Кіріспе

Қызметтерді басқарудың халықаралық стандарты

ISO/IEC 20000 – бұл ақпараттық технологиялар қызметтерін басқарудың халықаралық стандарты. Ол 2005 жылы ISO/IEC JTC1/SC7 ұйымымен әзірленді және 2011 және 2018 жылдары жаңартылды. Алғашқыда ол BSI Group ұйымы әзірлеген BS 15000 стандартына негізделген. ISO/IEC 20000, BS 15000 сияқты, бастапқыда ITIL аясындағы ең жақсы тәжірибелік нұсқауларды бейнелеу үшін әзірленді, бірақ ол Microsoft Operations Framework және ISACA ұйымының COBIT аясының компоненттері сияқты басқа да ақпараттық технологиялар қызметтерін басқару жүйелері мен тәсілдерін де қолдайды. ISO/IEC 20000 және BS 15000 арасындағы айырмашылықты Дженни Дагмор зерттеді. Стандарт алғаш рет 2005 жылдың желтоқсанында жарияланды. 2011 жылдың маусым айында ISO/IEC 20000 1:2005 стандарты ISO/IEC 20000 1:2011 стандартына жаңартылды. 2012 жылдың ақпан айында ISO/IEC 20000 2:2005 стандарты ISO/IEC 20000 2:2012 стандартына жаңартылды. ISO 20000 1 стандарты ISO/IEC JTC 1/SC 40 Ақпараттық технологиялар қызметтерін басқару және басқару комитетімен қайта қарастырылды. Жаңарту 2018 жылдың шілдесінде жарияланды. Осы уақыттан бастап сертификатталған ұйымдар ISO 20000 1 стандартының жаңа нұсқасына, ISO/IEC 20000 1:2018 – Ақпараттық технологиялар. Қызметтерді басқару. 1-бөлім: Қызметтерді басқару жүйесіне қойылатын талаптарға өту үшін үш жылдық кезеңге кірді.

ISO/IEC 20000-2: Қызметті басқару жүйелерін қолдану жөніндегі нұсқаулар

ISO/IEC 20000 2:2019 ISO/IEC 20000 1:2018 стандартындағы талаптарға негізделген қызмет көрсетуді басқару жүйелерін (SMS) қолдану жөніндегі нұсқаулық ұсынады.

ISO/IEC 20000-3: ISO/IEC 20000-1 қолданылу аясының анықтамасы мен қолданылуы туралы нұсқаулық

ISO/IEC 20000 3:2019 стандарты қызмет көрсетушілерге ISO/IEC 20000 1 талаптарына сәйкес келуді мақсат тұтқан немесе қызмет көрсетуді жақсартуды жоспарлап, ISO/IEC 20000 стандартын бизнес мақсаты ретінде пайдалануға ниеттенгендерге қолданылу аясын, қолдану мүмкіндігін және сәйкестілікті демонстрациялау бойынша нұсқаулар береді. Ол ISO/IEC 20000 1-ге сәйкес SMS-ті енгізу бойынша жалпы ережелерді ұсынатын ISO/IEC 20000 2 стандартындағы кеңестерді толықтырады.

[Қалпына келтірілді] ISO/IEC 20000-4: Процестерді бағалау үлгісі

ISO/IEC TR 20000 4:2010 күштен шығарылды. ISO/IEC JTC1/SC7 ISO/IEC 20000 1:2018 негізінде процесске қатысты эталондық модель (PRM) және процесске қатысты бағалау модельін (PAM) ұсынатын жаңа құжаттар жиынтығын ISO/IEC 33054 (PRM) және ISO/IEC 33074 (PAM) ретінде әзірледі.

ISO/IEC 20000-5: ISO/IEC 20000-1 стандартын іске асыру жөніндегі нұсқаулық

ISO/IEC TR 20000 5:2022 ISO/IEC 20000 1 негізінде SMS-ті қалай жүзеге асыруға болатыны туралы қызмет провайдерлеріне басшылық ұсынады.

ISO/IEC 20000-6 Қызметтерді басқару жүйелерін аудит және сертификаттауды қамтамасыз ететін органдарға қойылатын талаптар

ISO/IEC 20000-6:2017 ISO/IEC 20000-1 стандартына сәйкестікті бағалауды жүзеге асыратын аудиторлық органдарға қойылатын талаптарды қамтиды.

[Қалпына келтірілді] ISO/IEC 20000-7: ISO/IEC 20000-1:2018 стандарттарын ISO 9001:2015 және ISO/IEC 27001:2013 стандарттарына біріктіру және олардың өзара байланысы туралы нұсқаулық

ISO/IEC TR 20000 7:2019 ISO/IEC 20000 1:2018 стандартына негізделген қызмет көрсетуді басқару жүйесін, ISO 9001:2015 стандартына негізделген сапаны басқару жүйесімен және/немесе ISO/IEC 27001:2013 стандартына негізделген ақпараттық қауіпсіздікті басқару жүйесімен интеграцияланған түрде енгізу бойынша нұсқаулар ұсынады.

