XVI ғасырдағы шотланд арыстаны Роберт Лаудердің өмірі мен мүліктері

Кіріспе

Шотландтық салт аттысы, армигері және қамал губернаторы, 16 ғасырдағы ірі жер иесі

Сэр Роберт Лаудер (Басс) (1440 жылға дейін – шамамен 1508 жылғы қаңтар) – шотландтық салт аттысы, армигері және Бервик-апон-Твид қамалының губернаторы. Ол сонымен қатар ескі Шотландия Парламентінің мүшесі болған. Лаудерлер Басс феодалдық барониясын (оның орталық қасары болған), Шығыс Лотиан, Эдрингтон қасарын, Мордингтон (Бервикшир), Хаддингтонширдегі Тайнингхэм приходының жерлерін, сондай-ақ Шотландияның басқа да аймақтарындағы көптеген иеліктер мен мүлікті иеленген.

Эдрингтондық Роберт

Лаудер Роберт Лаудер бассының (1495 ж. қайтыс болған) тұңғыш ұлы және мұрагері болды, оның бірінші әйелі Джонет, сэр Александр Хоумның қызы. Әкесі қайтыс болғанға дейін Лаудер көбінесе Бервикширдегі «Эдрингтондық» деп аталды. Ол Шығыс Лотиандағы Биелл жерлерін сатып алғаннан кейін «Биелдік» деп танылды. 1462 жылы шотландтар Бервик-на-Твидті қайтарып алды және Лаудер Бервик қамалына басшылық етті, 1474 жылы оны Кроуфорд графы Дэвид ауыстырды. 1464 жылы Лаудерге қамалдың жөндеу жұмыстары үшін 20 фунт төленді. 1465 жылғы 13 мамырдағы нотариалдық құжатта былай делінген: Эдрингтондық сэр Роберт Лаудердің ұлы және мұрагері Роберт Лаудер, Попилдегі (Шығыс Лотиан) Дэвид Лаудер өзінің үлкен ұлы Джеймс Лаудер мен оның әйелі Джонетке, олардың мұрагерлеріне және т.б. Попилдегі белгілі бір жер телімінің сасинін және мұрагерлік иелігін бергенін мәлімдеді, бұл алғашқы аталған Робертке зиян келтірді. Ол бұл сасиннің жарамсыз екенін және оның жерге құқығын бұзбайтынын жоғары дауыспен мәлімдеді. Қауіпсіздікті арттыру үшін, ол жер теліміне тиесілі үйдің сыртында топырақ пен тас лақтырып, табақшаны аяғымен сындырып, Джеймс Лаудер мен оның әйелінің сасинін және иелігін жойды. Бұл 1465 жылғы 13 мамыр күні таңғы сағат 7-де Попилде Генри Огил, оның үлкен ұлы Джеймс Огил және басқалардың куәлігінде жасалды. «Роберт де Лаудер де Эдрингтон» – 1467 жылғы 7 сәуірде Бервикширдегі Киммергейм жерінде Маргарет Синклердің атасы Джон Синклердің мұрагерлерінің бірі ретінде қызмет ету туралы шешімге алғашқы куәгер болды. Ол әлі Эдрингтон иелігінің ресми иесі болмаса да (төмендегі келесі жазбаны қараңыз), ол үлкен ұл ретінде «Эдрингтондық» атауын үнемі қолданған көрінеді.

Эдрингтонға салынған

1471 жылғы жарғыда Шотландия королі Джеймс III, Эдрингтон және Басс Роберт Лаудердің ұлы және мұрагері Роберт Лаудерге Эдрингтон және Коалстел жерлерін, Эдермут балық аулау құқығын (немесе Уайтэддер суының сағасын) және Эдрингтондағы диірменді растады, бұл жерлер Роберт Лаудер-әкесі өз еркімен Роберт Лаудер-ұлына және оның еркек мұрагерлеріне, егер олар болмаса, Лаудер елтаңбасын тасушы туыстарына берген болатын. 1474 жылғы 26 маусымда Эдинбургте қол қойылған және 1475 жылғы 27 шілдеде расталған тағы бір жарғыда Джеймс III, Роберт Лаудер кіші, Эдрингтон лорды және Батыс Нисбеттің үстелбасы, Дэвид Крейттонға және оның мұрагерлеріне, Шығыс Лотиандағы Пенкайтленд барониясындағы Батыс Нисбет жерлерінің феу жарғысын растады, бұл жерлерді Джон де Колкхуун Лусстың Роберт Лаудер кішінің қолына берген болатын. Куәгерлердің арасында Роберт Лаудер Басс, аталмыш Роберт-ұлының әкесі және Уильям Лаудер болды.

