Кіріспе

Құрама Штаттарда халыққа қауіпсіз ауыз суды қамтамасыз етуге бағытталған негізгі федералды заң – Қауіпсіз ауыз су туралы заң (SDWA). Бұл заң АҚШ-та халыққа қауіпсіз ауыз суды қамтамасыз етуді көздейді. Заңға сәйкес, Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) ауыз су сапасының стандарттарын белгілеуге және осы стандарттарды іске асыратын барлық штаттарды, жергілікті билік органдарын және сумен жабдықтаушы ұйымдарды бақылауға міндетті. SDWA АҚШ-тағы барлық мемлекеттік су жүйелеріне (PWS) қолданылады. Қазіргі таңда 148 мыңнан астам мемлекеттік су жүйесі бар, олар өмірінде кем дегенде бір рет барлық американдықтарды сумен қамтамасыз етеді. Заң жеке құдықтарға қолданылмайды (2020 жылы АҚШ-тағы үй шаруашылықтарының 13% жеке құдықтардан қызмет алды). SDWA шөлмектелген суға қолданылмайды. Шөлмектелген суды Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) Федералдық азық-түлік, дәрі-дәрмек және косметикалық заттар туралы заңға сәйкес реттейді.

Ұлттық негізгі ауыз су туралы ереже

SDWA халық денсаулығына кері әсер ете алатын ластаушылар үшін EPA-дан Ұлттық негізгі ауыз су ережелерін (NPDWR) белгілеуді талап етеді. Ережелер әрбір кіретін ластаушы үшін міндетті талаптарды (Максималды ластаушы деңгейлері, немесе MCL; және Өңдеу техникалары) және орындалмайтын денсаулық мақсаттарын (Максималды ластаушы деңгей мақсаттары, немесе MCLG) қамтиды. 2019 жылға дейін EPA микроорганизмдер, химиялық заттар және радионуклидтер үшін 88 стандартты шығарды. MCL-дар қосымша маңызға ие, себебі оларды Суперфонд заңы бойынша «Қолданылатын немесе тиісті және қажетті талаптар» ретінде Ұлттық басымдықтар тізіміндегі ластанған участақтарды тазалау кезінде қолдануға болады. Кейбір ластаушылар үшін EPA MCL орнына Өңдеу техникасын (TT) белгілейді. TT – ауыз су жүйелері суды ластаушылардан тазарту үшін орындауы тиіс міндетті процедуралар. Соңғы түзету 2006 жылы қабылданған «Жер үсті суларын ұзақ мерзімді күтіп ұстау жөніндегі 2-ші ереже» болып табылады, ол қоғамдық су жүйелерінен Cryptosporidium және басқа патогендерді бақылау үшін Өңдеу техникасын қолдануды талап етеді.

Дезинфекциялау құралдары

EPA хлор, монохлорамин және хлор диоксиді үшін стандарттар белгіледі. EPA 1991 жылы қорғасын мен мысқа қатысты алғашқы регламент шығарды. Регламентте ең жол берілетін концентрация (МЖК) емес, өңдеу технологиясы көрсетілген. Конгресс 2011 жылы Заңға енгізілген түзетуде "қорғасынсыз" құбырлардың анықтамасын нақтылады. EPA 2020 жылдың 1 қыркүйегінде түзетуді іске асыратын соңғы ережені жариялады. Флинт, Мичиган штатындағы су дағдарысына жауап ретінде EPA 2021 жылдың 15 қаңтарында қорғасын және мыс регламентіне қатысты сынақтарды, құбырларды ауыстыру және басқа да мәселелерді қарастыратын өзгерістерді жариялады. Бұл регламентте ішуге арналған судан үлгі алу, коррозияны бақылау, халыққа ақпарат тарату және мектептердегі суды тексеру бойынша қосымша талаптар белгіленген. Регламент қорғасын деңгейі "іс-қимыл шегінен" асып кеткен жағдайда қорғасынмен жабдықталған желілерді ауыстыру талабын сақтайды, бірақ коммуналдық кәсіпорындар жыл сайын өз желілерінің кемінде 3 пайызын ауыстыруы керек, бұл бұрынғы регламенттегі 7 пайызбен салыстырғанда азайтылған. Бірнеше азаматтық және экологиялық ұйымдар регламентке наразылық білдіріп, сотқа шағымдануға дайындық жасады. 2021 жылдың 12 наурызында EPA регламенттің күшіне ену мерзімін 2021 жылдың 17 маусымына шегерді.

