Кіріспе

Маскалы және анонимді – 2003 жылы Ларри Чарльз түсірген драмалық фильм. Фильм сценарийін Ларри Чарльз және Боб Дилан жазған, соңғысы "Сергей Петров" псевдонимімен. Фильмде Диланмен бірге Джон Гудман, Джефф Бриджес, Пенелопа Круз, Вал Килмер, Микки Рурк, Джессика Ланг, Люк Уилсон, Анжела Бассетт, Брюс Дерн, Чич Марин, Эд Харрис, Крис Пенн, Стивен Бауэр, Джованни Рибиси, Майкл Пол Чан, Кристиан Слейтер және Фред Уорд сияқты көптеген жұлдыздар ойнаған.

Сюжет

Рок-легендасы Джек Фейт (Боб Дилан) болашақта құлдырап бара жатқан Солтүстік Америка қоғамы үшін түрмеден кепілдікпен босатылып, жеке концерт өткізеді. Фильм саясаттың мәнсіздігінен бастап, дұрыс емес үкіметтік қастандықтардың түсініксіздігіне, анархия мен "1984" стиліндегі тоталитаризмнің тудырған хаосына дейін көптеген мәселелерді қамтиды. Сонымен қатар, фильм өмір, армандар және осы аласапыран әлемде Құдайдың орны туралы ойлармен бөліседі. Фейт өзінің "әрқашан әнші болғанын және одан артығы емес екенін" нақтылайды. Ол фильмде көтерілген ешбір мәселенің шешімін ұсынбайды. Керісінше, ол "көп бұрыннан бері барлығын түсінуге тырысуды тоқтатқанын" айтады.

Алдын ала өндіріс

1990 жылдардың соңында Диланның Джерри Льюис фильмдерінен шабыдаланғаны айтылады, содан кейін ол HBO арнасы үшін комедиялық телешоу жазып, өзі ойнауды шешті. "Сайнфелд" және "Мад Эбаут Ю" сериалдарының сценарийін жазып, продюсерлік еткен Ларри Чарльз, Диланның Санта-Моникадағы бокс залында музыкантпен жолығып, жобаны талқылады. Чарльз, алғашқы кездесуде Диланның тізбектей темекі шеккенін айтып, "ол өте әдемі, сәнді қорапты сиқыршыдай алып шықты, қорапты ашып, үстелге қағаз қиындыларын төкті. Әрбір қағаз қиындысы – қонақүйден алынған қағаз, Норвегиядан, Бельгиядан, Бразилиядан және осындай жерлерден келген кішкентай бөліктер, әрбір қағазда бір жол жазылған, қандай да бір сызық немесе есім, мысалы, "Сүйкімді Аға", немесе ерекше поэтикалық жол немесе идея, қандай да бір нәрсе, және ол "Мен мұның бәрін қалай пайдалануымды білмеймін" деді. Бір себеппен, мен "Иә, түсінесіз, мынау – бір жол, мынау – кейіпкер, ал кейіпкер осы жолды айта алады" деуге мүмкіндік алдым.