Бервик қамалының губернаторы

Шотландия королі III Джеймс Роберт Лаудерді тағы 5 жылға Бервик-апон-Твид қамалының сақшысы және губернаторы етіп тағайындады, оған жылына 200 мерк жалақы белгіленді. 1477 жылы Роберт Джеймс III-нің Йорк ханшайымы Сесилияның қалың малын, Джеймс, Ротесей герцогымен күтілетін некесі үшін қадағалауға сенгендердің қатарында болды. Сесилия Англия королі IV Эдуард пен Элизавета Вудвиллдің үшінші қызы еді. Бейн 1477 жылғы 2 ақпан күні былай деп жазды: "Шотландия королі Джеймс, Кэндлмасқа дейін ханшайым Сесилияның құдайының үлесін алып келгендерге, оларды Эдинбургке жеткізу үшін Александр, Хьюм лорды, Лаудирдің Робертінің Эдрингтоннан болған ұлы және мұрагері, Лаудирдің Робертінің Басс және Адам Блэкэддер осы Ilk-тен, сондай-ақ Қоғамдық қарудың Лордымен бірге жібергенін хабарлайды". 1477 жылғы Александр Инглисқа Бервик-апон-Твидтегі Хайд Хилл және басқа да жерлердегі жерлерге иелік ету туралы жарғыда көршілес мүліктердің иелері тізілген, олардың арасында "Басс-мүше Роберт Лаудер кіші" де бар.

Басқа атаулар

1477 жылғы 20 мамырда Бервик-апон-Твидте арнайы қызмет көрсету рәсімі өтті. Бұл рәсімде Томас Браун (толыққанды жаста) Джон Браунның ұлы және мұрагері ретінде танылды. Флемингтонның солтүстік жағындағы (Айемұтқа жақын, Бервикшир) жерлерге, құндылығы жылына төрт мерк болатын және Ресталриг мырзасынан [Эдинбургқа жақын] және Флемингтондан қызметтік міндеттер (қорғау және жәрдем) үшін иелік етілген, бір карукат жерге иелік құқығы берілді. Мұндай қызметтер осы жерлердегі көрші тұрғындардың әдеттегі қызметтерімен сәйкес келеді. Рәсімді Бервик шерифінің орынбасары Генри Конгилтон жүргізді. Қазылар алқасының құрамында Эдрингтондан Роберт Лоудер, сол ауылдан Томас Эдингтон, сол ауылдан Томас Ламсден, Уильям Дуглас, Арчибальд Мандерстон, Джон Скоугалл және Уильям Лоудер болды. Ол 1475 жылғы 18 желтоқсанда Дунбар қамалындағы жарғыға "Эдрингтондан Роберт Лаудер" ретінде куә болды. 1486 жылғы 2 сәуірде "Роберт Лаведар" Холируд аббаттығындағы Бас алтарьда қол қойылған құжатқа куәгерлік етті. Басты куәгер Бароның викарийі Уильям Холл болғандықтан, бұл Роберттің Басс отбасынан екені мүмкін. Тағы бір куәгер Александр Хоум болды. 1489 жылы Шотландия королі Джеймс IV Лаудерге Бель жерлерін, Ламмермуир төбелеріндегі Джонсклеухты және "ле Клинтисті", олардың мұнаралары мен диірмендерімен қоса, бұрын Хьюго де Дунбар мен Бельге тиесілі болған Дунбар барониясындағы, сондай-ақ Бервикширдегі Мерсингтон жерлерін және диірменін берді. Хьюго де Дунбар Бель де осы жерлерден бас тартқан. Жарғыда Роберттің әйелі Изабел Хей есімдері айтылған. Эксчекердің тізімдерінде Роберт Лаудер Эдрингтондан 1489/1490/1491 жылдары Селкиркширдегі Яровта Гленсакс жерлеріне ие болғаны көрсетілген.

