Португалияның Ең Көне және Абыройлы Тізбегі: Мұнара және Қылыш Ордені
Military Order of the Tower and Sword
Португалияның ең жоғары ордені – «Мұнара және Қылыш» ордені. 1459 ж. құрылған, батылдық, адалдық, еңбегі үшін беріледі. Тарихы, мақсаты туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалияның мемлекеттік ордені
State order of Portugal
Төбе мен Қылыш, Батырлық, Адалдық және Еңбегінің Ежелгі және Ең Асыл Әскери ордені (Antiga e Muito Nobre Ordem Militar da Torre e Espada, do Valor, Lealdade e Mérito), 1910 жылға дейін Төбе мен Қылыш Корольдік Әскери ордені (Real Ordem Militar da Torre e Espada) – португалдық рыцарлық орден және португалдық наградалар жүйесінің ең жоғары деңгейі. Ол 1459 жылы король Афонсо V құрған. Орден жеке адамдарға немесе Португалия муниципалитеттеріне табыс етілуі мүмкін.
The Ancient and Most Noble Military Order of the Tower and of the Sword, of the Valour, Loyalty and Merit (Antiga e Muito Nobre Ordem Militar da Torre e Espada, do Valor, Lealdade e Mérito), before 1910 Royal Military Order of the Tower and Sword (Real Ordem Militar da Torre e Espada), is a Portuguese order of knighthood and the pinnacle of the Portuguese honours system. It was created by King Afonso V in 1459. The order may be bestowed on people or on Portuguese municipalities.
Тарих
Бұл орденді алғаш рет Португалия королі Афонсу V 1459 жылы «Қылыш ордені» деген атпен құрды. Орденнің құрылуына Африкадағы араб билігінің христиан ханзадасы Фес бекінісін қоршағанда аяқталады деген сенім түрткі болды. «Қылыш орденінің» рыцарь атағы Африкадағы жаулаулар мен шайқастарға қатысқандарға сыйлық ретінде берілді. Танжер мен Асила жаулап алынғаннан кейін орден уақытша тоқтатылды. 1808 жылдың 29 қарашасында регент-принц Жоау, кейін Португалияның Жоау VI орденді қайта жаңғыртты. Бұл Наполеон Португалияға шабуыл жасағаннан кейін корольдік отбасының Бразилиядағы португалиялық колонияға қауіпсіз жеткенін еске алу мақсатында жасалды. Орденнің толық атауы «Мұнара және Қылыш Корольдік ордені» болды. Ол португалиялықтар мен шетелдіктерге, әскери, саяси немесе азаматтық еңбектері үшін қол жетімді болды. Орденмен марапатталуға тиіс адамдардың арасында корольдік отбасы Бразилияға қауіпсіз жеткеніне көмектескен, бірақ дініне байланысты басқа португалиялық ордендерге қатысуға құқығы жоқ Ұлыбритания азаматтары да болды. 1832 жылы Браганса герцогы Педру (сол кезде қызы Мария II патшайымының регенті) орденді реформалады, ол енді «Батырлық, адалдық және лайықтылықтың Ежелгі және Ең Асыл Әскери Мұнара және Қылыш ордені» аталды. 1896 жылы Ұлы офицер дәрежесі Ұлы крест пен Командор дәрежелерінің арасына енгізілді. 1910 жылдың 15 қазанында монархия жойылғаннан кейін Португалияның жаңа республикалық үкіметі Мұнара және Қылыш орденін қоспағанда, барлық әскери ордендерді таратып жіберді. Орден таратылмаса да, 1917 жылдың 26 қыркүйегінде үшінші рет қайта қарастырылды. Орденнің төрт классы болды, оның ең жоғары классы Португалия Республикасының Президентіне ғана берілді. Президент орденнің экс-официал бас магистрі және Ұлы крестпен марапатталған мүшесі болып табылады. 1939 жылы Ұлы омыртқа дәрежесі қосылды. Ұлы омыртқа дәрежесі ерекше әскери ерліктері бар мемлекет басшыларына арналған, испан генерал Франко осы шарттар бойынша Ұлы омыртқамен марапатталған жалғыз мемлекет басшысы болды. 1962 жылы орден реформаланды, Ұлы омыртқа дәрежесі Португалияның бұрынғы президенттеріне ғана берілді, бірақ 1973 жылы Бразилия президенті Эмилио Гаррастазу Медичиге арнайы заңмен рұхсат берілді. 1986 жылғы Құрмет ордендерінің органикалық заңы Португалияның бұрынғы президенттері үшін Ұлы омыртқа дәрежесінің эксклюзивтілігін сақтап қалды. Бұл ережеден 1993 жылы Ұлыбритания королевасы Елизавета II және 2000 жылы Испания королі Хуан Карлос I арнайы заңмен Ұлы омыртқа дәрежесімен марапатталды. 2011 жылғы Құрмет ордендері заңы Ұлы омыртқа дәрежесін шетелдік мемлекет басшыларына және ерекше жетістіктерге ие болғандарға ашты, сонымен бірге Португалия президенттерінің қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін автоматты түрде марапатталуын сақтап қалды.