[Қалпына келтірілді] ISO/IEC 20000-9: ISO/IEC 20000-1 стандартын бұлт қызметтеріне қолдану жөніндегі нұсқаулық

ISO/IEC TR 20000 9:2015 бұлтты қызметтер ұсынатын қызмет провайдерлеріне ISO/IEC 20000-1:2011 стандартын қолдану бойынша басшылық жасады.

ISO/IEC 20000-10: Тұжырымдамалар мен сөздіктер

ISO/IEC TR 20000 10:2018 ISO/IEC 20000 негізгі ұғымдарын сипаттайды, түрлі бөлімдердің ISO/IEC 20000-1:2018 стандартын қалай қолдайтынын, сондай-ақ ISO/IEC 20000 және басқа халықаралық стандарттар мен техникалық есептер арасындағы байланыстарды анықтайды. ISO/IEC 20000 стандартының осы бөлігі ISO/IEC 20000 сериясында қолданылатын терминологияны түсіндіреді, осы арқылы ұйымдар мен жеке тұлғалар ұғымдарды дұрыс түсінуге мүмкіндік алады.

ISO/IEC 20000-11: ISO/IEC 20000-1 және қызмет көрсетуді басқару жүйелері арасындағы байланыс бойынша нұсқаулар: ITIL

ISO/IEC TS 20000 11:2021 – ISO/IEC 20000 1:2011 және кеңінен қолданылатын қызметтерді басқару аясы ITIL 4 арасындағы байланыс туралы басшылық ұсынатын техникалық ереже.

ISO/IEC 20000-14: ISO/IEC 20000-1 және қызмет көрсетуді басқару жүйелері арасындағы байланыс бойынша нұсқаулар: Қызметтерді интеграциялау және басқару

Осы құжат ISO/IEC 20000-1 және Қызметтерді интеграциялау және басқару (SIAM) арасындағы байланыстарды талқылайды.

[Жаратылуда] ISO/IEC 20000-15: Сервисті басқару жүйесінде Agile және DevOps принциптерін қолдану бойынша нұсқаулар

2024 жылы жарық көреді.

[Жаратылуда] ISO/IEC 20000-16: ISO/IEC 20000-1 негізделген қызмет көрсетуді басқару жүйесіндегі тұрақтылық туралы нұсқаулар

2024 жылы жарық көреді.

[Жаратылуда] ISO/IEC 20000-17: ISO/IEC 20000-1 стандартын практикалық қолдану сценарийлері

2024 жылы жарық көреді.

Сертификаттар мен біліктілік жүйелері

ISO стандарттарының көпшілігі сияқты, ұйымдар мен жеке тұлғалар стандартты қолдануда білім мен шеберлікті арттыру үшін оқыту іздейді. Сертификаттау схемасы ұйымдарға, ал біліктілік схемасы жеке тұлғаларға бағытталған. Жеке тұлғалардың біліктілігі URS, APMG International, EXIN, PECB, Loyalist Certification Services, TÜV SÜD Akademie, PEOPLECERT және IRCA ұйымдары арқылы ұсынылады. EXIN, Loyalist және TÜV SÜD бағдарламасы ISO/IEC 20000 негізіндегі IT-қызметтерді басқару саласындағы біліктілік болып табылады және Бастауыш деңгейімен қатар, рөлдерге сәйкес келетін бірнеше сертификаттарды қамтиды: Сәйкестендіру, Жеткізу, Бақылау және Қолдау, Серіктес, (Жоғары) Кенесші/Менеджер және Аудитор. APMG біліктіліктері ұйымды сертификаттауға бағытталған және IT-қызметтерді басқару туралы білімнің бар екенін болжайды. APMG біліктіліктері Бастауыш, Практик және Аудитор деңгейлерінде жүзеге асырылады. IRCA және аудиторларды сертификаттаумен айналысатын басқа ұйымдар ISO/IEC 20000 аудиторлары үшін өздерінің аудиторларды оқыту және сертификаттау жүйелерін әзірледі. Сертификаттау саласында әлемде жетекші сертификаттау органдары бар, мысалы, Ұлыбританиядағы BSI, Австриядағы Quality Austria, Жапониядағы JQA, Кореядағы KFQ және Австралия, Азия және Америкадағы SAI Global. ISO/IEC 20000 сертификатының маңыздылығы оның жаһандық қолданылу деңгейімен байланысты емес. ISO әртүрлі сертификаттау органдарынан алынған сертификаттардың санын жинап, нәтижелерді жыл сайынғы «The ISO Survey of Management System Standard Certifications» басылымында жариялайды. 2020 жылғы зерттеуде ISO/IEC 20000 үшін 7846 (5461-і Қытайда) сертификат берілгені хабарланды.