Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Транскраниалдық доплер (TCD) және транскраниалдық түсті доплер (TCCD) – доплерлік ультрадыбыстың түрлері, мидың қан тамырлары арқылы қан ағысының жылдамдығын өлшеу үшін қолданылады. Бұл өлшемдер ультрадыбыс толқындарының бас сүйегі арқылы өтетін қайшылы толқындарын анықтау арқылы жүзеге асырылады. Медициналық бейнелеудің осы әдістері алатын акустикалық сигналдардың спектрлік талдауын жасайды, сондықтан оларды белсенді акустоцебрография әдістері деп санауға болады. Олар эмболияны, стенозды, субарахноидтық қан кетуден (жарылған аневризмадан қан кету) туындаған тамыр спазмын және басқа да мәселелерді диагностикалауға көмектесетін тесттер ретінде қолданылады. Бұл салыстырмалы түрде жылдам және төмен құнды тесттердің қолданысы кеңейіп келеді. Тесттер серпа клеткалы ауруды, ишемиялық ми қан тамырлары ауруын, субарахноидтық қан кетуді, артериовеноздық аномалияларды және ми қан айналымының тоқтауын анықтауда тиімді. Бұл тесттер операция кезінде және кейін бақылауда, сондай-ақ ми қабықшасының инфекциясын анықтауда да пайдалы болуы мүмкін. Осы тесттерге қолданылатын құралдар көшбасқа арналған нұсқалары жиірек кездеседі, бұл дәрігерлерге ауруханаға, дәрігер кабинетіне немесе зейнеткерлер үйіне барып, стационарлық және амбулаторлық зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді. Тесттер көбінесе МРТ, МРА, каротидтік дуплекс ультрадыбыс және КТ сканилері сияқты басқа зерттеулермен бірге қолданылады. Тесттер когнитивтік нейробиология саласындағы зерттеулерде де қолданылады (төмендегі Қозғалысты транскраниалдық доплерге қараңыз).
Transcranial Doppler (TCD) and transcranial color Doppler (TCCD) are types of Doppler ultrasonography that measure the velocity of blood flow through the brain's blood vessels by measuring the echoes of ultrasound waves moving transcranially (through the cranium). These modes of medical imaging conduct a spectral analysis of the acoustic signals they receive and can therefore be classified as methods of active acoustocerebrography. They are used as tests to help diagnose emboli, stenosis, vasospasm from a subarachnoid hemorrhage (bleeding from a ruptured aneurysm), and other problems. These relatively quick and inexpensive tests are growing in popularity. The tests are effective for detecting sickle cell disease, ischemic cerebrovascular disease, subarachnoid hemorrhage, arteriovenous malformations, and cerebral circulatory arrest. The tests are possibly useful for perioperative monitoring and meningeal infection. The equipment used for these tests is becoming increasingly portable, making it possible for a clinician to travel to a hospital, to a doctor's office, or to a nursing home for both inpatient and outpatient studies. The tests are often used in conjunction with other tests such as MRI, MRA, carotid duplex ultrasound and CT scans. The tests are also used for research in cognitive neuroscience (see Functional transcranial Doppler, below).
Әдістер
Бұл процедурада екі жазу әдісін қолдануға болады. Бірінші әдіс "B режиміндегі" бейнелеуді пайдаланады, ол ультрадыбыс зонды көретіндей етіп, бас сүйегінің, мидың және қан тамырларының 2 өлшемді суретін көрсетеді. Қажетті қан тамыры табылысымен, импульстік Допплер эффекті зондысымен қан ағынының жылдамдығы өлшеніп, жылдамдықтар уақыт бойынша график түрінде көрсетіледі. Бұл екеуі бірге дуплекстік тестті құрайды. Екінші әдіс тек екінші зонд функциясын ғана қолданады, ал қан тамырларын дұрыс табу үшін клиникшінің білімі мен тәжірибесіне сенеді. Қазіргі TCD аппаратурасы екі әдісті де қолдауға мүмкіндік береді.
Two methods of recording may be used for this procedure. The first uses "B mode" imaging, which displays a 2 dimensional image of the skull, brain, and blood vessels as seen by the ultrasound probe. Once the desired blood vessel is found, blood flow velocities may be measured with a pulsed Doppler effect probe, which graphs velocities over time. Together, these make a duplex test. The second method of recording uses only the second probe function, relying instead on the training and experience of the clinician in finding the correct vessels. Current TCD machines always allow both methods.