Органикалық химиялық заттар

EPA бензол, диоксин (2,3,7,8 TCDD), полихлорирленген бифенилдер, стирол, толуол, винилхлорид және бірнеше пестицидтерді қамтитын 53 органикалық қосылысқа қатысты стандарттарды бекітті.

Екіншілік стандарттар

Екіншілік су стандарттары – дәм, түс және иіс сияқты эстетикалық қасиеттеріне қатысты міндетті емес ұсынымдар.

Мемлекеттік стандарттар

SDWA штаттарға федералды стандарттардан қатаңрақ стандарттар белгілеуге және АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі реттемеген ластаушы заттар үшін стандарттар шығаруға рұқсат береді. Бірнеше штат фтор, перхлорат және перфторланған алкилді қосылыстар (PFAS) сияқты бірнеше ластаушы заттарға өз стандарттарын қабылдады.

Перхлорат

Табиғи ресурстарды қорғау кеңесі (NRDC) 2016 жылы EPA-ның перхлорат бойынша реттеу процесін үдету үшін сотқа шағым түсірді. Нью-Йорктегі федералды округ сотының келісім шешімінен кейін, EPA 2019 жылдың 26 маусымында 0,056 мг/л ұсынылған ММД (Maximum Contaminant Level) бар ережені жариялады. 2020 жылдың 18 маусымында EPA 2019 жылғы ұсынысын және 2011 жылғы реттеулік шешімін қайтарып алғанын хабарлады, перхлорат ластануын жою үшін штаттық және жергілікті билік органдарымен «алдын ала шаралар» қабылдағанын мәлімдеді. 2020 жылдың қыркүйегінде NRDC EPA-ның перхлоратты реттеудегі сәтсіздігі үшін сотқа шағымданып, 26 миллион адамның ауыз суында перхлорат болуынан зардап шегуі мүмкін екенін айтты.

Перфторлы алкилді заттар

2020 жылдың наурыз айында EPA ауыз судағы екі PFAS үшін нормативтік шешімдерді жариялады. CCL4-ке сәйкес жарияланған Федералдық тізілімде агенттік перфтор-октано қышқылы (PFOA) және перфтор-октанесульфоникалық қышқылы (PFOS) реттеуге қатысты халықтың пікірін сұрады. 2021 жылдың наурыз айында EPA PFOA және PFOS үшін ережелерді әзірлейтінін хабарлады. Ауыз су жүйесі (ПВС) ауыз су ережелерін бұзғанда немесе денсаулыққа қауіп төндіруі мүмкін ауыз суды ұсынғанда тұтынушыларын хабардар етуі керек. Мұндай хабарламалар бұзушылықтың денсаулыққа қатысты тәуекел деңгейіне байланысты дереу, мүмкіндігінше тезірек (бірақ бұзушылықтан кейін 30 күн ішінде) немесе жыл сайын беріледі. Жыл бойы бір және де сол адамдарға қызмет көрсететін қоғамдық су жүйелері тұтынушыларға жыл сайын "Тұтынушылар сенім есебін" ұсынуға міндетті. Есепте ауыз судағы ластағыштар, бар болса, анықталады және олардың денсаулыққа тигізетін ықтимал әсерлері түсіндіріледі. Мемлекеттік су жүйелерін бақылау бағдарламасы "біріншілік" агенттіктерді қамтиды, олар штаттық мемлекеттік органдар, үнді тайпалары немесе EPA аймақтық кеңселері болуы мүмкін. Вайоминг және Колумбия округінен басқа, барлық штаттар мен аумақтар өздерінің құзыретіндегі ПВС-ті бақылау үшін EPA-дан біріншілік мақұлдау алды.

Жер асты ауыз су көздерін қорғау

Жер астындағы ішуге жарамды су көзі (USDW) – қазіргі немесе болашақта халыққа су жабдықтау жүйесін қамтамасыз ете алатын жеткілікті сапалы және мөлшерлі жер асты суы бар сулы қабат.