Паптың өтініші

1491 жылдың қаңтар айында Генри Конглтон және басқалардың куәлігімен Папа Иннокентий VIII-ге жолданған петиция Шотландиядағы "жақындағы келеңсіз жағдайлар" мен Саучиберн шайқасы (1488 жылдың 11 маусымы) кезінде көптеген адамдарға кешірім тіледі. Лаудер Басс лордының және Стентон баронының ұлы және мұрагері ретінде танылды. Басқалардың арасында Ваухтуннан Кентигерн Хепберн, Патрик Скоугал, Александр Сидсерф, Уильям Синклер, Билли мен Ламбертоннан Дэвид Рентон, Александр Хоум, Арчибальд Данбар, Уильям Мандерстон, Гэвин Хоум және Джон Сомервилл есімдері аталады. 1494 жылдың 4 тамызында Стентонда, Джонның орынбасары және лейтенанты, лорд Гламис Джон және Форттың оңтүстік жағынан тағайындалған корольдің әділет судьялары Роберт лорд Л'Ильдің төрағалығымен өткен сотта, Басс Роберт Лаудері марқұм Гилбери Дючриге жазылған отставка хаты немесе жарғыны көрсетті. Онда Гилберт Дючри жерін (Ламмермур төбелерінде), Стентон аумағындағы жерді Уолтер, Шотландия Стюарттарының үстемдігінде қалдырғаны айтылды. Бейл Роберт Лаудерінің ұлы және мұрагері Роберт Лаудер, әкесінің Стентонның негізгі бөлігі мен қаланың үштен екі бөлігін оған берген жарғысында Дючри жерлерін сақтап қалмағанын мәлімдеді. Куәгерлер: Роберт Лаудер, Бейл Роберт Лаудерінің ұлы және мұрагері, Клеркингтоннан Джеймс Кокберн, Ательстанфордтан Уильям Хепберн, Ильктен Александр Сидсерф, Джеймс Огилл, Дэвид Огилл және басқалар.

Әкесінің қайтыс болуы

Роберт Лаудерге 1495 жылы Стентон, Гарвальд және Басс жерлері, сондай-ақ Лаудер маңындағы Симприн және Ледипарт жерлері берілді. Мұндай жағдай әдетте отбасы басшысы қайтыс болған кезде туатын. 1497 жылдың 1 ақпанында тіркелген (бірақ, көп нұсқа бойынша, одан бұрын қол қойылған) жарғыда: "Басс және Олдкати лорды Роберт Лаудер өзінің үлкен ұлы Роберт Лаудерге және оның әйелі Изобелла Хейге, сондай-ақ олардың арасынан тірі қалғанына және олардың денесінен туған еркек мұрагерлеріне, Киннел барониясында (Кинноулл) және Линлитгоу шерифтігінде орналасқан Олдкати жерлерін сыйлады." Куәгерлер: Мензеннің Уильям Хейі, Таллоның Уильям Хейі, Дунбардың Хьюі, Гавин Ламсден, Томас және Питер Вуд, сондай-ақ Джеймс Синклер болды. Ескертпеде мұрагердің мөрі жақсы сақталғаны айтылған.

Джеймс IV-тің сапары

1497 жылы король Джеймс IV Басс аралына сапар жасады. Оны Данбардан жеткізген қайықшыларға 14 шиллинг төленді. Роберт 1497 жылдың қаңтарынан кейін, бірақ 1498 жылдың шілдесінен бұрын, шамасы корольдің Басс аралына сапары кезінде рыцарь атанды.