Қалай жұмыс істейді
Ультрадыбыстық зонд денедегі әртүрлі заттарға шағылысатын жоғары жиілікті дыбыс толқынын (әдетте 2 МГц) шығарады. Бұл эхоларды зондтағы сенсор анықтайды. Артериядағы қан жағдайында, эхо қанның бағыты мен жылдамдығына байланысты Допплер эффектісіне байланысты әртүрлі жиілікке ие болады. Егер қан зондтан алыстап бара жатса, эхоның жиілігі шығарылған жиіліктен төмендейді; егер қан зондқа қарай қозғалса, эхоның жиілігі шығарылған жиіліктен артады. Эхолар талданып, жылдамдықтарға түрлендіріледі және құрылғының компьютерлік мониторында көрсетіледі. Шындығында, зонд 10 кГц дейін импульстарды жіберетіндіктен, әр импульстан жиілік туралы ақпарат алынып тасталады және келесі импульсқа өтетін фазалық өзгерістер арқылы қайта құрастырылады. Бас сүйектері ультрадыбыстың көп бөлігін тоқтатқандықтан, дыбыс толқындарына ең аз бұрмалау әкелетін, қабырғалары жұқа аймақтар (инсонациялық терезелер деп аталады) талдау үшін қолданылуы керек. Осы себепті жазу жақ сүйегінің/зигоматикалық доғаның үстіндегі уақ аймақта, көз арқылы, жақ астында және бас артында жүргізіледі. Пациенттің жасы, жынысы, нәсілі және басқа да факторлар сүйектің қалыңдығы мен кеуектілігіне әсер етеді, бұл кейбір тексерулерді қиындатады немесе тіпті мүмкін емес етеді. Көбінесе қанағаттанарлық нәтижелер алу үшін орындалуы мүмкін, кейде қан тамырларын көру үшін баламалы орындарды пайдалану қажет болады.
The ultrasound probe emits a high frequency sound wave (usually a multiple of 2 MHz) that bounces off various substances in the body. These echoes are detected by a sensor in the probe. In the case of blood in an artery, the echoes have different frequencies depending on the direction and speed of the blood because of the Doppler effect. If the blood is moving away from the probe, then the frequency of the echo is lower than the emitted frequency; if the blood is moving towards the probe, then the frequency of the echo is higher than the emitted frequency. The echoes are analysed and converted into velocities that are displayed on the unit's computer monitor. In fact, because the probe is pulsed at a rate of up to 10 kHz, the frequency information is discarded from each pulse and reconstructed from phase changes from one pulse to the next. Because the bones of the skull block most of the transmission of ultrasound, regions with thinner walls (called insonation windows), which offer the least distortion to the sound waves, must be used for analyzing. For this reason, recording is performed in the temporal region above the cheekbone/zygomatic arch, through the eyes, below the jaw, and from the back of the head. Patient age, sex, race, and other factors affect bone thickness and porosity, making some examinations more difficult or even impossible. Most can still be performed to obtain acceptable responses, sometimes requiring using alternative sites from which to view the vessels.
Имплантацияланатын транскраниалды Допплер
Кейде науқастың анамнезі мен клиникалық белгілері инсульт қаупінің өте жоғары екенін көрсетеді. Окклюзивті инсульт келесі үш сағат ішінде (немесе тіпті 4,5 сағатта) тінді қанағаттандырмайтын зақымдауға алып келеді, бірақ дереу емес. Әртүрлі дәрілер (мысалы, аспирин, стрептокиназа және тінді плазминоген активаторы (ТПА) – тиімділігі мен құнының арту ретімен) инсульт процесін кері қайтаруға мүмкіндік береді. Бірақ мәселе – инсульт болып жатқанын қалай дереу анықтауда. Бір мүмкін шешім – "дәрі-дәрмек жеткізу жүйесіне операциялық түрде қосылған" имплантацияланатын транскраниалды Доплер құрылғысын пайдалану. Батареямен жұмыс істейтін бұл құрылғы радиожиілік байланыс арқылы портативті компьютерге қосылып, спектрлік талдауды жүргізеді, сондай-ақ оксиметрден (қанның оттегімен толыққан деңгейін бақылайтын, инсульт бұл процеске әсер етуі мүмкін) мәліметтерді пайдаланып, дәріні автоматты түрде енгізу туралы шешім қабылдайды.
Sometimes a patient's history and clinical signs suggest a very high risk of stroke. Occlusive stroke causes permanent tissue damage over the following three hours (maybe even 4.5 hours), but not instantly. Various drugs (e. g. aspirin, streptokinase, and tissue plasminogen activator (TPA) in ascending order of effectiveness and cost) can reverse the stroke process. The problem is how to know immediately that a stroke is happening. One possible way is the use of an implantable transcranial Doppler device "operatively connected to a drug delivery system". Battery powered, it would use an RF link to a portable computer running a spectral analysis routine together with input from an oximeter (monitoring the degree of blood oxygenation, which a stroke might impair) to make the automatic decision to administer the drug.