Жер асты инъекциясын бақылау (UIC) бағдарламасы

SDWA ауыз су көздеріне қауіп төндіретін жер астына инъекциялауға тыйым салады. АҚШ-тың 9-шы апелляциялық округінің соты, «ауыз судың сулы горизонттарына зиянды инъекциялауға» тыйым салуды қамтамасыз ете отырып, тіпті таза судың жер астына инъекциясы да ластаушы заттарды қамтитын сұйықтықтың USDW-ге заңсыз қозғалысына әкелуі мүмкін екенін түсіндіреді: SDWA және оны іске асыру регламенттері инъекцияланған сұйықтықтың өзінің ластанғанына қарамастан, «инъекциялық іс-әрекеттің» нәтижесімен айналысады. Рұқсат алуға үміткер, ұсынылған іс-әрекет «ластаушы заттарды қамтитын сұйықтықтың қозғалысына» жол бермейтінін көрсетуі керек. Анықтама: Жер астына таза су инъекциялау, ластаушы заттардың сулы горизонтқа жылжуына себеп болуы мүмкін. Мысалы, инъекцияланған су топырақ арқылы сулы горизонтқа қарай өтетін кезде ластаушы заттар таза суға еріп сіңуі мүмкін. Жер астына сұйық инъекциялау ауыз су үшін және, тиісінше, адам денсаулығы үшін қатаң салдарын тудыруы мүмкін. Инъекцияланған сұйықты жерге енгеннен кейін анықтау қиын, ал ластанған сулы горизонттарды қалпына келтіру қиын. Конгресс сақтықпен «алдын алу» көзқарасын ұстанады, рұқсат алуға үміткерлердің инъекциялары жер асты су көздеріне зиян келтірмейтінін көрсетуін талап етеді. Егер үміткер басқаша дәлелдемесе, инъекциялар USDW-ді ластайды деп есептеледі. Бұл тәсіл USDW-ді ластамайтын кейбір инъекцияларды тыйымдауы мүмкін болғамен, Конгрестің өкілеттігінің заңды қолданылуы болып табылады. UIC рұқсат беру жүйесі алты класс ұңғымаға бөлінген. I класс. Өнеркәсіптік (қауіпті және қауіпсіз) және коммуналдық сарқынды суларды шығаруға арналған ұңғымалар. II класс. Мұнай және газ саласына қатысты инъекциялық ұңғымалар (тек өндіріс үшін пайдаланылатын ұңғымаларды қоспағанда; гидравликалық жарылудан босату туралы ережені қараңыз). III класс. Ерітіндімен кен шығаруға арналған ұңғымалар. IV класс. Төменгі қабаттарға қауіпті және радиоактивті қалдықтарды инъекциялауға арналған ұңғымалар (қазіргі таңда рұқсат етілмейді). V класс. Ауыз судың жер асты көздеріне немесе олардың үстіне қауіпсіз сұйықтықты инъекциялайтын ұңғымалар. VI класс. Көмірқышқыл газын геологиялық тұрақтандыруға арналған ұңғымалар. EPA, I, II, III, IV және V класс ұңғымалар үшін 34 штатқа UIC басымдығын берді. Тағы 7 штат пен 2 тайпаға II класс ұңғымалары үшін ғана басымдық берілді. EPA тікелей VI класс ұңғымаларын басқаруды жүзеге асырады. Егер штат тиісті шаралар қабылдамаса, EPA бұзушыны талаптарға сәйкес етуге міндеттейтін бұйрық шығаруы керек, немесе агенттік азаматтық іс-шараларды бастайды. SDWA азаматтық іс-шараларға тікелей мүмкіндік береді.

Гидравликалық сынықтарды пайдалану бойынша босату

Конгресс 2005 жылы SDWA-ны өзгертіп, мұнай мен табиғи газды өндіруге арналған гидравликалық жарылыс процесін UIC бағдарламасының қолданысынан шығарды, бірақ дизель отыны қолданылған жағдайларда бұл ережеге қатысты болмайды. Бұл ереже "Халлибертонның есігі" деп аталды. Halliburton – гидравликалық жарылыс қызметтерін ұсынатын әлемдегі ең ірі компания. Бұл шара 2001 жылы вице-президент Дик Чейни төрағалық еткен Энергетика жөніндегі жұмыс тобының ұсынысына жауап ретінде қабылданды. (Чейни 1995-2000 жылдары Halliburton компаниясының төрағасы және бас директоры қызметін атқарған.)

