Польшаның футбол және моторалық спорт клубы «Шлёнск»

Кіріспе

Польшаның Śląsk Świętochłowice футбол және спидвей клубы (толық аты: Miejski Klub Sportowy Śląsk Świętochłowice) – Үстіңгі Силезияның Świętochłowice қаласындағы Польша спорт клубы, мотоцикл спидвеі және футбол командаларымен әйгілі.

Атауы

Оның атауы Силезия (поляк тілінде: Śląsk) аймағынан шыққан. Оның толық атауы Miejski Klub Sportowy Śląsk Świętochłowice – Силезия Świętochłowice қалалық спорт клубы екенін көрсетеді.

Тарих

Клуб 1920 жылы ақпанда, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі шапшаң кезеңде, одақтас державалар Үстіңгі Силезияның өнеркәсіптік аймағының болашақ тағдыры туралы ойланып, күмәнданып отырғанда құрылды. «Слясктың» алғашқы тарихи ойыны 1920 жылғы 21 наурызда «Полония Бытомға» қарсы өтті (2–1). 1921 жылы, Святохоловице және айналасындағы аймақтар жаңадан тәуелсіз Польшаның құрамына енгенде, «Сляск» футбол командасы неміс азшылық командасы «SV 1913» ойыншыларымен күшейтілді. Бұл үлкен серпін болды, және бірнеше жылдан кейін, 1927 жылдың соңында, Святохоловице командасы Польшаның жоғары дивизионына көтерілді. Ол жерге жету үшін «Сляск» «Гарбарня Краков», «ŁTSG Łódź» және басқа командаларға қарсы іріктеу ойындарында жеңіске жетті. 1928 жылғы маусым сәтсіз болды. 15 команданың ішінде «Сляск» 14-орынды иеленді, бар болғаны 12 ұпай жинады (5 жеңіс, 2 тең, 29–86 гол). Төменгі дивизионға түсу дегені – Польшадағы ең күшті аймақтық лига, Силезияның А класында ойнау. Клуб басшылары бұл құлауды трагедия деп қарастырмады. «Сляск» қаржылық жағдайы нашар команда болды, ал Ұлттық лигада ойнау өте қымбатқа түсетін. Клубтың Варшава, Познань немесе Торунь қалаларына саяхаттауға қаражаты болмады. Бірнеше жылдан кейін, 1934 жылдың ортасында, «Сляск» Силезия лигасының ойындарында жеңіске жетті. Содан кейін аймақтық іріктеуде «Юния Сосновец» және «Гжегоржецкий Краков» командаларын жеңді. Соңғы кезең – орталық турнир. Онда «Śmigły Wilno» командасын 5–1 және 2–0 есебімен, ал «Naprzód Lipiny» командасын 0–0 және 2–1 есебімен жеңгеннен кейін, «Сляск» Польшаның жоғары дивизионына қайта оралды. 1935 жылғы маусым сәтті болды. Святохоловице командасы 11 команданың ішінде 5-орынды иеленді, 22 ұпай жинады және 34–40 гол айырмасымен көзге түсті. «Сляск» өз алаңында 8 рет жеңіске жетіп, 2 рет жеңіліске ұшырады. 1936 жылғы маусым нашар болды. «Сляск» 9-орынды (соңғыдан екінші) иеленді, бұл төменгі дивизионға түсуді білдірді (бар болғаны 11 ұпай, 21–40 гол). Святохоловице командасының қаржылық жағдайы 1928 жылға қарағанда жақсырақ болды. Клубты «Флориан» болат зауыты демеушілік етті, оның ең үздік ойыншылары Хуберт Гад пен Эвальд Себула болды, олар Польша құрама командасының да құрамында ойнады. 1938 жылдың ортасында «Сляск» Силезия лигасын жеңіп алды, сондай-ақ аймақтық іріктеуде (Легия Познань және Гриф Торунь командаларына қарсы) жеңіске жетті. Алайда, ұлттық жарыста команда Гарбарня Краков пен Юнион Туринг Лодзь командаларынан кейін 3-орынды иеленді, ал Полицейный КС Люктан озып кетті. Келесі жылы да үлкен үміттер болды. Святохоловице командасы, бұрынғыдан да мықты көрініп, Силезия лигасын жеңіп алды (1939 жылдың ортасында), содан кейін Fablok Chrzanów командасын 4–0 және 1–1 есебімен, ал Unia Sosnowiec командасын 4–0 және 2–0 есебімен жеңіп, ұлттық іріктеу турниріне жолдама алды. Бұл жарыс Польшаға неміс шабуылының басталуымен, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан аяқталмады. 1939 жылдың тамызында «Сляск» үйінде «Śmigły Wilno» (2–1) және жолақта «Юнак Дрохобич» (0–0) командаларымен екі ойын ғана ойнауға үлкерді. Соғыс кезінде неміс оккупанттары фолкслистке қол қойған силезиялықтарға Gauliga Schlesien, кейіннен Gauliga Oberschlesien лигасының ойындарына қатысуға рұқсат берді. «Сляск», атауы TuS Schwientochlowitz болып өзгертілді, негізінен 1939 жылғы команданың құрамында болды, сонымен қатар Ruch Chorzów командасының өте талантты қақпашысы Уолтер Бром да қосылды. Алайда, уақыт өте келе, көптеген ойыншылар Вермахтқа шақырылды, олардың арасында Италиядағы неміс бөлімшелеріне түскен Эвальд Себула да болды. Соғыстан кейін, белсенділерінің тырысуына қарамастан, «Сляск» футбол командасы Польшаның жоғары дивизионына қайта оралмады.

