Кіріспе

Рой Харрис (24 ақпан 1931 – 9 ақпан 2015) – британдық тіл білімі маманы. Ол Оксфорд университетінде жалпы тіл білімі профессоры және Сент-Эдмунд колледжінің құрметті мүшесі болды. Ол Гонконгта (Гонконг университеті), Бостон және Парижде университеттерде оқытушылық қызмет атқарды, сондай-ақ Оңтүстік Африка мен Австралия университеттерінде, Үндістанның Жоғары оқу институтында арнайы стипендиялар алды. Оның интеграционизм, коммуникация теориясы, семиотика және тіл білімі тарихы бойынша жазылған кітаптарының ішінде «Тіл мифы», «Жазуды қайта қарастыру», «Соссюр және оның түсіндірушілері» және «Артиспектің қажеттілігі» кітаптары бар. Ол Фердинанд де Соссюрдің «Жалпы тіл білімі курсы» еңбегін де аударған. Ол Тіл және коммуникацияны интеграциялық тұрғыдан зерттеу жөніндегі халықаралық қауымдастықтың (IAISLC) негіс қалаушы мүшесі және «Тіл және коммуникация» журналының бас редакторы болды.

Интеграционизм

Харрис зерттеулерінің басты бағыты белгілер мен семиологиялық жүйелерге, сонымен қатар барлық адам қарым-қатынасына интеграциялық тәсілдерді әзірлеу болды. Оның интеграционизм деп аталатын әдісі қазіргі білім беру практикасын, сондай-ақ Платоннан бастап қазіргі күнге дейінгі лингвистикалық ойдың бүкіл тарихын дәстүрлі көзқарастардан түбегейлі өзгеше перспективадан қарастырады. Интеграционизм жеке қарым-қатынастарды, сондай-ақ қазіргі қоғам мен оның коммуникациялық ресурстарын, оның ішінде өнер мен ғылымның барлық салаларын түсіну үшін маңызды. Фердинанд де Соссюрдың белгілерді зерттеуі мен Чарльз Сандерс Пирстің семиотика теориясын кеңейте отырып, интеграция адамның іс-әрекеттері арқылы жүзеге асырылатын белгілердің өзара әрекеттесуінің белгісіз процестерін есепке алады. Соссюрлік белгілер тұжырымдамасы сөйлеушінің санасын қоршаған ортадан бөліп қарастырады; тіл – санасыз сақталатын және қолданылатын кодтар ретінде пайда болады. Семиотикада мидың белгілік процестері қоршаған ортаның бір бөлігі ретінде қарастырылады. Ол табиғаттағы белгілер жүйелерін және автопоэтикалық процестерді, адамның саналы қатысуымен немесе қатысуынсыз зерттейді. Интеграция адам қарым-қатынасын қоршаған ортадан ажырамас деп қарастырады, сонымен қатар жеке өзін және адамның белсенділігін белгілерді жасау, қайта құру және біріктіру процесінде, сондай-ақ табиғаттың өзгеріп отыратын белгілерімен байланыста маңызды деп санайды. Теория семиологиялық құбылыстарды түсіну үшін адамдық перспективаны тиімді бастау орны ретінде қабылдайды. Фердинанд де Соссюр мен семиотик Чарльз Сандерс Пирске қоса, Харрис пен оның ізбасарлары философ Г. Э. Мурды, Витгенштейннің «Философиялық зерттеулерін», Дж. Л. Остинді, Гилберт Райлді және «әдеттегі тіл» қозғалысын интеграциялық лингвистиканың дамуына ықпал еткен деп есептейді. Тілші және антрополог Дж. Р. Ферт пен Бронислав Малиновский және олардың «жағдай контексі», сондай-ақ Гарольд Гарфинкельмен байланысты «этнометодология» да маңызды анықтамалық нүктелер болып табылады.