Кіріспе

Амфибиялық түр Speciesbox. аты = Дақты саламандра. сурет = Дақты саламандра, Кантли, Квебек. status = LC status system = IUCN3.1 status ref = genus = Ambystoma species = maculatum authority = (Shaw, 1802) range map = Ambystoma maculatum map.svg диапазон картасы caption = A. maculatum таралған аймағы. синонимдер = синонимдер ref = Оның эмбриондарында және олардың маңында симбиоздық балдырлар тіршілік ететіні анықталды, бұл митохондриялар ескерілмесе, омыртқалы жасушаларда эндосимбионт микроорганизмдердің кездесетінінің жалғыз белгілі мысалы.

Сипаттама

Дақты саламандра шамамен ұзын, аналықтары әдетте аталықтарынан ірі болады. Дақты саламандраның басының үстіңгі жағындағы дақтары көбінесе қызғылт сары, ал дененің қалған бөлігіндегі дақтары сары түсті. Дақты саламандраның астыңғы жағы күлгірей сұр және қызғылт түсті. Жыныстық диморфизм, аталықтар мен аналықтар арасындағы физикалық айырмашылық, денесі ірірек аналықтардың жарқыраған дақтарымен көрінеді. Аталықтарының арқа жағының үлкен бөлігі ақырқы түсті дақтармен жабылған. Дене күйі мен ақырқы хромалы дақтар арасында да байланыс бар. Олар басқа жыртқыштармен бәсекелесу үшін үлкен құйрық қанаттары мен денелерін дамытты. Көктемгі су тобырлары осы қосмекенділер үшін өте қолайлы көбейту ортасы, себебі олар жиі құрғап, саламандра жұмыртқалары мен дернәсілдерін жейтін балықтарды жояды, сонымен қатар дернәсілдердің дамуын аяқтауға және құрлықтағы ересектерге айналуға жеткілікті суды сақтайды. Зерттеу көрсеткендей, үлкен су тобырларында (кішілеріне қарағанда) жұмыртқа массасы көп, қоныстану деңгейі жоғары және дақты саламандра дернәсілдерінің тірі қалу көрсеткіші жоғары. Көбейту маусымынан тыс уақытта бұл саламандралар жақсы кеуілген топырағы бар және кішкентай сүтқоректілер қазған көптеген қуыстарға ие орманды жерлерде уақытын өткізеді. Олардың 30%-дан төмен жапырақ қаптамасы бар ландшафттар мен орманды жерлерде кездеспеуі де мүмкін. Жақын жердегі су тобырларындағы саламандра популяциялары генетикалық тұрғыдан ерекше метапопуляцияларды құрайды. 4,8 километр арақашықтықтағы субпопуляциялар гендердің үлкен бөлігін ортақ пайдаланады, ал 4,8 километрден асып кеткен популяциялар гендердің кіші бөлігін ортақ пайдаланады. Популяциялар арасындағы таралу, ең болмаса, түрге тән мінез-құлық пен табиғи шектеулер арқылы жүзеге асырылады.