Өндіріс

Фильм жиырма күнде түсірілді және оны Біріккен Корольдікте таратқан BBC қаржыландырды. АҚШ-та фильмді тәуелсіз туындыларды тарататын Sony Pictures Classics компаниясы көрсетті. Саундтрек көбінесе Боб Дилан әндерінің кавер-нұсқаларынан тұрады, ол 1960-шы жылдар басындағы материалдарынан бастап, 1997 жылы «Грэмми» сыйлығын жеңіп алған «Time Out of Mind» альбомындағы әндерге дейін жетеді. Әндерді орындайтындардың арасында Los Lobos, Сертаб Эренер, Grateful Dead және Джерри Гарсия бар. Фильмдегі көптеген актерлер Диланмен бірге түсу мүмкіндігі үшін «масштаб» (кәсіби одақтың ең төменгі жалақысы) бойынша жұмыс істеді, олардың ішінде Джефф Бриджес, Джон Гудман (1998 жылғы Коэн ағайындыларының «The Big Lebowski» фильмінде бірге жұмыс істегеннен кейін қайта табысты, онда Диланның 1970 жылғы «The Man in Me» әні де ойнады), Брюс Дерн, Джессика Ланж, Пенелопа Крус, Люк Уилсон, Чич Марин, Эд Харрис, Крис Пенн, Джованни Рибиси, Кристиан Слейтер, Микки Рурк және Анжела Бассетт кірді. Басқа да бірнеше танымал актерлермен қатар, басты кейіпкердің тобы (Диланның «Blood on the Tracks» альбомындағы осы аттас әннен алынған «Simple Twist of Fate» деп аталады) сол кездегі Диланның гастрольдік тобымен ойнайды. Фильмде Фред Уорд пен Вал Килмер де ойнады. Джессика Ланж драматург Сэм Шепардтың ұзақ жылдар бойы серігі болды, ол Диланның шақыруымен 1975 жылғы «Rolling Thunder Revue» турнесі туралы күнделік жазды, ол «Rolling Thunder Logbook» деп аталды. Шепард сонымен қатар Диланның «Knocked Out Loaded» альбомынан 1986 жылғы «Brownsville Girl» әнін бірлесіп жазды. Фильмде Диланның барлық мансабынан музыка ұсынылады, бірақ оның соңғы альбомы «Time Out Of Mind» ерекше назар аударады, «Dirt Road Blues» және «Not Dark Yet» әндері кейбір сахналарда фондық музыка ретінде қолданылады; Дилан фильмнің кульминациялық бөлімінде «Cold Irons Bound» әнінің жаңа аранжировкасын орындайды. Сонымен қатар, «Standing in the Doorway» әнінің тікелей орындалуы соңғы монтаждан алынып тасталды, бірақ DVD-ге бонус ретінде қосылды.

Қабылдау

"Маскалы және анонимді" фильмі жарыққа шыққан кезде жағымсыз пікірлер алды. Rotten Tomatoes шолулар жинағында фильмге 82 шолу негізінде 24% мақұлдау көрсеткіші берілді, ал орташа бағасы 4.03/10 құрады. Сайттың сын-пікірінде: "Түсініксіз және өзін-өзі бағалайтын Боб Диланның туындысы" делінген. Metacritic сайтында фильмге 28 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 32 бал берілді, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлерді" көрсетеді. Chicago Sun Times газетінің сыншысы Роджер Эберт фильмге 1/2 жұлдыз (барлық мүмкін 4 жұлдыздан) баға берді және оны "барлық қисыннан тыс мақтан туындысы" деп атады. Көптеген рецензенттер Диланның актерлік шеберлігіне назар аударып, ол "денесі уысып, қозғалмай қалғандай" көрінетінін, "көздері түсініксіз босқа қарайтынын", "бір уақытта бір сөзден артық айтпайтынын" және "қытайлық болжам печеньелерінің тілі мен философиясын" еске түсіретін сөздер айтқанын жазды. Фильм Rolling Stone, Entertainment Weekly, The Village Voice және кемінде жиырма басқа да танымал басылымдар тарапынан сыналып, жамандалды. Ұлыбританияның бұрынғы ақыны Эндрю Мошн фильм туралы ынталы эссе жариялады, ол мынадай қорытындымен аяқталды: "[Бұл фильм] – парадоксалды түрде Диланға маңызды нәрселерді айтуға, үнсіздікті сақтауға және оның генийі үшін маңызды құпия элементтерін сақтауға мүмкіндік беретін аянды нәрсе. Біз одан артық сұрамауымыз керек". Джонатан Розенбаум фильмді "Chicago Reader" журналында "Міндетті түрде көру керек" деп бағалап, оны 2003 жылдың ең жақсы он фильмнің тізіміне қосты. Фильмге сондай-ақ Stephanie Zacharek (Salon журналы) және Ben Greenman (The New Yorker журналы) жағынан оң пікірлер келіп түсті. Glenn Kenny фильмге алғашқы шығуынан кейін жағымсыз пікір берген болатын, бірақ 2020 жылы Blu-ray нұсқасы шыққан кезде оны қайта қарап, "A-" бағасын берді және режиссер Larry Charles-тан кешірім сұрады. Дилан фильмнің саундтрегіндегі "Down in the Flood" әнін жаңаша орындағаны үшін "Грэмми" сыйлығына "Ең үздік еркек рок-вокалдық орындау" номинациясы бойынша ұсынылды.