Ұңғыма баспасының қорғалатын аймақтары

Заң мемлекеттерді ішу суының жер асты көздерін қорғау үшін ұңғымаларды қорғау бағдарламаларын құруға міндеттейді. Ұңғымаларды қорғау бағдарламалары агенттіктердің міндеттерін, ұңғыманы қорғау аймақтарын анықтауды, ластаушы заттардың көздерін анықтауды, ұңғыманы қорғау аймақтарын қорғауға бағытталған бақылау шараларын іске асыруды, сондай-ақ ластану жағдайында ауыз сумен жабдықтаудың баламалы көздеріне арналған жоспарды қамтуы тиіс. Ластаушы заттардың ықтимал көздеріне қатысты құзыреті бар федералдық агенттіктер мемлекеттік ұңғыманы қорғау бағдарламасының барлық талаптарын орындауға міндетті.

Қауіпсіздік қуаты

"Қауіпсіз ауыз су туралы заңның 1431-бабына сәйкес төтенше жағдайды қолдану туралы жаңартылған нұсқаулықта" 42 U.S.C. § 300i EPA әкімшісіне халыққа су жеткізетін жүйелерді және ауыз судың жер асты көздерін (USDW) қорғау үшін кең өкілеттіктер берілгені көрсетілген. Бұл нұсқаулық EPA-ның төтенше жағдайлардағы өкілеттіктерін одан әрі кеңінен пайдалануға ынталандырады. Азамат EPA-ның соңғы шешімдеріне сотқа шағымдану туралы өтініш бере алады. Сондай-ақ, азамат Қауіпсіз ауыз су туралы заңды бұзған кез келген тұлғаға немесе Қауіпсіз ауыз су туралы заң бойынша міндетті шаралар қолданбағаны үшін EPA-ға қарсы шағымдануға құқылы, егер бұл шаралар дискрециялық сипатта болмаса. EPA-ның төтенше әкімшілік бұйрықтары да сот қарауына жататын соңғы шешімдер болып табылады.

Әуе қатынасы компанияларының сумен жабдықтаулары

2004 жылы EPA коммерциялық ұшақтардағы ауыз су сапасын тексеріп, тексерілген ұшақтардың су жүйелерінің 15 пайызында жалпы колиформ бактериялары табылды. EPA 2009 жылы әуе кемелерінің қоғамдық су жүйелері үшін соңғы ереже жариялады. Бұл ереже АҚШ-та қызмет ететін әуе тасымалдаушылардан колиформ бактерияларын сынауды, басқару шараларын жүзеге асыруды, түзету шараларын қабылдауды, халыққа хабарлауды, операторларды оқытуды, есеп беруді және тіркемелерді жүргізуді талап етеді. Егер әуе компаниясының ұшағы талаптарға сай келмесе, ол белгілі бір мерзімге ұшақтағы су жүйесіне қоғамдық қолжетімділікті шектеуге міндетті.

Су көздерін бағалау

SDWA әрбір штаттан халыққа су жабдықтайтын жүйелердің ауыз су көздері – жер үсті және жер асты көздері – пайдаланатын аймақтардың шекараларын белгілеуді талап етеді. Әрбір көз аймағында реттелген ластағыштардың пайда болуы анықталып, осы арқылы халыққа су жабдықтайтын жүйелердің осалдығы бағаланады. Бұл ақпарат қауымдастықтарға ауыз су көздеріне қатысты тәуекелдерді түсінуге көмектеседі.

Ашытқышыларды қорғау

SDWA хабар берушілерді қорғау ережесін қамтиды. АҚШ-тағы қызметкерлер, егер олар осы заңның күшіне енуіне байланысты жұмыстан босатылған немесе басқа да жағымсыз жағдайға ұшыраған деп есептесе, 30 күн ішінде Еңбек қауіпсіздігі және денсаулықты сақтау басқармасына жазбаша шағым түсіруге құқылы.

