Кіріспе

Жүктілік трофобласттық неоплазиясы (ЖТН) – жүктілікпен байланысты сирек кездесетін аурулар тобы, жүктілік трофобласттық ауруына (ЖТА) кіреді, онда жатырда аномальді трофобласт жасушалары өседі. ЖТН игі және қатерлі зақымдарға жіктеледі. Игі зақымдарға плаценталық түйіндер және гидатидтік кенелер жатады, ал қатерлі зақымдар төрт түрге бөлінеді: инвазивті кене, жүктілік хориокарциномасы, плаценталық трофобласттық ісік (PТІ) және эпителиоидтық трофобласттық ісік (ЭТІ). Хориокарциноманың гестациялық және гестациялық емес деп аталатын екі маңызды түрі бар, олардың биологиялық ерекшеліктері мен емделу барысы әртүрлі. ЖТН-ның белгілері мен көріністері әр адамда және ауру түріне байланысты өзгеше болуы мүмкін. Оларға етеккірмен байланысты емес жатыр қан кетуі, кіші кезеңде жамбастағы ауырсыну немесе қысым, жатырдың үлғаюы және жүктілік кезінде артық қан қысымы жатуы мүмкін. Бұл аурудың себебі белгісіз, бірақ ісікті сарысудағы жалпы бета-адам хориондық гонадотропинінің (β-ХГЖ) деңгейі арқылы анықтауға болады. ЖТН-ды емдеу үшін патологиялық зерттеу, емдеу таңдаулары және ХГЖ деңгейін бақылау қажет. Сондықтан, ол кюретка жасау, гистерэктомия және бір немесе бірнеше препараттармен химиотерапия арқылы емделеді.

Себептері мен қауіп факторлары

Жүктілік трофобласттық неоплазиясының (ЖТН) нақты себебі белгісіз. ЖТН көбінесе молярлық жүктіліктен кейін пайда болады, бірақ түсік, мерзімі келген жүктілік және кез келген жүктіліктен кейін де дамуы мүмкін. Қауіп факторлары ісіктің дамуына ықпал етуі мүмкін болғанымен, көпшілігі аурудың тікелей себебі емес. Кейбір зерттеулерге сәйкес, толық молярлық жүктілік қаупі 35 жастан асқан және 20 жасқа дейінгі әйелдерде жоғарырақ. 45 жастан асқан әйелдерде бұл қауіп одан да артық.

Патофизиология

Жүктілік кезіндегі трофобласттық неоплазияның барлық түрлері плацентадан пайда болады. Плацента жүктілік кезінде жатырда дамиды және ана мен ұрық арасындағы қоректік заттар мен газ алмасуының бірінші орны болып табылады. Ол ұрықтық компонент және аналық компонент сияқты екі бөліктен тұрады. Ұрықтық компонент цитотрофобласттан және синцитиотрофобласттан құралған. Хориокарциноманың нақты патогенезі толыққанды түсініксіз, бірақ зерттеулер цитотрофобласт жасушаларының шектеусіз бөліну қабілетіне ие екенін және қатерлі түріне айнала алатынын көрсетті. Неопластикалық цитотрофобласт одан әрі аралық трофобласттарға немесе синцитиотрофобласттарға дифференциалданады.

Емдеу

GTN үшін хирургиялық операция, химиотерапия немесе олардың үйлесімі сияқты бірнеше емдеу әдістері қолжетімді. Кейбір түрлері үшін хирургиялық емдеу бастапқыда ең көп қолданылатын әдіс болып табылады, бірақ бұл ісіктің сатысына байланысты. Көбінесе қолданылатын хирургиялық әдістерге кеңейту және кюретаж, сондай-ақ гистерэктомия жатады.

Болжам

FIGO модификацияланған прогностикалық балл жүйесі. Бұл жүйе пациенттерді GTN бойынша төмен және жоғары тәуекелге бөледі, мұнда жас, жүктілік немесе жүктіліктер арасындағы уақыт, ісіктің мөлшері немесе метастаздары, сондай-ақ алдыңғы химиотерапия сияқты бірнеше тәуекел факторлары ескеріледі. Әр тәуекел факторы 0-ден 4-ке дейінгі баллмен бағаланады. Содан кейін баллдар қосылып, жалпы балл әйелдің тәуекел деңгейін анықтайды. 6 немесе одан төмен балл алған әйелдер төмен тәуекел тобына жатады және қатерлі ісік қаншалықты тарағандығына қарамастан, жақсы жағдайға ие болады, олар көбінесе химиотерапияға жақсы жауап береді. 7 немесе одан жоғары балл алған әйелдер жоғары тәуекел тобына жатады, олардың ісіктері, тіпті көп таралмаған жағдайда да, химиотерапияға нашар жауап береді. Оларға күшейтілген химиотерапия қажет болуы мүмкін. Сондықтан кейбір зерттеулер көрсеткендей, егер қатерлі ісік бауырға немесе миға тараған болса, немесе ем басталған кезде β hCG деңгейі 40 000 мЕК/мл-ден жоғары болса, химиотерапиядан кейін қатерлі ісік қайта пайда болса, немесе емделуге дейін 4 айдан астам уақыт бойы белгілер/ жүктілік болса, ауруды емдеу қиынырақ.

Эпидемиология

Зерттеулерге сәйкес, GTN Азияда Солтүстік Америка мен Еуропаға қарағанда көбірек табылған.

Зерттеу

Жақында, GTN патогенезін толыққанды түсіну үшін, осы неоплазияны дұрыс диагностикалау, басқару және емдеу мақсатында эпигенетикалық өзгерістер мен молекулалық биологиялық техникаларды қолдану мүмкіндігі бар. Антиангиогенездік терапияның және молекулалық бағытталған қатерлі ісік терапиясының дамуы, дәріге төзімді пациенттерде емдеу перспективасын жақсартуға себін тигізеді. Химиотерапия мен гистерэктомия қазіргі кезде клиникалық тәжірибеде қолданылып жүргенімен, антиденелер және гендік терапияны қоса алғанда, GTN-ді емдеу үшін түрлі емдеулер де қолға алынуда. Бұған қоса, генетикалық инженерия арқылы жасалған нейрондық шешу жасушаларын пайдаланатын ген жеткізу құралдары GTN емдеу үшін зерттеліп жатыр, ал бұрынғы зерттеулер ісік өсуінде маңызды тежеу әсерін көрсеткен.