Кіріспе

Матиас Флинк (8 наурыз 1970 жылы туған) – 1994 жылдың 11 маусымында Швецияның Фалунь қаласында жеті адамды өлтірген шведтік сериалды кісі өлтіруші. Ол кезде ол швед армиясында екінші лейтенант болған. 2014 жылдың 11 маусымында, кісі өлтірген күннен дәл жиырма жыл өткен соң, түрмеден босатылды.

Алғашқы жылдар

Флинк Швецияның Фалунь қаласында туып өскен. Оның анасы үй шаруасымен айналысса, әкесі мен әкесінің әкесі жеке шеберханаларында қару жасаушы болып жұмыс істеді. Жеті жасында Флинк скаут қозғалысына қосылды. Оның ата-анасы ол тоғыз жасқа келгенде ажырасып, ажырасу процесі тыныш және ұсынысқа сай болған. Флинк отбасының үйінде әкесімен бірге қалуды жөн көрді, ал анасы үйден бірнеше жүз метр қашықтықтағы пәтерге көшіп кетті. Психологиялық бағалауларға сәйкес, анасының кетуі Флинкке терең із қалдырды. Оның әйелдерге қатысты белгілі бір жаттық сезімдерге ұшырағаны айтылады. Флинк электр механикалық бағыттағы білім алу үшін жоғары мектепке түсті. Бітірген соң, Флинк Даларна полкіне мерзімді қызметке алынды. Швеция армиясының офицері болуға ниеттеніп, 1993 жылы Даларна полкіне жұмысқа орналасты.

Психикалық денсаулық

1994 жылдың көктемінде Флинктің психикалық денсаулығы күрт нашарлап, агрессия, қатыгез қызғаныш, ұйқы бұзылыстары және параноя пайда болды. Бұл оның толыққанды психикалық құлауына әкелді. Ол "әйелдерге масыл болғаны үшін мейрамханадан қуылған" деп айтылды.

Өлім-жітім

1994 жылдың 11 маусымында екінші лейтенант Маттиас Флинк көп мөлшерде алкоголь ішіп, содан кейін үйіне киім ауыстыруға барды. Ол өріс формасын киіп, өз полкіне бет алды. Өзімен АК-5 автомат винтовкасын және 5.56×45 мм НАТО калибрлі 150 оқпен жабдықталды. Флинк сосын Фалун қаласының орталық саябағына барып, онда Әйелдерге көмекші қызметкерлерінің 6 мүшесін кездейсоқ атып өлтірді. Ұзақ өтпей, жақын жердегі жол торабында велосипедші және күзетші екі адамды да атып жарақаттады. Алты адам дереу қаза тапты, ал тағы бір әйел ауруханада көз жұмды (төменде қараңыз). Шабуылдан бір адам аман қалды.

Тұтқындау

Атыс болғаннан кейін Флинк жақын жердегі кранға тығылды. Ол біраз уақыт сонда болғаннан кейін, үйіне қарай тастап кетілген теміржолмен жүріп кетті. Осы кезде оны екі полицей анықтады. Флинк полицейлерге екі оқ атты, олар да жауап ретінде атып, Флинкты жамбасына тигізіп құлатты. 03:25-те Флинк ұсталды және Фалун ауруханасына жеткізілді.

Сот

Аудандық сотта қорғаушы прокурордың қылмыстың сипаттамасына ешқандай дау айтпады. Қорғаудың басты мәселесі – Флинк оқ атар кезде психикалық аурумен ауырған-ауырмағаны еді. Сарапшылардың пікірінше, Флинк қылмыс жасаған кеште алкогольдің әсерінен уақытша психозға түскен. Егер Флинк психикалық ауруға шалдыққан деп табылса, оған түрме жазасы берілмес еді. Ақтық үкім Швеция Жоғарғы Сотында шығарылды: Матиас Флинк өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Бұл прецеденттік үкім Швеция соттарына алкогольдік психоз кезінде жасалған қылмыстар үшін адамдарды түрмеге қамауға мүмкіндік берді.

Түрмеде болған уақыты

Флинк Норрчепинг түрмесіне қамалды, бірақ кейін Стокгольмнің сыртындағы Скогастағы Беатберг түрмесіне ауыстырылды. Беатберг түрмесінің тұтқындары Флинк ауысқаннан кейін, оның бейкүнә әйелдерді өлтіруіне наразылық білдіру үшін кездесу ұйымдастырды. Швеция билігі Флинкке қорғалған куәлік берді. Ол кез келген сұхбат беруден бас тартты. Түрмеде өткен жылдары ол тыныш және жақсы мінез-құлықты тұтқын деп сипатталды. 2008 жылдың көктемінде Флинк Оребро аудандық сотына мерзімінен бұрын босату туралы өтініш білдірді. 9 маусымда сот Флинк мерзімінен бұрын босату туралы шешім қабылдамас бұрын, оның басқаларға қауіпті болу мүмкіндігін анықтау үшін психиатриялық сараптамадан өтуі керек деп шешті. Швецияның сот-медициналық сараптама жөніндегі ұлттық кеңесі (Rättsmedicinalverket) сараптаманы 7 шілдеде аяқтады. Құрбандардың отбасылары Флинктің босатылуына қарсы күресті. Флинкке бірнеше рет бақылаумен қысқа мерзімді демалыс берілді, ал 2007 жылдың мамырында ол басқа демалыстарында жақсы мінез-құлық танытқандықтан бақылаусыз демалысқа жіберілді. Құрбандардың туыстары мен отбасылары осы демалысқа қарсы шығып, Флинктің зорлық-зомбылығының қайталануынан алаңдады.

Өмір бойына жазаны мерзімге ауыстыру

2008 жылдың қаңтар айында Флинк өмір бойына созылған жазасын 24 жылға дейін қысқартуды сұрады. Бірақ 2008 жылғы 3 қыркүйекте Оребро қалалық соты оның өтінішін қабылдамады, себебі іс бойынша жағдайлар «өте қиын» болды және белгіленген мерзімдік жаза 24 жылдан әлдеқайда көп болуы керек еді. 2010 жылдың 7 шілдесінде Флинктың жазасын өзгерту туралы өтініші Örebro tingsrätt (аудандық соты) тарапынан мақұлданды. Оның жазасы 32 жылға белгіленді, бұл оған 2015 жылы шартты түрде босатуға мүмкіндік беретін еді, себебі Швециядағы түрмедегілер әдетте жаза мерзімінің үштен екісін өтегеннен кейін босатылады. Прокурор бұл шешімге шағымдануға шағымданды. 2010 жылдың 21 желтоқсанында Гёта апелляциялық соты Флинктың жазасын 36 жылға ұзартты, осылайша оның шартты түрде босатылу мерзімін 2018 жылдың жазына ықпалдады. Келесі шағымнан кейін, Жоғарғы Сот Флинктың жазасын 30 жылға дейін қысқартты, ол түрмеде 20 жыл өтегеннен кейін 2014 жылдың жазында шартты түрде босатылуға мүмкіндік берді. 2014 жылдың 11 маусымында Флинк өзінің атыс оқиғасының 20 жылдығына орай түрмеден босатылды.