Кіріспе

SDWA-ға дейін ауыз суға қатысты ұлттық міндетті талаптар аз болды. 1914 жылы АҚШ-тың Халық денсаулығы қызметі (PHS) штаттар аралық сауданы реттеуге қатысты федералдық билікке сәйкес және 1893 жылғы Штаттар аралық карантин актісіне жауап ретінде ауыз су стандарттары жиынтығын жариялады. Осылайша, стандарттар тікелей түрде теміржолдар сияқты мемлекетаралық тасымалдаушыларға ғана қатысты болды. Жергілікті ауыз сумен жабдықтау мекемелері үшін бұл стандарттар көбінесе ұсыныстар сияқты болды және міндетті талаптар емес еді. Дегенмен, көптеген коммуналдық мекемелер өз еркімен стандарттарды қабылдай бастады. 1970 жылдары химиялық сынақ әдістерінің жақсаруы, әсіресе синтетикалық органикалық химиялық заттарға қатысты, ластаушы заттардың төменгі концентрацияларын анықтауға мүмкіндік берді. Мемлекеттік бағдарламалар аясында кейбір су шаруашылығы басшылары негізгі, нақты қауіптердің артта қалғанына қате сеніп, ескірген инфрақұрылым арқылы тұрақты және тиімді қызмет көрсетуге, сондай-ақ ауыз судың бактериологиялық сапасын сақтауға басты назар аударды.

1974 жылғы заң

"Қауіпсіз ауыз су туралы" заң 1970-ші жылдардағы бірнеше экологиялық заңнамалардың бірі болды. Халыққа су жеткізетін жүйелердегі органикалық химиялық заттардың ластануының анықталғаны және күшіне енетін ұлттық стандарттардың болмауы Конгрессті шара қабылдауға итермеледі. 1974 жылғы заң рөлдер мен жауапкершіліктерді өте нақты анықтады, EPA-ға 25 немесе одан көп абоненттерге су жеткізетін барлық сумен жабдықтау жүйелеріне қолданылатын ғылыми негіздемелерге сүйенген стандарттарды жасау және жаңа стандарттарды белгілеу тәртібін құру жұмысы тапсырылды. EPA-ға сондай-ақ Ұлттық ғылым академиясымен (NAS) ауыз судағы, денсаулыққа қатысты болуы мүмкін ластаушы заттарды зерттеу үшін келісімшарт жасау және NAS есебі аяқталғаннан кейін жаңартылған ережелерді жариялау міндеті жүктелді.

1996 жылғы SDWA түзетулері

1996 жылы Конгресс қауіпсіз ауыз су туралы заңға түзетулер енгізді. Түзетулер ғылыми негізділік пен тәуекелге негізделген стандарттарды қатаңдауға, шағын сумен жабдықтау жүйелеріне икемділік пен техникалық көмек көрсетуге, қоғамдық су көздерін бағалау және қорғауға, азаматтардың су сапасы туралы ақпарат алу құқығын қамтамасыз етуге және миллиардтаған долларлық айналымдық қарыз қоры арқылы су жүйелерінің инфрақұрылымын жаңғыртуға бағытталды. 1996 жылдың 6 тамызында Президент Билл Клинтон бұл түзетулерге қол қойды. Микробтық ластаушылар және дезинфекциялау өнімдері. EPA микробиологиялық ластаушылардан, соның ішінде криптоспоридиумнан қорғау шараларын күшейтуге, сонымен қатар химиялық дезинфекциялаудың қосалқы өнімдерін бақылауды күшейтуге міндетті. Осы қауіптерді жою мақсатында EPA 1-ші кезеңдегі дезинфекциялау құралдары мен дезинфекциялау өнімдері жөніндегі ережелерді және жер үсті суларын күшейтілген тазалау жөніндегі уақтылы ережені қабылдады. Оператор сертификациясы. Су жүйелерінің операторлары жүйелердің қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін сертификатталған болуы керек. 1999 жылы EPA қоғамдық, сондай-ақ уақытша емес, қоғамдық емес су жүйелерінің операторларын сертификаттау және қайта сертификаттау бойынша минималды стандарттарды белгілейтін нұсқаулықтар шығарды. Бұл нұсқаулықтар мемлекеттік оператор сертификациялау бағдарламаларына қолданылады. Қазіргі таңдағы барлық штаттар EPA бекіткен оператор сертификациялау бағдарламаларын іске асыруда. Қоғамдық ақпараттандыру және консультациялар. SDWA тұтынушылардың ауыз суының құрамы, оның көзі, тазалау әдістері және оны қалай қорғауға болатыны туралы білуге құқығы бар екенін қатаң айқындайды. EPA өз веб-сайтында ақпараттық материалдарды жариялайды және мемлекеттік органдармен, тайпалармен, жергілікті су жүйелерімен және экологиялық және азаматтық ұйымдармен бірлесіп, қоғамдық тыңдаулар өткізеді, соның арқасында азаматтардың қатысуын ынталандырады. Шағын су жүйелері. SDWA шағын су жүйелеріне ерекше назар аударады және олардың ауыз су стандарттарына сәйкес келуі үшін қажетті басқару, қаржы және техникалық ресурстармен қамтамасыз етеді.

