Кіріспе
Ұзақ қашықтықтағы күн энергиясымен жұмыс істейтін Solar Impulse – швейцариялық эксперименталды ұшақ жобасы, сонымен қатар жобаның екі операциялық ұшағының атауы. Жеке қаржыландырылатын жобаны швейцариялық инженер және кәсіпкер Андре Боршберг және швейцариялық психиатр және аэростатшы Бертран Пикард басқарады, олар Breitling Orbiter 3 ұшағының экипажында болды – бұл әлемді тоқтаусыз айналып өткен алғашқы аэростат. Solar Impulse жобасының мақсаты – тек күн энергиясын пайдаланатын және таза технологияларға назар аудару үшін, пилот басқаратын тұрақты қанатты ұшақпен Жерді тұңғыш рет айналып өту. Ұшақ – фотоэлектрлік элементтермен жұмыс істейтін, бір орындық моноплан, ол өз күшімен ұшып көтеріле алады. Прототип, көбінесе Solar Impulse 1 деп аталатын, 36 сағатқа дейін ауада қалуға арналған. Ол 2009 жылдың желтоқсан айында алғашқы сынақ ұшуын жүргізді. 2010 жылдың шілдесінде ол 26 сағаттық ұшу кезінде күндізгі күн циклін толығымен, соның ішінде түнгі ұшудың шамамен тоғыз сағатын аяқтады. Пикард пен Боршберг 2012 жылы Швейцариядан Испанияға, содан кейін Мароккоға сәтті күн энергиясымен жұмыс істейтін ұшуларды орындады.
Solar Impulse is a Swiss long range experimental solar powered aircraft project, and also the name of the project's two operational aircraft. The privately financed project is led by Swiss engineer and businessman André Borschberg and Swiss psychiatrist and balloonist Bertrand Piccard, who co piloted Breitling Orbiter 3, the first balloon to circle the world non stop. The Solar Impulse project's goals were to make the first circumnavigation of the Earth by a piloted fixed wing aircraft using only solar power and to bring attention to clean technologies. The aircraft is a single seated monoplane powered by photovoltaic cells; it is capable of taking off under its own power. The prototype, often referred to as Solar Impulse 1, was designed to remain airborne up to 36 hours. It conducted its first test flight in December 2009. In July 2010, it flew an entire diurnal solar cycle, including nearly nine hours of night flying, in a 26 hour flight. Piccard and Borschberg completed successful solar powered flights from Switzerland to Spain and then Morocco in 2012,
A second aircraft, completed in 2014 and named Solar Impulse 2, carries more solar cells and more powerful motors, among other improvements. On 9 March 2015, Piccard and Borschberg began to circumnavigate the globe with Solar Impulse 2, departing from Abu Dhabi in the United Arab Emirates. The aircraft was scheduled to return to Abu Dhabi in August 2015 after a multi stage journey around the world. By June 2015, the plane had traversed Asia, It continued across the US until it reached New York City in June 2016. It stopped in Egypt before returning to Abu Dhabi on 26 July 2016, more than 16 months after it had left (506 days), completing the approximately 42,000 kilometre (26,000 mile) first circumnavigation of the Earth by a piloted fixed wing aircraft using only solar power. In 2019 the Solar Impulse 2 was sold to Skydweller, a Spanish American company that is developing autonomous unmanned aerial vehicles capable of continuous flight. It plans to use the plane for research and development flights, after which the Solar Impulse 2 is planned to be on permanent display at the Swiss Museum of Transport.
2014 жылы аяқталған және Solar Impulse 2 деп аталған екінші ұшақ, басқа да жақсартулармен қатар, көбірек күн жасушаларын және қуаттырақ қозғалтқыштарды алып жүреді. 2015 жылдың 9 наурызында Пикард пен Боршберг Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Абу-Дабиден Solar Impulse 2 ұшағымен әлемді айналып өтуді бастады. Ұшақ әлемді кезең-кезеңімен аралап, 2015 жылдың тамызында Абу-Дабиге оралуға жоспарланған. 2015 жылдың маусым айында ұшақ Азияны кезіп өтті, кейін АҚШ арқылы ұшып, 2016 жылдың маусымында Нью-Йоркке жетті. 2016 жылдың 26 шілдесінде Абу-Дабиге қайтып оралғанға дейін Мысырда тоқтады – бұл сапардан кейін 16 айдан астам (506 күн) уақыт өткен соң, тек күн энергиясын пайдаланатын пилот басқаратын тұрақты қанатты ұшақпен Жерді шамамен 42 000 километрге (26 000 миль) айналдырды. 2019 жылы Solar Impulse 2 үздіксіз ұшуға қабілетті автономды ұшқышсыз әуе кемелерін әзірлейтін испандық-американдық Skydweller компаниясына сатылды. Олар ұшақты зерттеу және әзірлеу мақсатындағы ұшулар үшін пайдалануды жоспарлап отыр, содан кейін Solar Impulse 2 Швейцарияның көлік мұражайында тұрақты түрде қойылатын болады.
