Бенджамин Бриттеннің «Нoye’s Fludde» операсы туралы

Кіріспе

1958 жылғы Бенджамин Бриттеннің «Нойдың су тасқыны» балалар операсы. Ной пьесасының мәтінін Поллардтың нұсқасына ол үш қауымдық ағылшын әнұранын қосты: «Иеміз Иса, мені ойла», «Мәңгілік Әке, құтқаруға күшті» және «Жоғарыдағы кең аспан». Бриттен жануарлар кірген кезде қайталанатын грек ғибраты «Кириэ элеисон» («Ием, рақым ете гөр») мен олардың жеңіспен шығуында «Аллелуия» әнін енгізді. Фордты әкімшілік кемшіліктері мен тәжірибесіздігі үшін АR компаниясынан босатқанда операның үштен екі бөлігі дайын болған еді. A R жобадан бас тартты, содан кейін оны Associated Television (ATV) қабылдады, оның төрағасы Лю Грейд келісімшартқа қол қою жауапкершілігін жеке өзіне алды және Бриттенді операны аяқтауға шақырды. 1957 жылдың қарашасында Бриттен Алдебургтегі Қызыл үйге көшіп барды, бірақ осы алабұдыр кезеңде де операны аяқтау жұмысын жалғастырды. Ол Эдит Ситвеллге 14 желтоқсанда жазған хатында «операның соңғы тақтары Қызыл үйдегі жұмысшылардың соққыларымен тоқтатылды» деп жазды. Композицияның жобасын аяқтамас бұрын, ол оны «Менің немере інімдерім Себастьян, Салли және Роги Уэлфордтарға, сондай-ақ жас досым Рональд Дунканға [Бриттеннің крещенің біріне]» арнады.

Жүгіру талаптары

Операда қажетті балалар орындаушыларының алуан түрлілігін ескере отырып, және оның премьерасында қалай қойылғаны мен орындалғанына байланысты, Бриттен Boosey & Hawkes баспасында жарияланған вокалдық және зерттеулік ноталарында орындау үшін оның нақты талаптарын егжей-тегжейлі түсіндірді. Опера үлкен залға немесе шіркеуге, театрға емес, арналған. Оқиға көтерілген ростраларда өтуі керек, бірақ көрермендерден бөлек, ресми сахнада емес, ал оркестр толық көрінуі тиіс, дирижер оркестрді және гимндер орындалғанда, қауымды басқаруға мүмкіндік алатын жағдайда болуы керек. Ной мен миссис Нойді "шебер әнші-актерлер" орындайды, ал Құдайдың дауысы, міндетті түрде кәсіби актер болмаса да, "бай сөйлеу дауысымен, қарапайым және шынайы жеткізіліммен, мүлдем 'сахналық' болмауы керек". Нойдың балаларының рөлін ойнайтын жас әуесқойлар 11 мен 15 жас аралығында болуы керек, "жақсы дауыздалған және көңілді мінезді"; ең үлкені, Жафеттің дауысы бұзылуы мүмкін. Миссис Нойдың сыбырлары – дауысы күшті, актерлік шеберлігі жоғары үлкен қыздар болуы керек. Жануарларды ойнайтын балалардың мөлшері әртүрлі болуы керек, жасы 7-ден 18-ге дейін. Үлкен жастағы топтар, мүмкін дауысы бұзылғандар, ірі жануарларды (арыстан, барыс, жылқы, түйе және т.б.) бейнелеуі керек, ал кішілері – егеуқұйрық, тышқан және құстарды ойнауы керек. Көгершін мен қара қаз рөлін ойнайтын екі баланың биі немесе балеті болады, оны Грэм "кәсіби нығайту" деп сипаттаған фортепиано дуэті, скрипкалық квинтет (екі скрипка, альт, виолончель және бас), блокфлейта және литаврші шеберлікпен орындайды. Нотада өзі "құмқағаздың екі бөлігі, ағаш блоктарына бекітіліп, бір-біріне үйкеліп шығарылатын дыбысы" және "ішкі аста" деп көрсетілген.

Бриттен сонымен қатар, шығарманың нотасын жазу процесінде, өте кешкілеу кезеңде қоңыраулар ансамблін қосты. Имоген Холсттың айтуынша, Альдебург жастар клубының мүшесі Бриттеннің назарын жергілікті қоңыраушылар тобына аударған; олардың ойнағанын естігенде, Бриттен дыбысқа настолько ынтызар болды, ол операның соңында жаңбырлы сақина ашылғанда осы ансамбльге маңызды рөл берді. Майкл Кеннеди, Кристофер Палмер және Хамфри Карпентер сияқты бірнеше сарапшылар Бриттеннің қоңырауларды қолдануы мен ол 1956 жылы Балиде алғаш естіген гамелан ансамбльдері арасындағы ұқсастықты атап өтті. Операда Бриттен қажет еткен бірнеше биіктіктегі қоңыраулардың жетіспеушілігі, нота басылымға дайындалған кезде мәселеге айналды.

