Кіріспе

Қоңырбас туысы

Тариха туысы Salamandridae тұқымдасына жататын, өте уытты қоңырбастардың төрт түрінен тұрады, немесе қабыршақты терілі қоңырбастар. Осы туыста төрт түр бар: Калифорниялық қоңырбас, қабыршақты терілі қоңырбас, қызыл ішті қоңырбас және Сьерра қоңырбасы, олардың барлығы Алясканың оңтүстігінен Калифорнияның оңтүстігіне дейінгі Тынық мұхитының жағалау аймағында таралған, ал бір түрі, мүмкін, Мексиканың Солтүстік Бажа Калифорниясына дейін жетеді. Сурет Ғылыми атауы Жалпы атауы Таралу орны Тариха гранулоза (Скилтон, 1849) Қабыршақты терілі қоңырбас АҚШ-тың және Британдық Колумбияның батыс жағалауы, оңтүстіктен Калифорнияның Санта-Крус қаласына дейін және солтүстіктен Аляскаға дейін Тариха ривуларис (Твитт, 1935) Қызыл ішті қоңырбас Солтүстік Калифорния Тариха сиеррае (Твитт, 1942) Сьерра қоңырбасы Сьерра-Невада Тариха тороса (Ратх, 1833) Калифорниялық қоңырбас Калифорнияның және Оңтүстік Сьерра-Неваданың жағалау округтерінде.

Түрлерді ажырату

Қатты терілі тритон мен Калифорниялық тритон сыртқы түрі жағынан өте ұқсас, сондықтан түрлерін ажырату өте қиын болуы мүмкін. Екеуінің де денесінің үстіңгі бөлігі ашық қоңырдан қараға дейін, ал астыңғы бөлігі қызғылт сарыдан сарыға дейін боялған. Терісі дөңгелек келеді және ұзындығы сегіз дюймға дейін жете алады. Дегенмен, қатты терілі тритонның кішкентай көздері және қараңғы төменгі қабақтары бар, ал Калифорниялық тритонның көздері үлкен және төменгі қабақтары ашық түсті. Сонымен қатар, қатты терілі тритонның жоғарғы тістері V пішіндес, ал Калифорниялық тритонның тістері Y пішіндес, бірақ бұл тірі мынада анықтау қиын. Қызыл ішті тритонның денесінің үстіңгі бөлігі қоңыр, ал ішкі бөлігі қызыл, терісі дөңгелек және аралықта өседі. Оны басқа жағалаулық тритоннан ғана емес, қызыл ішінен, сонымен қатар көздеріндегі сары түстің болмауынан да ажыратуға болады. Жыныстағы еркектердің терісі тегіс, ал құйрығы жалпақ болады. Көптеген жыртқыштар жарқын түстерді умен байланыстырады (бұл апозематизм деп аталады), сондықтан шабуылға ұшыраған жағдайда тритон қорғаныс күйге келіп, жарқын ішін көрсетеді. Бұл туыстың тритондары негізінен түнгі өмір салтымен өтеді және толық сулы немесе жартылай сулы болуы мүмкін. Олардың ешқайсысы толығымен құрлықта өмір сүре алмайды, себебі көбею үшін суға кіруі керек. Жас тритондар, «ефт» деп белгілі, жыныстық жетілуіне дейін негізінен құрлықта болады. Жалпы алғанда, қатты терілі тритон ең улы түр болып табылады. Олардың Орегонның солтүстігіндегі популяциясы Калифорния мен Вашингтоннан гөрі уыттырақ. Британдық Колумбиядағы Ванкувер аралында тетродотоксинге ие емес немесе өте аз мөлшерде болады. Тариха тритондарын жұтқан жағдайда адам үшін қауіпті болуы мүмкін, және Орегонда қатты терілі тритонды жегеннен кем дегенде бір адам қайтыс болған. Notophthalmus туысына жататын шығыс тритондары (бұрынғы авторлардың Diemictylus-ы) да тетродотоксинді бөліп шығарады, бірақ азырақ мөлшерде. Тариха мыналарын қолданған кезде токсиндердің зақымдалған теріге немесе шырышты қабықшаларға тиюіне жол берілмеуі керек. Дұрыс қол жуу тетродотоксинді жұтумен байланысты кез келген проблеманы болдырмауға көмектеседі (сондай-ақ тритон тасымалдауы мүмкін сальмонелла инфекциясының алдын алуға), бірақ кейбір адамдардың терімен байланысқанда токсинге аллергиялық реакциясы бар екені белгілі.