Кіріспе

Сугута алқабы, сондай-ақ Сугута лайлы жерлер деп те аталады, Кениядағы (Африка) Ұлы Жар алқабының шөлейтті бөлігі, Түркана көлінің оңтүстігінде жатыр.

Орналасқан жері

Сугута аңғары бүгінде Кенияның ең құрғақ аймақтарының бірі болып табылады, жылдық жауын-шашын мөлшері Логипи көлінен төмен. Маусымды түрде көл аңғардың солтүстік жағының шағын бөлігін толтырады. Аңғардың төбесі теңіз деңгейінен шамамен биіктікте орналасқан, салыстырмалы түрде жазық. Оның шығысы мен батысындағы жерлер көтеріліп, жанартау тефтіктерімен (шоқшаларымен) тіреліп жатыр. Барьерлік жанартау – кеңінен жайылған жанартаулық кешен, аңғарды Туркана көлінен бөліп тұрады. Нгиро тауы Сугута аңғарының шығысына қарай көтеріледі. Маралал маңындағы шығыс жағындағы Лосиоло тіктеуі Кенияның рифтік аңғарының ең әсерлі көріністерінің бірін ұсынады. Тарихи тұста белсенді болған Намаруну жанартауы батыс қабырғасынан аңғарға қарай созылып жатыр. Сугута аңғары Григорий рифтің осі бойында жатыр, ол Плиоцен кезеңінен бері осы аймақта, шамамен ені бар белдеу бойында жарылыстарға ұшырап келеді. Бұл белдеу шығысында Нгиро негіздік көтерілісімен, батысында Лориу үстіртімен шектеседі және шығыс бөлігінде қалың. Ашық вулкандық жыныстарға 4,2-3,8 миллион жыл бұрын пайда болған базальттар, туфтар және күл, 3,8-2,6 миллион жыл бұрынғы трахиттік вулканизмнің өнімдері, сондай-ақ осы кезеңнен бүгінгі күнге дейін қалыптасқан базальттық және сілтілі базальттық жыныстар жатады. Плиоценнің басында рифтің кеңею бағытындағы ең аз көлденең кернеу бағыты солтүстік-батыс – оңтүстік-шығыс (NW-SE) болды.

Гидрология

Сугута көлі бір кездері аңғарды толығымен толтырып, кейде Түркана көліне асып төгілген. Соңғы 18 мың жыл ішінде көлдің деңгейі Африканың ылғалды кезеңі барысында, яғни 14 800-5 500 жылдар аралығында жауын-шашын мөлшерінің өзгеруіне байланысты бірнеше рет көтеріліп, төмендеген. Көлдің деңгейі шамамен 8 мың жыл бұрын төмендеуіне басталып, ... дейін түсті. Аңғарды Сугута өзені кесіп өтеді, ол жаңбырлы маусымда уақытша Алаблад көлін құрайды – бұл тұзды көл Логопи көлімен аңғардың солтүстік жағында бірігеді. Құрғақ маусымда тұзды ыстық бұлақтар Логопи көлінің су деңгейін сақтауға көмектеседі, оның ең терең жері шамамен ... тереңдікте, ал ені ... және ... шақырымды құрайды.

Экология

Тұзды сулар цианобактериялар мен басқа да планктонға тамақ етеді, ал олар өз кезегінде фламинголардың азығына айналады. Қол жеткізу қиындығы мен қатал климаты, жоғары температурасының салдарынан, тек ең талғампаз туристер ғана бұл жерге келеді. Аймақты Покот және Туркана тайыншаларын ұрлайтындар тығылатын орын ретінде пайдаланады. Полиция өте қиын жағдай мен ұрылардың жерді жақсы білуіне байланысты бұл аймақты "қауіпті" деп санайды.

2012 жылдың қарашасында полиция қызметкерлері өлтірген

2012 жылдың қараша айында 40-тан астам Кения полиция қызметкері мен қосымша сақшылары Барагойға жақын Сугута аңғарында ұрланған малды қайтару миссиясы кезінде қаза болды.