Премьера

Нойдің "Флюде" әні 1958 жылы 18 маусымда Орфордтың Сент-Бартоломей шіркеуінде өткен Альдебург фестивалі кезінде алғаш рет қойылды. Дирижері Чарльз Маккеррас болды, ол бұрынғы Альдебург фестивальдерінде бірнеше қойылымға қатысқан. Бұл қойылымды режиссер Колин Грэм қойды, сондай-ақ декорациялары мен костюмдерін Сери Ричардс жасады. Бранниганнан басқа, тағы екі кәсіби әнші қатысты: Глэдис Парр, зейнеткерлікке шығар алдындағы соңғы рөлінде, миссис Нойдің рөлін орындады, ал Құдай дауысын уэльстік бас Trevor Anthony берді. Басқа негізгі рөлдерді балалар орындады, олар көптеген сынақтардан таңдалды. Олардың арасында болашақ актер-әнші Майкл Кроуфорд болды, ол кезде 16 жаста еді және Грэм оны "жақында дауысы өзгерген жас тенор" деп сипаттады, ол Жафеттің рөлін сомдады. "Дейли телеграф" газетінің Мартин Купер былай деп жазды: "Орфорд шіркеуінің ақ қабырғалары Сери Ричардстың жарқын түсті костюмдеріне және жануарлардың әдемі бас киімдеріне өте қолайлы фон болды. Шындығында, бұл туындының болашағы осындай ауылдық шіркеулерде және Бриттен үшін жаңа әрі ерекше музыка жазған әуесқой музыканттарда жатыр". Жалпы сыншылар жылы лебіз білдірді. Феликс Апрахамиан The Sunday Times газетінде бұл қойылымды "ерекше рухани және музыкалық әсер қалдырған" деп атады. Эрик Розберри Tempo журналында жазғандай, музыка "скрипкалар, флейталар мен соққы аспаптары үшін жазылған барлық ноталарында қарапайым және есте қаларлық күйлі, шабыттың кереметі". Бірнеше сыншы қоңыраулардың дыбысын жақсы бағалады. The Times газетінің сыншысы Бриттеннің құпия пьесаны тиімді бейімдеуін атап өтті: "Бриттеннің жетістігі – бұл музыкалық жағынан жұқа туындыда ол басқа ғасырдың ойлау жолын толығымен заманауи құралдармен жаңа өмірге қайтаруы. Бұл құралдар оның ғана ойлап таба алатын және басқара алатын әртүрлі оркестрді қамтыды". Төрт қойылымның барлығы брондаудың алғашқы күні сатылып кетті, тіпті, Бриттен досына айтқандай, "ешқандай жарнама жасамас бұрын және әлі 2000 хабарлама жіберілмеген!" Ол Финчлидегі All Saint's Church шіркеуінде "Лондонның алғашқы әуесқойлық қойылымы" деп таныстырды, онда Ной рөлін опералық бас Норман Ламсден орындады. АҚШ-та 1958 жылдың 31 шілдесінде Нью-Йоркте радиодан бергеннен кейін, Союз теологиялық семинариясының қасиетті музыка мектебі 1959 жылдың 16 наурызында АҚШ-тағы тұңғыш қойылымды ұйымдастырды. Келесі жылы операның Канададағы тұңғыш қойылымы Джон Ависонның дирижерлігімен 1960 жылы Ванкувердегі халықаралық фестиваль кезінде Христ-Черч соборында сахналанды. 1959 жылдың мамырында Этталда Нойдің "Флюде" операсының тұңғыш неміс қойылымын дайындау кезінде қоңыраулардың жетіспеушілігі мәселесі күрделі болды. Бриттен қоңыраулар болмаған жағдайда, төрт немесе алты балаға әрқайсысына екі-үш шүмекті қоңырауларды E-модадағы құбырлы қоңыраулармен ауыстырып, екі-екіден ойнауға кеңес берді. Бриттен Этталда болмады, бірақ ол Boosey & Hawkes компаниясының Эрнст Роттан Ettal өндірісінде глокеншпиль мен металлофонды қоңыраулармен ауыстырғанын білді; Роттың айтуынша, Карл Орфтың Schulwerk перкуссиялық ансамбльдеріндегі қоңыраулар мақсатқа "әлсіз" болды. Кейінірек ол бір досына былай деп жазды: "Ол жерде болмағаным үшін қатты қуандым! – шіркеу жоқ, керней жоқ, қоңырау жоқ, флейта жоқ – бірақ олар оны өте мұқият жасады. Дегенмен, мен Дармштадтта қалағандай істегеннен кейін, тіпті, мысалы, қоңырауларды импорттаудан кейін де, оны қалаймын". Ұлыбританияда Ұлыбритания фестивалі кезінде Честер құпия пьесаларының көрнекті қойылымдарының продюсері Кристофер Эде 1960 жылдың 12-14 шілдесінде Винчестер соборында Бриттен операсының режиссері болды. 