Мінез-құлық

Дақылды саламандралар топырақ қазғыш, яғни өмірінің көп бөлігін жер астында өткізеді. Олар жаңбырдан кейін немесе азық іздеу және көбейту үшін ғана жер бетіне сирек шығады. Қыс айларында олар жер астында ұйықтайды және наурыздың басынан мамырдың басына дейінгі көбейту маусымына дейін қайтадан көрінбейді. Жастар кезінде олар көбінесе жұмыртқа салған су тобырындағы жапырақтардың астында болады. Өсімдіктер арасында паналап, жыртқыштар болғанда белсенділігін азайтады. Ambystoma maculatum өздерінің қоныстарына және көбейту су тобырларына көшіп келе жатқанда бірдей жолды ұстанады. Олар көбінесе бұлтты ауа райында саяхаттайды, сондықтан олардың саяхаты көру қабілетін қажет етпейді. Кейбір зерттеулер дақылды саламандралардың оқу қабілетіне дәлелдер келтіреді. Зерттеушілер олардың көзге көрінетін нышандарды тамақпен байланыстыра алатынын анықтады. Осылайша, дақылды саламандралар өздерінің қоныстарындағы ресурстардың орналасқан жерін көрсететін немесе көбейту тоғандарына және одан қайта оралуға бағыт беруші нышандарды жасай алады. Еркек саламандралар әйелдерге қарағанда температураға сезімталдығының өзгешелігіне байланысты ертерек шығады. Дақылды саламандраның личинкалары азық таппағанда бір-бірін жей алады. Олар кейде қызыл арқалы саламандра сияқты кішірек саламандралармен де қоректенеді. Ересек дақылды саламандралар тамақ ұстау үшін жабысқақ тілдерін пайдаланады. Бір түндік уақытта жүздеген, тіпті мыңдаған саламандралар жұптасу үшін өздерінің су тобырларына сапар шегеді. Еркектер "сүйіспеншілік биі" деп аталатын мінез-құлықты бастайды, одан кейін сперматофорды қояды. Бұл биге саламандралар бір-бірін айналып, бастарымен бір-бірінің құйрығына тиеді. Содан кейін еркек құйрығын шайқап, жүзіп кетеді. Егер әйел жұптасуға ниеттенсе, ол ертерек жасалған сперматозоидтар жиынтығына оны қуалайды. ("Spotted Salamander Ambystoma Maculatum") Көшіп-қону маусымының басында еркектер әйелдерге қарағанда жылдам жылдамдықпен көшіп кетеді. Бұл еркектер мен әйелдердің температураға әр түрлі жауап беруіне байланысты болуы мүмкін. Бұл полиморфизм әртүрлі еріген қоректік заттар деңгейі бар көктемгі су тобырларында артықшылықтар береді деп есептеледі, сонымен қатар ағаш бақасының личинкаларының қоректенуінен болатын өлімді азайтады. Ересектер суда бірнеше күн ғана қалады, содан кейін жұмыртқалар бір-екі айдың ішінде шығады. Жұмыртқаның қашан шығатыны су температурасына байланысты. A. maculatum жұмыртқалары жасыл балдыр Oophila amblystomatis-пен симбиоздық қарым-қатынаста болуы мүмкін. Жұмыртқаны тығыз желатинозды қабықша қоршап, олардың кебуіне жол бермейді, бірақ оттегінің таралуын тежейді (эмбрионның дамуы үшін қажет). Oophila балдыры фотосинтез арқылы көміртегі өнімдері арқылы қосымша қоректік заттар мен оттегін береді және ұрықтың жұмыртқалық қабығындағы азотты қалдықтарын (аммиак) шығарып тастайды, бұл саламандраның эмбриондық дамуы мен өсуіне көмектеседі. Дамып келе жатқан саламандра оттегімен алмасып, көмірқышқыл газын шығарады (содан кейін балдыр оны пайдаланады). Фотосинтездік балдырлар дамып келе жатқан саламандра эмбрионының жұмыртқалық қабығында болады, өсуді жақсартады. Алайда, кеңінен қолданылатын гербицид - атразин жұмыртқа жиынтығымен байланысты симбиоздық балдырларды жою арқылы ұрықтану табыстылығын едәуір төмендететіні анықталды. Личинкалар әдетте ашық қоңыр немесе жасыл сары түсті болады. Оларда кішкентай қара дақтар бар және туған кезде сыртқы жалаңаштары болады. Екі-төрт ай ішінде личинкалар жалаңаштарын жоғалтады және судан шығатын жас саламандраларға айналады. Дақылды саламандралар 32 жылға дейін өмір сүре алады және әдетте әр жыл сайын бір көктемгі су тобырына оралады. Бұл су тобырлары маусымдық болып табылады және әдетте жаздың соңында кеуіп, қысқа дейін құрғақ болады. Дақылды саламандраларды көбінесе егермендер, скунстар, тасбақалар және жыландар аулайды. Осы себепті олар азық тізбегін байланыстыратын маңызды функцияны атқарады. Оларды үй жануарлары саудасы арқылы да іздейді.