Solar Impulse is a Swiss long range experimental solar powered aircraft project, and also the name of the project's two operational aircraft. The privately financed project is led by Swiss engineer and businessman André Borschberg and Swiss psychiatrist and balloonist Bertrand Piccard, who co piloted Breitling Orbiter 3, the first balloon to circle the world non stop. The Solar Impulse project's goals were to make the first circumnavigation of the Earth by a piloted fixed wing aircraft using only solar power and to bring attention to clean technologies. The aircraft is a single seated monoplane powered by photovoltaic cells; it is capable of taking off under its own power. The prototype, often referred to as Solar Impulse 1, was designed to remain airborne up to 36 hours. It conducted its first test flight in December 2009. In July 2010, it flew an entire diurnal solar cycle, including nearly nine hours of night flying, in a 26 hour flight. Piccard and Borschberg completed successful solar powered flights from Switzerland to Spain and then Morocco in 2012,
A second aircraft, completed in 2014 and named Solar Impulse 2, carries more solar cells and more powerful motors, among other improvements. On 9 March 2015, Piccard and Borschberg began to circumnavigate the globe with Solar Impulse 2, departing from Abu Dhabi in the United Arab Emirates. The aircraft was scheduled to return to Abu Dhabi in August 2015 after a multi stage journey around the world. By June 2015, the plane had traversed Asia, It continued across the US until it reached New York City in June 2016. It stopped in Egypt before returning to Abu Dhabi on 26 July 2016, more than 16 months after it had left (506 days), completing the approximately 42,000 kilometre (26,000 mile) first circumnavigation of the Earth by a piloted fixed wing aircraft using only solar power. In 2019 the Solar Impulse 2 was sold to Skydweller, a Spanish American company that is developing autonomous unmanned aerial vehicles capable of continuous flight. It plans to use the plane for research and development flights, after which the Solar Impulse 2 is planned to be on permanent display at the Swiss Museum of Transport.
Жобаны әзірлеу және қаржыландыру
Бертран Пиккард 2003 жылдың қараша айында Лозанна Федералды политехникалық мектебімен (EPFL) серіктестікте жүзеге асыру мүмкіндігін зерттегеннен кейін Solar Impulse жобасын бастады. Механикалық инженер және негіздеуші Андре Боршберг әрбір ұшақтың құрылысын басқарды және ұшу миссияларын дайындауды қадағалады. 2009 жылға қарай, олар алты елден 50 инженер мен техникалық маманнан тұратын көп салалы команданы құрды, сондай-ақ 100-ге жуық сыртқы кеңесшілер мен 80 технологиялық серіктес көмектесті. Жобаның жеке қаржы демеушілері Omega SA, Solvay, Schindler, ABB және Питер Диамандис болды. EPFL, Еуропалық ғарыш агенттігі және Dassault техникалық сараптамамен қолдады, ал SunPower ұшақтың фотоэлектрлік жасушаларын жеткізді. Пиккард 2003 жылдан бастап 2015 жылдың ортасына дейін жобаның жалпы құны 150 миллион еуроны құрағанын мәлімдеді. Әлемді айналып ұшуды жалғастыру үшін 2015 жылдың соңында тағы 20 миллион еуро тартылды.