Құқықтық операциялар

1498 жылдың 10 шілдесінде ол Бельдегі қайтыс болған Дэвид Данбарға, Бильдегі қайтыс болған Александр Данбардың мұрагеріне, Уитригтегі, Бервикширдегі қайтыс болған Джон Хоумның ұлы және мұрагері Мунго Хоумға, сондай-ақ оның анасы Маргарет Хьюмға қарсы шара қолданды. Шараның мәні – Мерсингтонның батыс жағындағы 12 мерк жерін, Бервикширдегі «өзеннің батыс жартысындағы жерді» беруден бас тарту және оның хаттары мен құжаттарын ұстап тұру. Сотталушылар келмеді. Лордтар өндірілген талапқа сәйкес шешім шығарды және зиянның және жоғалған пайданың мөлшерін дәлелдеу үшін істі келесі 15 қаңтарға жолдады. 1501 жылдың шілдесінде Хэддингтон монастырының приоры (Дэвид Бальфур Карлдстоун арқылы өкілдік еткен) мен Басс Роберт Лаудер арасында Шығыс Лотиандағы Гарвальд жерлері мен капелласы туралы дау болды. Сонымен қатар, Лаудердің Хэддингтон маңындағы Уайткастл (немесе Нунроу) үйіне келтірілген зиян дауға себеп болды. Екінші отырыста Роберт жеке өзі қатысты. Іс Патрик Хепбернге, Ботуэллдің 1-ші графына қарауға жіберілді және 1501 жылдың 15 қазанына дейін кейінге шегерілді. Патша 1502 жылдың 12 шілдесінде Басс қаласында қол қойылған Гэвин Данбардан Роберт Лаудерге Уэстер Спот, Гринданехед және Хаддингтонширдегі Ньюкис жерлерін беру туралы жарлықты бекітті, беруші үшін әдеттегі өмірлік иелік құқығын сақтап қалды. Куәгерлердің арасында сол ауылдың Александр Сидсерф, сол ауылдың Генри Конгилтун және Луфнестің [Ваугтон] Кентигерн Хепберні болды. Содан кейін, 1503/1504 жылдың 3 қаңтарында Уэстер Споттан Гэвин Данбар осы мүліктерге қатысты өмірлік иелік құқығынан бас тартты, бас тарту «Эдинбург қаласында, Hierriggs-тен Мистер Ричард Лоусонның үйінде, оның жанында жасалды». Прокуратура хаттарына Бейль қаласында 1504 жылдың 6 тамызында Роберт Лоудер Джеймс IV-ге жолдаған хаттарда қол қойылды. Онда Роберт Ричард Лоусонды, лорд-юстис Клеркті, Джеймс Хендерсонды және Ричард Ботвеллді, Джон Хомиллді және Дэвид Андерсонды прокурорлар етіп тағайындағанын және Вестер-Спот, Гринденхед және «ле Снайк» жерлерін, тиісті құжаттарымен бірге, корольге жоғары тұрған ретінде тапсырғанын хабарлады. Патрик Скоугал сол ауылдан Солтүстік Бервикке жақын Аулдхэм жерінің төрттен бір бөлігін Джордж Хоумнан Спотта сатып алған, кейін оған беріледі деген келісіммен. 1504 жылдың 26 қыркүйегінде Бель қаласында келісімге қол қойылды, куәгерлердің бірі – Басс әулетінің Роберт Лаудері болды. Лаудер Эдинбургтің Хай-стрит көшесіндегі мүліктің иесі болды, осы мүлік туралы 1505 жылдың 16 сәуірінде Эдинбургтің бургері Джон Мюррейдің Эдинбургтің бургері Уильям Тодригке жазған хатында айтылған. Хатта «пинтит-халмер» деп аталатын үйлер мен жерден жыл сайын 40 шотланд фунты көлеміндегі жалдама ақы туралы мәліметтер келтірілген. Бұл мүлік аталған қалада Король көшесінің солтүстік жағында, сэр Уильям Линдсейдің жерлерінің шығыс жағында, Глазгоу архиепископының жерлерінің батыс жағында, Уильям Халькерстоунның [Хакстон] жерлерінің оңтүстік жағында және Басс Роберт Лаудердің жерлерінің солтүстік жағында орналасқан.