The club was founded in February 1920, during the hectic months of the post World War I period, when the Allied Powers were hesitating about the future fate of the industrial region of Upper Silesia. Śląsk's first, historic game occurred on 21 March 1920 against Polonia Bytom (2–1). In 1921, when it turned out that Świętochłowice and surrounding areas would belong to reborn independent Poland, Śląsk's football team was strengthened by several players of a German minority team SV 1913. This was a huge boost, and after a few years, in late 1927, Świętochłowice's side was promoted to the Polish top division. To get there, Śląsk won qualifiers against the teams of Garbarnia Kraków, ŁTSG Łódź and pl. The 1928 season was a failure. Out of 15 teams, Śląsk was placed on 14th position, with only 12 points (5 victories, 2 ties, goals 29–86). Relegation meant playing in Silesian A Class, the strongest regional league in Poland. Relegation was not regarded by club's officials as a tragedy. Śląsk was a poor team, and playing in the National League was very expensive. Club simply had no money to travel to Lwów, Poznań or Toruń. After a few years, in mid 1934, Śląsk won the Silesian League games. Then, in regional qualifiers it beat Unia Sosnowiec and Grzegorzecki Kraków. Final stage was a central tournament. There, after beating Śmigły Wilno, 5–1 and 2–0, as well as Naprzód Lipiny, 0–0 and 2–1, Śląsk was promoted to the Polish top division. The 1935 season was a good one. Świętochłowice's side was placed on 5th position (among 11 teams), with 22 points and goals difference 34–40. Śląsk was the team of its own turf, at home winning for 8 times and losing twice. Next, 1936 season was much worse. Śląsk was placed on 9th (last but one) position which meant relegation (only 11 points, goals 21–40). Świętochłowice's favorites financial situation was much better than in 1928. Club was sponsored by "Florian" steelworks, its best players were Hubert Gad and Ewald Cebula, who also represented Poland. In mid 1938 Śląsk won the Silesian League as well as regional qualifiers (against Legia Poznań and Gryf Toruń). However, in a national competition, the team was 3rd, after Garbarnia Kraków and Union Touring Łódź and ahead of Policyjny KS Łuck. Next year was again marked by high hopes. Świętochłowice's favorites, looking stronger than ever before, won the Silesian League (mid 1939), then routed the teams of Fablok Chrzanów, 4–0 and 1–1, and Unia Sosnowiec 4–0 and 2–0, to qualify to the national qualifying tournament. This competition was not finished due to the German invasion of Poland, which started the Second World War. In August 1939 Śląsk managed to play only two games—at home with Śmigły Wilno (2–1) and away with Junak Drohobycz (0–0). During the war, the German occupiers allowed those Silesians who signed the Volksliste to participate in the games of the Gauliga Schlesien, later the Gauliga Oberschlesien. Śląsk, with its name changed to TuS Schwientochlowitz, was basically the same team as in 1939, plus Walter Brom, a very talented goalkeeper of Ruch Chorzów. However, as time went by, more and more players were conscripted to the Wehrmacht, among them Ewald Cebula, who ended up in German units in Italy. After the war, in spite of the dedication of its activists, Śląsk's football team never managed to return to the Polish top division.