2005 жылғы өзгеріс

2005 жылғы Энергия саясаты заңы арқылы «Қауіпсіз ауыз су туралы» заңға толықтырулар енгізілді, оған сәйкес гидравликалық жарылыс операцияларында қолданылатын дизель отынынан өзге сұйықтықтарды немесе ұстаушы заттарды жер астына инъекциялау, заңның мақсаттары үшін «жер асты инъекциясы» ретінде қарастырылмайды.

2015 жылғы өзгерістер

2015 жылдың 7 тамызында «Ауыз суды қорғау туралы» заң қабылданды. Ол ЭПА-ны Конгресске мемлекеттік су жүйелері арқылы ұсынылатын ауыз судағы балдыр токсиндерімен байланысты тәуекелдерді бағалау және басқару жөніндегі стратегиялық жоспарды ұсынуға міндеттеді. ЭПА бұл жоспарды 2015 жылдың қараша айында Конгресске ұсынды. Президент Барак Обама 2015 жылдың 11 желтоқсанында «Түбегей ауылдық және шағын қауымдастықтардың су жүйелеріне көмек көрсету туралы» заңға қол қойды. Бұл түзету шағын мемлекеттік су жүйелеріне Ұлттық негізгі ауыз су ережелерін сақтауға көмектесетін техникалық көмек көрсетеді.

Экологиялық әділдік

SDWA судың ластануынан ең көп зардап шеккен қауымдастықтардағы ауыз судың қауіпсіздігін арттыру арқылы экологиялық әділеттілікті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. АҚШ-та түрлі этностық топтар мен төмен кірісті қауымдастықтар ауыз судың қауіпсіз болмауынан және осыған байланысты денсаулық проблемаларынан пропорционалдық емес түрде зардап шегеді. Атап айтқанда, үндістердің резервациялары және латын және африкалық американдықтардың көптеп шоғырланған қауымдастықтары ауыз судың ластануына ұшырау қаупі жоғары. Мұндай қауымдастықтардың ауыз суында нитраттар, колиформ таяқшалары және қорғасын сияқты заттар табылған, олар қатерлі ісік, репродуктивті денсаулық мәселелері, асқазан-ішек аурулары және басқа да денсаулық проблемаларымен байланысты. Бір зерттеуде Небраска штатындағы екі үндістер резервациясының ауыз суындағы ластаушы заттардың деңгейі аймақтық деңгейден айтарлықтай жоғары екені анықталды. Тағы бір зерттеуде Аризона штатының Тусон қаласындағы латын тұрғындарының ауыз суындағы ластану деңгейі орташа деңгейден жоғары болды, бұл тұрғындар арасында қатерлі ісік пен неврологиялық аурулардың көбеюімен байланысты. Сонымен қатар, Аппалачи аймағындағы (Батыс Вирджиния штаты) төмен кірісті тұрғындар аймақтағы көмір өндірісінен туындаған ауыз судың ластануына пропорционалдық емес түрде ұшырайды. Заңмен байланысты жаңартылған басымдықтарды қарастырғанда, EPA өзінің бірінші басымдығының "артықшылықтарынан айырылған, шағын және экологиялық әділетті қауымдастықтарда теңдікті қамтамасыз ету" екенін мәлімдеді, бұл артықшылықтарынан айырылған қауымдастықтардың ластанған ауыз суға ұшыраумен байланысты пропорционалдық емес қауіптерге тап болатынын атап өтеді.