The order was originally created by King Afonso V of Portugal in 1459, under the name of the Order of the Sword, inspired by the legend that Arab rule in Africa would end when a Christian prince would besiege the fortress at Fez. Knighthood in the Order of the Sword was given as reward to those who participated in the conquests and battles in Africa. The order fell into disuse after the conquest of Tangiers and Asilah. The order was revived on 29 November 1808, by Prince Regent John, later John VI of Portugal. It commemorated the safe arrival of the Royal Family in the Portuguese colony of Brazil, after Napoleon had invaded Portugal. Its full title was "the Royal Order of the Tower and Sword". It was available to both Portuguese and foreigners and for military, political or civilian achievement. Among the intended recipients were subjects of His Britannic Majesty, who had assisted the Royal Family to reach Brazil, but who were ineligible for the other Portuguese orders due to their religion. In 1832, Peter, Duke of Braganza (who was then Regent for his daughter Queen Maria II), reformed the Order which now became the Ancient and Most Noble Military Order of the Tower and of the Sword, of Valour, Loyalty and Merit. In 1896, the class of Grand Officer was inserted between Grand Cross and Commander. On 15 October 1910, after the end of the monarchy, the new republican government of Portugal abolished all military orders, with the exception of the Order of the Tower and Sword. Despite the fact that the order had not been abolished, on 26 September 1917 the order was revised for the third time. The order had four classes, the highest of which was confined to the President of the Republic of Portugal. The President is ex officio the Order's Grand Master and a member of the Order, Grand Cross. The degree of Grand Collar was added in 1939. The Grand Collar was meant for heads of state with notable military deeds, with Spanish General Franco the only head of state to be awarded the Grand Collar under these terms. The order was reformed in 1962 with the Grand Collar being made exclusively open to former presidents of Portugal, an exception was made in 1973 for Brazilian President Emilio Garrastazu Medici by decree law. The Organic Law of the Honorary Orders of 1986 kept the exclusivity of the Grand Collar for former presidents of Portugal. Exceptions to this rule were made in 1993 for Queen Elizabeth II of the United Kingdom and in 2000 for King Juan Carlos I of Spain, who were awarded the Grand Collar by special decree law. The Law of Honorary Orders of 2011 opened the Grand Collar to foreign heads of state and to those of exceptional achievements while maintaining the automatic appointments of presidents of Portugal at the end of their terms.
Таңба
Орденнің белгісі – бес бұрышты алтын жұлдыз, ақ эмальмен жабықталған және бір бұрышы төмен қаратылған. Жұлдыздың қабырғалары арасында жасыл эмальмен жасалған емен жапырақтарынан тұратын шоғыр бар, ал үстінде алтын мұнара орналасқан. Жұлдыздың алдыңғы жағындағы орталық дискіде ақ эмальді фонға емен жапырақтарымен оралып тұрған қылыш бейнеленген, ол өз кезегінде "Valor Lealdade e Mérito" (Батырлық, адалдық және лайықтылық) деген ұран жазылған көк эмальді сақинамен шеңберленген. Жұлдыздың артқы жағындағы орталық дискіде Португалияның елтаңбасы бейнеленген, оның айналасында "República Portuguesa" (Португалия Республикасы) деген атау жазылған көк эмальді сақина орналасқан. Орден жұлдызы – бес бұрышты кестелі жұлдыз, Үлкен Орден тағасы, Үлкен Крест және Үлкен Әкім үшін алтын түсті, ал Командор үшін күміс түсті. Жұлдыз белгісінің алдыңғы жағы (жұлдыз белгісінің қабырғалары арасындағы шоғырсыз) оның үстіне орналасқан. Орденнің лентасы көк түсті. Фуражер – қызыл-көк түсті.
The badge of the Order is a five pointed gilt star, enamelled in white and with one point pointing downwards. The star has a wreath of green enamelled oak leaves between the arms of the star, and is topped by a gilt tower. The obverse central disc bears a sword surrounded by a wreath of oak leaves on a white enamel background, which is in turn surrounded by a blue enamel ring bearing the motto "Valor Lealdade e Mérito" (Valour, Loyalty and Merit). The reverse central disc bears the Portuguese coat of arms, surrounded by a blue enamel ring bearing the name "República Portuguesa" (Portuguese Republic). The star of the Order is a five pointed faceted star, in gilt for Grand Collar, Grand Cross and Grand Officer, and in silver for Commander, with the obverse of the badge (minus the wreath between the arms of the star badge) superimposed upon it. The ribbon of the Order is blue. The fourragère is solid blue.