On 10 July 1498, he raised an action as assignee to the deceased David Dunbar of Bele [Beil], heir of the deceased Alexander Dunbar of Biel, against Mungo Home, son and heir of the deceased John Home of Whiterig, Berwickshire, and Margaret Hume his mother, for postponing and delaying to resign the 12 merk lands of the west end of Mersington, Berwickshire, with pertinents, "land on the west half of the burne" and keeping the charters and muniments thereof. The defenders did not appear. The Lords discern them to conform to the reversion produced, and assign 15 January next to the pursuer to prove the value of damages and violated profits and duties. In July 1501 there was a dispute between Jonet, prioress of the Convent of Haddington, (represented by David Balfour of Caraldstone) and Robert Lauder of the Bass, knight, regarding the lands and chapellany of Garvald, East Lothian, and also damage made to Lauder's house at Whitecastle (or Nunraw) near Haddington. At the second hearing Robert was present in person. The case was referred to Patrick Hepburn, 1st Earl of Bothwell, for his consideration and adjourned until 15 October 1501. The King confirmed a charter signed on the Bass on 12 July 1502 of Gavin Dunbar of Wester Spott to Robert Lawdir of Bass of the lands of Wester Spott, Gryndanehede and The Newkis in Haddingtonshire, reserving the usual liferents for the granter. Witnesses included Alexander Sydserf of that Ilk, Henry Congiltoun of that Ilk, and Kentigern Hepburn of Lufnes [and Waughtoun]. Subsequent to that, on 3 January 1503/1504, Gavin Dunbar of Wester Spott renounced his liferent interest in those properties, the renunciation 'done in the burgh of Edinburgh, in the tenement of Mr. Richard Lawson of Hierriggs, in his close thereof.' Letters of Procuratory were signed at Beil on 6 August 1504, by Robert Lawder addressed to James IV informing him that he (Robert) had appointed Richard Lawson of Hieriggs, Lord Justice Clerk, James Henderson and Richard Bothwell, John Homyll and David Anderson, as procurators, for resigning his lands of Wester Spott, Gryndenhede, and 'le Snyke,' with pertinents, into the hands of the King as superior. Patrick Scougal of that Ilk had a tack [lease] of a quarter of the lands of Auldhame, near North Berwick, from George Home of Spott, with an agreement that it would later be feued to him. Agreed and signed at Beil on 26 September 1504, with Sir Robert Lawedir of the Bass one of the witnesses. Lauder owned property on the High Street of Edinburgh, mentioned in a letter of reversion dated 16 April 1505 by Mr John of Murray, burgess of Edinburgh to William of Todrig, burgess of Edinburgh, of an annual rent of 40s Scots out of the houses and land called "the paintit chalmer" with the pertinents lying in the said burgh on the north side of the King's Street between the lands of Sir William Lindsay on the east part and the land of the Archbishop of Glasgow on the west part and the land of William Halkerstoune [Haxton] on the south part and the land of Sir Robert Lauder of the Bass on the north part.