Жарияланбаған жазбалар

1999 жылдан 2002 жылға дейін Диланның гастрольдік тобына тәжірибелі гитарист Чарли Секстон қосылды. Бұған дейін жетістікке жеткен топ болғандықтан, топтың жаңа құрамы Диланның ең жақсы гастрольдік топтарының бірі деп мойындалды. Секстон мен гитарист Ларри Кэмпбеллдің тартымды ойнауымен ерекшеленген топта Диланның көп жылдық бассисті Тони Гарнье, сондай-ақ екі барабаншы: Дэвид Кемпер (2001 жылдың соңында топтан кеткен) және Джордж Рецели (Кемпердің орнын басушы) болды. Рецели келгеннен кейін Дилан көп ұзамай "Маскалы және анонимді" фильмін түсіре бастады. "Маскалы және анонимді" осы құрамнан шыққан алғашқы (және "The Bootleg Series Vol. 8" жинағындағы бір әннен басқа) "тікелей" материалды шығарды. Фильмнің DVD-сіне жаздырылған сұхбатында режиссер Ларри Чарльз фильм үшін 20-дан астам ән жазылғанын, Чарльз Диланға қалағанын орындай алатынын айтты. Әндердің көп бөлігі 2002 жылдың 18 шілдесінде Калифорния штатының Канога Парк қаласындағы Stage 6, Ray Art Studios студиясында жазылды. Олардың барлығы түсірілгенімен, тек бірнешеуі ғана пайдаланылды. Фильмде келесі әндер орындалды, саундтрекке енгізілген өңделмеген нұсқалары бар: "Down in the Flood" ("The Basement Tapes" әндерінен), "Dixie" (халық әні), "Diamond Joe" (халық әні) және "Cold Irons Bound" ("Time Out Of Mind" әнінен). Келесі әндер фильмде қолданылды, бірақ CD-де жарық көрген жоқ: "Drifter's Escape" ("John Wesley Harding" әнінен), "I'll Remember You" ("Empire Burlesque" әнінен), "Blowin' in the Wind" ("The Freewheelin' Bob Dylan" альбомынан), "Watching the River Flow" (1971 жылы сингл ретінде шығарылған ән), "Dirt Road Blues" ("Time Out Of Mind" альбомынан) және "Amazing Grace" (халық әні). Осы әндердің ішінде тек "I'll Remember You" ғана фильмде өңделмеген және үзіліссіз орындалды. Аталғандай, "Standing in the Doorway" ("Time Out of Mind" альбомынан тағы бір ән) DVD-де баламалы сахна ретінде көрсетілді. "Knockin' on Heaven's Door" (Дилан алғаш рет "Pat Garrett and Billy The Kid" үшін жазған ән) де түсірілді, бірақ DVD-нің қосымша материалдарында қысқаша ғана көрінеді. "Blood on the Tracks" альбомынан "If You See Her, Say Hello" әнінің жаңа скрипкалық аранжировкасы да түсірілді, бірақ ол DVD-нің қосымша материалдарында тек фондық музыка ретінде пайда болады. Ларри Чарльз сұхбатында Диланның "All Along the Watchtower" ("John Wesley Harding" альбомынан) әнін соңғы сәттерге дейін орындауға ниеттенгенін, бірақ содан кейін бас тартқанын айтады. Бұған дейін айтылғандай, фильм үшін "Blowin' in the Wind" әнінің жаңа жазбасы қолданылды. Бұл фильмнің соңғы кадрлары мен титрлер аясында естіледі. Фильмде қолданылған басқа орындаулардан айырмашылығы, бұл 2000 жылдың 16 наурызында Санта-Круз қаласындағы Санта-Круз азаматтық аудиториясында (Дэвид Кемпер әлі топта болған кезде) концертте жазылған. Бұл орындау бұрын Ұлыбританияда "The Best of Bob Dylan Vol. 2" жинағымен бірге берілген лимиттік бонус CD-сінде және "Live & Rare 2" промо-дискісінде де кездесетін. Фильмге гармониканың 45 секундтық солосы қысқартылған, ал бұрынғы CD-де бұл орындау өңделмеген күйінде келген.