Кіріспе
Эльзастағы қамал Шатто-дю-О-Кёниксбург (Шато-дю-О-Кёниксбург; Hohkönigsburg), кейде де О-Кёниксбург, Франциядағы Эльзас аймағындағы Ба-Рин департаментындағы Оршвиллер коммунасында орналасқан ортағасырлық қамал. Селестаттың батысында, Вогез тауларында, Жоғарғы Рейн жазығына тік қарап тұрған таулы тілгіде орналасқан, ол стратегиялық маңызға ие аймақта салынған. Орта ғасырлардан бастап, отыз жылдық соғысқа дейін түрлі биліктер пайдаланды, содан кейін тастап кетілді. 1900 жылдан 1908 жылға дейін неміс императоры Вильгельм II-нің бұйрығымен қайта жаңартылды. Бүгінде ол маңызды туристік орынға айналып, жылына 500 000-нан астам туристі қабылдайды.
The Château du Haut Koenigsbourg (ʃɑto dy o kœniksbuʁ; Hohkönigsburg), sometimes also Haut Kœnigsbourg, is a medieval castle located in the commune of Orschwiller in the Bas Rhin département of Alsace, France. Located in the Vosges mountains just west of Sélestat, situated in a strategic area on a rocky spur overlooking the Upper Rhine Plain, it was used by successive powers from the Middle Ages until the Thirty Years' War when it was abandoned. From 1900 to 1908 it was rebuilt at the behest of the German kaiser Wilhelm II. Today it is a major tourist site, attracting more than 500,000 visitors a year.
Тарих
Бунтсандштайн жартасы алғаш рет 774 жылы франк патшасы Карл Ұлының жарлығында Стофенберг (Штауфенберг) деп тілге алынды. 854 жылы қайта расталған, ол француздық Сент-Дени базиликасына тиесілі болды және монастырь орналасқан орын болды.
Орта ғасырлар
Алғашқы қамал қашан салынғаны белгісіз. Алайда, Burg Staufen (Castrum Estufin) 1147 жылы құжатталған, осы кезде монахтар Франция королі Людовик VII-ге Швабияның Хогенштауфен герцогы Фредерик II-нің заңсыз құрылысына шағымданған. Фредериктің кіші інісі Конрад III 1138 жылы Рим патшасы болып сайланды, ал 1152 жылы Фредериктің ұлы Фредерик Барбаросса оның орнын иемденді. 1192 жылға қарай қамал Кинцбург (Кенигсбург, "Патша қамалы") деп аталды. Он үшінші ғасырдың басында қамал Хоэнштауфен әулетінен Лотарингия герцогтарына өтті, олар оны жергілікті Ратсамхаузен рыцарьдық әулетіне және Хоэнштейн иелеріне сеніп тапсырды. Олар қамалды он бесінші ғасырға дейін сақтап тұрды. Хоэнштейндер кейбір қарақшы барондарға қамалды жасыру ордасы ретінде пайдалануға рұқсат бергендіктен және олардың әрекеттері көршілес билеушілерді ашуға тигендіктен, 1454 жылы оны Пфальц курфюрсі Фредерик I басып алды, ал 1462 жылы Колмар, Страсбург және Базель қалаларының біріккен күштері өртеп жіберді. 1479 жылы Габсбург императоры Фредерик III қамалдың қираған қалдықтарын Тьерштейн графтарына жеке меншік ретінде берді, олар оны сол заманғы жаңа артиллерияға сәйкес қорғаныс жүйесімен қайта жаңартты. 1517 жылы соңғы Тьерштейн қайтыс болғаннан кейін, қамал императорлық жеке меншікке қайтарылды және сол кездегі Габсбург императоры Максимилиан I-нің иелігіне өтті. 1633 жылы, Оттыз жылдық соғыс кезінде, католиктер мен протестанттар арасындағы шайқаста, императорлық қамал протестант швед әскерлерімен қоршауға алынды. 52 күндік қоршаудан кейін швед әскерлері қамалды өртеп, тонады. Бірнеше ғасыр бойы қамал пайдаланылмады, ал қираған қалдықтары орманмен жабылды. Осы кезеңде әртүрлі романтикалық ақындар мен суретшілер осы қамалдан шабыттанды.
19 ғасырдағы қайта жаңарту
Қираған құрылыстар 1862 жылдан бері Екінші француз империясының тарихи ескерткіші ретінде тізілген, ал үш жылдан кейін Селестат (немесе Шлетштадт) қаласы сатып алды. 1870-1871 жылдардағы Франко-прусс соғысынан кейін аймақ Германияның Эльзас-Лотарингия императорлық аймағына қосылды, ал 1899 жылы азаматтар қамалдың қалған бөлігін неміс императоры Вильгельм II-ге табыс етті. Вильгельм орта ғасырлардағы Эльзастың сапаларын және жалпы алғанда, батыстағы Хохконигсбургтен шығыстағы Мариенбург қамалына дейінгі неміс өркениетін мақтан тұтатын қамал құруды қалады. Ол сондай-ақ, жақында ғана құрылған неміс империясына қосылған Эльзастықтардың Германиямен байланысын нығайтуға реставрация көмектеседі деп үміттенеді. Құрылыстарды қайта жаңғыртуды басқару ортағасырлық қамалдарды қайта құруда тәжірибелі архитектор Бодо Эбхардтқа сеніп тапсырылды. Жұмыс 1900 жылдан 1908 жылға дейін жүргізілді. 1908 жылдың 13 мамырында императордың қатысуымен қайта жаңғыртылған Хохконигсбург салтанатты түрде ашылды. Тарихи оқиғаны қайта жаңғырту рәсімінде, қатты жаңбырдың астында тарихи процессия қамалға кірді. Эбхардттың мақсаты – қамалды отыз жылдық соғысқа дейінгідей мүмкіндігінше жақын қалпына келтіру болды. Ол тарихи мәліметтерге көп сүйенді, бірақ кейде ақпарат жетіспегендіктен, бекіністің кейбір бөліктерін импровизациялауға тура келді. Мысалы, қазіргі Бастион мұнарасының биіктігі шамамен 14 метрге артық деп есептеледі. Вильгельм II, жақын жердегі Сен-Ипполиттегі арнайы салынған теміржол станциясы арқылы құрылыс алаңына үнемі келіп, герман өркениетіне деген романтикалық ностальгияны күшейтетін өзгерістерді ұсынды. Мысалы, негізгі асхананың төбесі сол кездегіден гөрі биік, және Гогенцоллерн әулеті мен қасиетті Рим империясының Габсбург билеушілері арасындағы байланыс ерекше атап көрсетілді. Император Гогенцоллерн әулетін Екінші империяның басында заңдастырғысы келді және өзін Гогенштауфендер мен Габсбургтердің лайықты мұрагері ретінде бекітуді көздеді.
Қазіргі замок
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін француз мемлекеті 1919 жылғы Версаль шартына сәйкес сарайды тәркіледі. Ол 1862 жылдан бері тізімде тұр және 1993 жылдан бастап Франция Мәдениет министрлігі оны тарихи ескерткіш ретінде жариялаған. 2007 жылы меншік құқығы Ба-Рин департаментіне ауыстырылды, ол Кішкентай Кенигсбург деп те аталады және өзі де тарихи ескерткіш болып саналады. Оденбург сарайының құрылысының XIII ғасырда басталғаны болжамдалады.
Малайзиядағы көшірме
Куала-Лумпурдың солтүстік-шығысындағы Берджая тауларында сарайдың көшірмесі салынған. Оның қасында тарихи Эльзас қаласы Кольмардың көшірмесі орналасқан.