Кіріспе
басқа қолданыс
Макинна (сондай-ақ Мукинна, Макуина, Макилла деп транслитерацияланады) – 1780 және 1790 жылдардағы Тынық мұхитының солтүстік-батыс жағалауында теңізбен айналысатын жүн саудасының өркендеген кезеңінде Ноотка бұғазының нуу-ча-нулт тайпасының басшысы болған. Атаудың мағынасы – "шағылысқан тастардың иесі". Оның тайпасы бүгінде Мовахахт деп белгілі және туысқандары Мухалахтпен бірге Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Голд-Риверде тұрады.
Maquinna (also transliterated Muquinna, Macuina, Maquilla) was the chief of the Nuu chah nulth people of Nootka Sound, during the heyday of the maritime fur trade in the 1780s and 1790s on the Pacific Northwest Coast. The name means "possessor of pebbles". His people are today known as the Mowachaht and reside today with their kin, the Muchalaht, at Gold River, British Columbia, Canada.
Тарих
Макинна – қуатты басшы, оның жазғы жағалаудағы ауылы Юкот, теңіздік тері саудасы дәуірі басталғанда, билік пен сауда үшін еуропалықтардың алғашқы маңызды тірегі болды. 1778 жылы британдық саяхатшы капитан Джеймс Кук келгеннен кейін Юкот Достық шығанағы деп аталды. Кук Юкот басшысының атын жазбады, ол 1778 жылы Макинна болмаған болуы мүмкін, дегенмен жазушылар көбінесе оның солай болғанын жорамалдайды. Испания империясы Кук келгенге дейін аймаққа екі экспедиция жіберді, оның ішінде 1774 жылы Хуан Перес Нотка шығанағының кіреберісіне немесе жанына тікелей зәкірленді. Аляскадағы Ресейдің белсенділігіне және британдық тері саудагерлерінің көбейген сапарларына жауап ретінде, Мексикадан Аляскаға дейінгі жағалауды иеленген Испания, өзінің билігін нығайту үшін Тынық мұхитының солтүстік-батысына, соның ішінде ғылыми және зерттеу экспедицияларына жолдама берді. 1788 жылы Джон Мирс Нотка шығанағы мен көршілес жағалауларды зерттеді және Макиннадан жер сатып алғанын мәлімдеді, онда ол сауда бекетін салды. 1789 жылы испандық теңізші Эстебан Хосе Мартинес Нотка шығанағын басып алып, Испания үшін иеленді. Ол Сан-Мигель бекінісін және Санта-Крус-де-Нука елді мекенін салды. Одан кейінгі оқиғалар Мартинестің британдық Джеймс Колнетті және бірнеше британдық кемені ұстауына әкелді, бұл Нотка дағдарысы деп белгілі халықаралық оқиғаға себеп болды. Испан қонысы мен бекінісі 1789 жылдың соңында тасталып, бір жылдан кейін, 1790 жылы Франсиско де Элиза мен Пере д’Альберни и Тейксидор қайта құрылды. Екеуі де үшінші Нотка келісімі күшіне енгеннен кейін 1795 жылы тасталды. Макинна мен оның халқы жағалаудағы ауылын қайта иеленді. Макинна испан елшісі Хуан Франсиско де ла Бодега и Квадра мен оның британдық әріптесі капитан Джордж Ванкувер арасындағы қарым-қатынаста маңызды рөл атқарды, олар Нотка мәселесін шешуге келісті және Макиннаның кеңқолдық қонақжайлылығын пайдаланды. Оны сипаттау үшін қолданылатын «Хиас Тии» деген атау, Чинук жаргонының сөздігіне енді, патшаға қолданылатын атаумен бірдей (дегенмен ол жай ғана маңызды басшы дегенді білдіреді). Бір әңгімеде ол және оның халқы Ванкувер мен Бодега и Квадра үшін маскарад ұйымдастырғаны айтылады, онда асыл ағайындар еуропалық киім мен әдеп-ғұрыптарды пантомима арқылы бейнеледі, испан және ағылшын тілдерін импровизациялады, бәрі Солтүстік-Батыс жағалауының ұлы поталах театр би мәдениетінің дәстүрлі стилінде ұйымдастырылды. Макиннаның 300-400 адамнан тұратын әскері де болды. Қарым-қатынас әрқашан оңай болған жоқ. Макиннаның інісі Калликум (кейде Келекем деп те жазылады) 1789 жылы испандықтардың британдық кемелерді басып алуына наразылық білдірді және Эстебан Хосе Мартинес немесе оның теңізшілерінің бірі оны атқылап өлтірді. Макинна Юкот киттер қасиетті орнында құлшылық ететін, кит аулау үшін және жағалауына киттерді тарту үшін рухани күш алу үшін рәсімдік тазалау рәсімдерін орындады.
Еуропа құлдары
Макинна бірнеше рет еуропалық құлдарды ұстағаны үшін де танымал. Бұл туралы ең толық мәліметтер Джон Р. Джуиттің жазбаларында келтірілген. "Нотка бұғазының жабайылары арасында үш жылға жуық тұтқында болған «Бостон» кемесі экипажының жалғыз аман қалған мүшесі Джон Р. Джуиттің басынан өткен оқиғалары мен қиналыстарының баяны» – бұл жергілікті халықтың мінез-құлқы, өмір салты және діни нанымдары туралы мәліметтермен бірге Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағындағы халықтардың әлеуметтік және мәдени өміріне жасалған алғашқы жарияланған көзқарастардың бірі. Джуит Макиннаны тұрақты түрде «патша» деп, ал одан төмендегілерді «басшылар» деп атайды. Макинна Джуиттен нуу-чах-нульт тілін үйренуді талап етті және «Бостон» кемесінің алынуының себебі американдықтар мен испандықтардың бұрын жасаған шабуылдары екенін айтты. 1805 жылы Джуитті «Лидия» бригінің капитаны Сэмюэл Хилл құтқарып алды. Баянда бұрынғы, азырақ сәтті құлдар тобы туралы да айтылады, олар Тла-о-ки-ахт (Клайокотт) тайпасының жеріне қашуға тырысқаннан кейін Макинна оларды өлім жазасына кесті. Олардың басшысы Макиннаның қарсыласы Виканинниш болды. Қашпаған бір құл «Бостонды» басып алғанын естігеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды.