The historian Nicholas Brooks argues that the choice of Rochester was probably not because it had been a Roman era bishopric, but rather because of its importance in the politics of the time. Although the town was small, with just one street, it was at the junction of Watling Street and the estuary of the Medway and was thus a fortified town. Because Justus was probably not a monk (Bede did not call him that), his cathedral clergy was very likely non monastic too. A charter purporting to be from King Æthelberht, dated 28 April 604, survives in the Textus Roffensis, as well as a copy based on the Textus in the 14th century Liber Temporalium. Written mostly in Latin but using an Old English boundary clause, the charter records a land grant near Rochester to Justus' church. Among the witnesses is Laurence, Augustine's future successor, but not Augustine himself. The text turns to two different addressees. First, Æthelberht is made to admonish his son Eadbald, who had been established as a sub ruler in the region of Rochester. The grant itself is addressed directly to Saint Andrew, the patron saint of the church, a usage parallelled by other charters in the same archive. Historian Wilhelm Levison, writing in 1946, was sceptical about the authenticity of this charter. Æthelberht built Justus, a cathedral church in Rochester; the foundations of a nave and chancel partly underneath the present day Rochester Cathedral may date from that time. Although the letter has not survived, Bede quoted from parts of it. In 614, Justus attended the Council of Paris, held by the Frankish king, Chlothar II. It is unclear why Justus and Peter, the abbot of Sts Peter and Paul in Canterbury,efn|This later was renamed St. Augustine's Abbey. The historian N. J. Higham offers another explanation for their attendance, arguing that Æthelberht sent the pair to the council because of shifts in Frankish policy towards the Kentish kingdom, which threatened Kentish independence, and that the two clergymen were sent to negotiate a compromise with Chlothar. A pagan backlash against Christianity followed Æthelberht's death in 616, forcing Justus and Mellitus to flee to Gaul. According to Bede, Justus received letters of encouragement from [Pope Boniface V (619–625), as did Mellitus, although Bede does not record the actual letters—the historian J. M. Wallace Hadrill assumes both letters were general statements encouraging the missionaries.
Архиепископ
Юст 624 жылы Кентерберия архиепископы болды. Беденің Эдбальдтың дінге өтуі туралы баяндамасында, корольді христиан дініне кіргізген Юсттың Кентербериядағы ізбасары Лоренс болғандығы айтылады, бірақ тарихшы Д. П. Кирби хатта Эдбальдқа сілтеме жасалғандықтан, бұл Юст болған болуы мүмкін деп санайды. Барбара Йорк және Генри Мейр Хартинг сияқты басқа тарихшылар Беденің баяндамасы дұрыс деп қорытынды жасайды және Эдбальдты Лоренс дінге қайтарғандығын айтады. Йорк Эдбальдтың билігі тұсында Кентте екі король болғанын, Эдбальд пен Этельвальдты, ал Этельвальдтың Бонифацийдың айтқан "Адулуальд" екенін мәлімдейді. Йорктің пікірінше, Юст Этельберт қайтыс болғаннан кейін Этельвальдты қайтадан христиан дініне қайтарған. Юст Паулинды Йорк епископының біріншісі етіп тағайындады, содан кейін ол Кенттен келген Этельбургті Нортумбрия корольі Эдвинге үйлену үшін Нортумбрияға алып барды. Өлгеннен кейін Юст қасиетті деп есептелді және 10 қарашада оның мерекесі тойланады. IX ғасырға жататын Стоу миссалы Меллитус пен Лоренспен бірге оның мерекесін еске алады. 1090 жылдары оның денесі Кентербериядағы Сент-Августин аббаттығының бас алтарының жанындағы қасиетті орынға көшірілді. Соған шамамен бір уақытта Госселин Сент-Бертин оның өмірі жайлы және Реджинальд Кентерберий оның өлеңі жазылды. Кейінгі ортағасырлық жылнамашылар Томас Елмхам, Герваз Кентерберий және Вильям Малмсберидің басқа материалдары Беденің Юст өмірі туралы баяндамасына көп қосымша ақпарат бермейді.
Justus became Archbishop of Canterbury in 624, Bede's account of Eadbald's conversion states that it was Laurence, Justus' predecessor at Canterbury, who converted the King to Christianity, but the historian D. P. Kirby argues that the letter's reference to Eadbald makes it likely that it was Justus. Other historians, including Barbara Yorke and Henry Mayr Harting, conclude that Bede's account is correct, and that Eadbald was converted by Laurence. Yorke argues that there were two kings of Kent during Eadbald's reign, Eadbald and Æthelwald, and that Æthelwald was the "Aduluald" referred to by Boniface. Yorke argues that Justus converted Æthelwald back to Christianity after Æthelberht's death. Justus consecrated Paulinus as the first Bishop of York, before the latter accompanied Æthelburg of Kent to Northumbria for her marriage to King Edwin of Northumbria. After his death, Justus was regarded as a saint, and was given a feast day of 10 November. The ninth century Stowe Missal commemorates his feast day, along with Mellitus and Laurence. In the 1090s, his remains were translated, or ritually moved, to a shrine beside the high altar of St Augustine's Abbey in Canterbury. At about the same time, a Life was written about him by Goscelin of Saint Bertin, as well as a poem by Reginald of Canterbury. Other material from Thomas of Elmham, Gervase of Canterbury, and William of Malmesbury, later medieval chroniclers, adds little to Bede's account of Justus' life.