Қызыл ұшу және басқа ерте ұшулар
2009 жылы 26 маусымда Solar Impulse 1 алғаш рет Швейцарияның Дюбендорф әуе базасында көпшілік назарына ұсынылды. Такси жүргізу сынақтарынан кейін, 2009 жылдың 3 желтоқсанында Маркус Шердель басқаруымен қысқа ұшу сынағы жасалды. Жобалық команданың бірлескен жетекшісі Боршберг бұл ұшу туралы былай деді: "Бұл керемет күн болды. Ұшақ жерден шамалы биіктікке көтерілді. Мақсаты биікке көтерілу емес, оның басқарылуын тексеру және ұшу ерекшеліктерін бірінші рет сезіну үшін жылдамдықпен сол ұшу жолағына қону болды. Ұшақ инженерлер күткендей мінез-құлық танытты. Бұл инженерлік кезеңнің аяқталуы және ұшу сынақтарының басталуы". 2010 жылдың 28 мамырында бұл ұшақ алғаш рет күн энергиясымен толығымен жұмыс істеп, ұшу барысында батареяларын зарядтады.
blockquote|"It was an unbelievable day. The airplane flew for about and about above the ground The aim was not to get high but to land on the same runway at a speed to test its controllability and get a first feeling of its flying characteristics the craft behaved just as the engineers had hoped. It is the end of the engineering phase and the start of the flight testing phase." On 28 May 2010, the aircraft made its first flight powered entirely by solar energy, charging its batteries in flight.
Бірінші түнгі ұшу
2010 жылдың 8 шілдесінде Solar Impulse 1 әлемдегі алғашқы адаммен басқарылатын 26 сағаттық күн қуатымен ұшуды жүзеге асырды. Ұшақты Боршберг ұштырды және 7 шілдеде Орталық Еуропа жазғы уақыты бойынша (UTC+2) 06:51-де Швейцарияның Пайерне әуе базасынан ұшып кетті. Ол келесі күні жергілікті уақыт бойынша таңертеңгі сағат 09:00-де қонуға оралды. Ұшу кезінде ұшақ ең жоғары биіктікке жетті. Сол кезде бұл ұшу адаммен басқарылатын күн энергиясымен жұмыс істейтін ұшақтардың ең ұзақ және ең биік ұшуы болды; бұл рекордтар Халықаралық Аэронавтика Федерациясы (FAI) 2010 жылдың қазан айында ресми түрде мойындалды.
Бельгия мен Франция (2011)
2011 жылдың 13 мамырында жергілікті уақыт бойынша сағат 21:30-да ұшақ Швейцариядағы негізгі базасынан 13 сағаттық ұшуды аяқтағаннан кейін Брюссель әуежайына қонды. Бұл Solar Impulse ұшағының алғашқы халықаралық рейсі болды, ол орташа биіктікте 6000 фут (1829 метр) биіктікте, орташа жылдамдықпен ұшты. Ұшақтың баяу қозғалу жылдамдығы орташа биіктікте ұшуды талап етті, бұл одан жылдам әуе трафигінің оны айналып өтуіне мүмкіндік берді. Ұшақты Боршберг басқарды. Жобаның екінші негізін қалаушысы Пиккард қонғаннан кейін берген сұхбатында: «Біздің мақсатымыз – күн энергиясын қолдау үшін адамдардың санасында революция жасау, бірақ міндетті түрде авиацияда емес» деді. 2011 жылдың 12 маусымында Париж әуешоуіна екінші халықаралық рейс жасауға тырысылды, бірақ нашар ауа-райы жағдайына байланысты ұшақ кері қайтып Брюссельге оралды. 14 маусымда Боршберг екінші рет ұшақты 16 сағаттық ұшудан кейін Париждің Ле Бурже әуежайына сәтті қондырды.
Бірінші құрлықаралық ұшу (2012)
2012 жылдың 5 маусымында Solar Impulse алғашқы құрлықаралық рейсін сәтті аяқтады, Испанияның Мадрид қаласынан Марокконың Рабат қаласына 19 сағаттық сапар жасады. Пайерне әуе базасынан Мадридке жасалған сапардың бірінші бөлігінде ұшақ күн қуатымен ұшу бойынша бірнеше рекордты жаңартты, оның ішінде алдын ала белгіленген бағыттар мен нүктелер бойынша күн қуатымен жасалған ең ұзақ ұшуды.
Көрмеге қойылған ұшақтар
2015 жылдың наурыз айында ұшақ жүк көлігімен Парижге тасылып, Ғылым және Индустрия қалашығының (Cité des Sciences et de l'Industrie) тұрақты көрмесіне қойылды.