Тарих

Силезия мотоцикл секциясы 1947 жылы құрылды, бірақ Святохловицедегі спидвейдің басталуы 1951 жылға дейін соқты, қаладағы алғашқы спидвей жолы футбол алаңының айналасында "Хасиок" стадионында (KS Śląsk үшін 1934-1935 жылдары қоқыс полигонының орнына салынған стадион) салынды. Бірінші спидвей жарысы 1951 жылдың 22 шілдесінде Хасиок стадионында өтті, ал Хасиок Флориан болат зауытының қасында орналасқан. "Будовляни Рыбник" командасының жүргізушісі Роберт Навроцкий Польшаның қайта жаралу күніне орай спидвей жолын қоғамдық бастама ретінде жасады. 1953 жылғы Польша спидвей маусымында "Сталь Остров Влкп" командасы командалық Польша чемпионатында бақ сынау үшін Святохловицеге көшті. 1955 жылы клуб деградацияға ұшырады, бірақ 1956 жылы Оңтүстік екінші дивизионда жеңіске жетіп, қайтадан жанданды. 1960 жылдардың соңында клуб жоғары деңгейде бәсекелесе бастады, 1968 жылы екінші дивизионды жеңіп алды, содан кейін 1969 жылы командалық чемпионатта күміс медаль жеңіп алып, осы күнге дейін ең үлкен жетістігіне қол жеткізді. 1970 жылы тағы бір күміс медаль жеңіп алып, бұл жетістікті қайталады. Олардың жүргізушілерінің бірі Пауэль Валошек 1968 жылы "Алтын қап" жүлдесін жеңіп алды және 1970 жылы жеке спидвей әлем чемпионатында аңызға айналған Иван Маугерден кейін екінші орынды иеленді. Тағы бір жүргізуші Ян Муха 1970 жылы "Алтын қап" жүлдесін жеңіп алды. Хасиок стадионы 1970 жылғы жеке спидвей әлем чемпионатының польшалық іріктеу кезеңдерінің бірін қабылдады. 1972 жылы қола, ал 1973 жылы күміс медальдар жеңіп алды. 1973 жылы Флориан болат зауытының кеңеюіне байланысты Хасиок бұзылып, клуб базасын жоғалтты. Кейін олар 1979 жылы ашылған "Скалка" стадионында жарысқа қатысты. 1984 жылы команда екінші дивизионды жеңіп алды, бірақ 1985 жылғы маусымнан кейін жоғары дивизионнан төмендеді, ал 1996 жылғы маусымнан кейін қаржылық қиындықтарға байланысты жарыстан шықты. 1998-2002 жылдары команда жаңадан құрылып, екінші және үшінші лигаларда бақ сынасты, бірақ ақырында тағы да жарыстан шықты. 2015 жылы команданың бұрынғы жүргізушісі Кшиштоф Бас бас жаттықтырушы болып тағайындалды. 2023 жылдың қазіргі күніне дейін клуб кәсіби лига жарыстарына қатыспайды және жасөсперімдерді дайындауға ғана назар аударады.

The Silesian motorcycle section was founded in 1947, but the beginnings of speedway in Świętochłowice are considered to be 1951, when the first speedway track in the city was constructed around the football pitch in the 'Hasiok' (a stadium that had been constructed on a waste dump, from 1934 to 1935 for KS Śląsk). The first speedway took place at the Hasiok on 22 July 22, 1951 and the Hasiok was located adjacent to the Florian Steelworks. The Budowlani Rybnik rider Robert Nawrocki was credited with creating the speedway track as a social act on the National Day of the Rebirth of Poland. During the 1953 Polish speedway season the team from Stal Ostrów Wlkp moved to Świętochłowice to compete in the Team Speedway Polish Championship. After relegation in 1955, the club bounced back by winning the in Second division south in 1956. In the late 1960s the club began to compete at the top level, they won the 1968 second division and then achiveved their greatest feat to date, when winning the silver medal in the team championship during the 1969. The success was repeated when winning another silver medal in 1970. One of their riders Paweł Waloszek won the Golden Helmet in 1968 and finished second in the 1970 Individual Speedway World Championship, behind the legendary Ivan Mauger. Another rider Jan Mucha, won the 1970 Golden Helmet. The Hasiok hosted one of the Polish qualifying rounds for the 1970 Individual Speedway World Championship. Two more major medals were won in 1972 (bronze) and 1973 (silver). Due to the expansion of the Florian Steelworks in 1973 the Hasiok was demolished and the club lost its facilities. They would later ride at the Skałka Stadium, which opened in 1979. In 1984, the team won the second division but following the 1985 season it was relegated from the top division, and following the 1996 season the team withdrew due to financial difficulties. In 1998–2002 the team was revamped and competed in the second and third tiers, eventually withdrawing once again. In 2015, a former rider of the team, Krzysztof Bas, became the head coach. As of 2023, the club does not participate in professional league competitions and only focuses on youth training.