Қажылық

1506 жылы Басс әулетінің Роберт Лаудері отбасы мен достарының үлкен тобымен бірге Амиендегі Әулие Жохан ғибадатханасына қажылыққа барып, дұға етті. 1506 жылдың 10 мамырында Эдинбургте «Рұқсат хаты Басс әулетінің рыцарі Роберт Лаудерге, оның адамдарына, қызметшілеріне және оның жерінде тұратындарға, Роберт Лаудерге, оның ұлы және мұрагеріне, сол әулеттің Джон Суинтонға, оның ұлы және мұрагері Джон Свитонға, Лаудер мұнарасының Роберт Лаудеріне, Ньюхоллдың Александр Кокберніне, Хоустондағы Гилберт Ваучопқа, сол әулеттің Александр Сидесерфіне, Стонипаттың (Гарвальдқа жақын) Джордж Лайлға, Попиллдың Дэвид Лаудеріне, Гаммилшелистің Джон Форестареге, Генри Конгильтонға, Грейндждің Томас Вудқа, Уильям Гибсонға және Акансидтегі Питер Вудқа, сондай-ақ барлық Роберттерге және олардың шаруаларына, жақындарына, қызметшілеріне, прокурорларына, адвокаттарына, факторларына және иеліктерін басқарушыларға, оның және олардың барлық мүліктеріне, кірістеріне, иеліктеріне, жылдық төлемдеріне, жалдамаларына және т.б., Роберттің Амиендегі Әулие Жоханға қажылық жасауы және оның міндеттемелері үшін: Сондай-ақ, оған және жоғарыда аталған барлық тұлғаларға, олардың шаруаларына және т.б., корольдік құрметке қатысты барлық іс-әрекеттерден, осы хаттың күнінен бастап оның үйіне оралғанға дейін және одан кейін қырық күнге дейін тыйым салынды: Сонымен қатар, аталған Робертті және жоғарыда аталған барлық тұлғаларды корольдік құрметке қатысты кез келген іс-әрекеттерге қатысу үшін парламенттерге, сот отырыстарына, камера отырыстарына, округтік соттарға және басқа да соттарға шақырудан босатылды. Осы уақыт аралығында». Осы Рұқсат хатында аталғандардың Сэр Роберттен белгілі бір мүліктерді иеленгені анық. Әрине, Попилл және Ньюхолл [Лотиан] Басс әулетінің иелігінде болды. Сондай-ақ, Бервикширдегі Лаудер мұнарасындағы Роберт Лаудер Басс әулетінің Сэр Роберт Лаудерінің ұлы және мұрагері емес, ол жеке тұлға екені анық. Лаудерге лицензиялық хат берілді, ол оның Ладипарт жерінің ежелгі аумағынан төрт меркке тең жерді, Лоудердейлдің, Бервик округінің билігіндегі, қалаған адамға немесе адамдарға жыл сайын беруге [беру үшін?] рұқсат берді. Эдинбургте 1506 жылдың 27 қазанында жасалған. 1508 жылдың 1 ақпанында оның ұлы, сондай-ақ Роберт, Басс және басқа да иеліктерге сасине берілді. Сэр Роберт осы күннен аз уақыт бұрын қайтыс болды деп есептеледі.

In 1506 Sir Robert Lauder of the Bass went on a pilgrimage to pray at the shrine of St. John of Amiens, accompanied by a large retinue of family and friends. On 10 May 1506, at Edinburgh, "A Lettre of Licence [was] maid to Robert Lawder of the Bass, knycht, his men, servandis, and inhabitantis his landis, Robert Lawder, his son and apperand aire, John Swyntoun of that ilk, Johne Swytoun, his son and apperand aire, Robert Lawder of the Tower of Lawder, Alexander Cockburn of Newhall, Gilbert Wauchop in Howstoun, Alexander Sideserff of that Ilk, George Lile of Stonypath (nr. Garvald), David Lawder of Popill, Johne Forestare of Gammilschelis, Henry Congiltoun of that ilk, Thomas Wod of the Grange, William Gibson and Peter Wod in Akansid, and als all the saidis Robertis and thare tennandis, familiaris, servandis, procuratoris, attornais, factouris and intromettouris, and all and sundri his and thare gudis, rentis, possessionis, annuellis, fermez, etc., for the passing of the said Robert to Sanct Johne of Ameas [Amiens], in his pilgrimage, and uther partis bezond sey in his erandis: And Als respittis him and all the persounis above written, thair tennandis, etc., for all actiounis concernyn the kingis grace, etc., to ceis fra the day of the date hereof quhill his hamecummyn and forty dayis thairefter: And attour exempand the said Robert and all the persouns abone writtin fra the compering to ony parliamentis, justice airis, chawmerlane aires schireff courtis and ony uther courtis for ony maner of actiouns concernyn the kingis grace enduring the tyme forsaid." It seems clear that those named in this License have feus of certain properties from Sir Robert. Certainly Popill, and Newhall [Lothians], were owned by the lairds of Bass. What is also clear is that the Robert Lauder at Lauder Tower, Berwickshire, is not the son and heir of Sir Robert Lauder of the Bass, but a separate entity. A Letter of Licence was given to Lauder to [give?] 'analy' [annually?] four merks worth of land of aul [old] extent of his lands of Ladypart, lying in the bailiary of Lawderdale, sheriffdom of Berwick, to what person or persons he pleases. Dated at Edinburgh 27 October 1506. On 1 February 1508 Sasine was granted to his son, also Robert, of the Bass and other holdings. It is assumed Sir Robert died shortly before this date.