1971 жылы Альдебург фестивалі тағы да Нойдің "Флюде" қойылымын Орфордта сахналады; Снейп Малтингске көшірілген қойылымның толық теледидар көрсетілімін Би-Би-Си Стьюарт Бедфорд жетекшілігімен композитордың қадағалауымен жасады, Бранниган Нұхтың рөлін қайтадан орындады, Шейла Рекс оның әйелі ретінде, ал Ламсден Құдайдың дауысы ретінде. 1972 жылы Джонатан Миллер өзінің алғашқы операсын режиссерлік қызметпен 21-23 желтоқсанда Лондонның Раундхаус театрында сахналанған Нойдің "Флюде" қойылымымен жүргізді. Ересектердің рөлдерін Майкл Уильямс (Құдай), Брайан Дрейк (Нұх) және Изабел Лукас (Миссис Нұх) орындады, ал дирижер Джон Любок болды. Әдеттегіден аз қойылымдардың арасында 2005 жылдың қыркүйегінде Нюрнберг зоопаркында Нойдің "Флюде" қойылымы болды, онда Nina Kühner режиссерлігімен Нюрнберг пен Англиядан шамамен 180 бала қатысты, дирижерлік жасаған Peter Selwyn. Кейін зоопарктағы қойылым Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласында NI Opera және KT Wong Foundation ұйымдастырды. Қойылымды Oliver Mears режиссерлік етті, Nicholas Chalmers дирижерлік жасады, ал Noye рөлінде Paul Carey Jones, Mrs Noye рөлінде Doreen Curran ойнады. Сол қойылым 2012 жылдың қазанында Бейжіңдегі музыка фестивалінде Қытайда тұңғыш рет қойылды, сонымен қатар Қытайда Бриттен операсының толық қойылымы алғаш рет сахналанды. Ол 2013 жылдың шілдесінде Шанхайдың "Музыка жазда" (MISA) фестивалінде қайтадан қойылды. 2012 жылғы "Moonrise Kingdom" фильмінде қойылым маңызды сюжеттік желінің бөлігі болып табылады. Бриттеннің 2013 жылғы мерейтойына орай Ұлыбритания бойынша көптеген қойылымдар ұйымдастырылды, оның ішінде Челтнем музыка фестиваліндегі Тьюксбери аббаттығында және 120 жергілікті бала жануарлар рөлінде ойнаған Thaxted фестивалінде. Альдебург фестивалінің мерейтойлық жылдың соңындағы қойылымы Бриттеннің 100 жылдығына арналған кештен бұрын, оның туған қаласы Лоустофтта сахналанды. Andrew Shore Noye рөлінде, Felicity Palmer Mrs Noye рөлінде ойнады. Қойылымды Martin Duncan режиссерлік етті және 24 қарашада Би-Би-Си Радио 3 арнасында трансляцияланды. Ұлыбританиядан тыс жерлерде бірнеше кәсіби компаниялар жергілікті балаларды қатыстыратын мерейтойлық жылға арналған қойылымдар ұйымдастырды, оның ішінде Санта-Фе операсы және Жаңа Орлеан операсы, ол Бриттен операсын алғаш рет қойды.

The first performance of Noye's Fludde was staged during the 1958 Aldeburgh Festival, at St Bartholomew's Church, Orford, on 18 June. The conductor was Charles Mackerras, who had participated in several productions at past Aldeburgh festivals. The production was directed by Colin Graham, who also designed its set, with costume designs by Ceri Richards. Apart from Brannigan as Noye, two other professional singers were engaged: Gladys Parr, in her last role before retirement, sang the part of Mrs Noye, and the spoken Voice of God was provided by the Welsh bass Trevor Anthony. The other major roles were taken by child soloists, who were selected from extensive auditions. Among these was the future actor singer, Michael Crawford, then 16 years old and described by Graham as "a very recently broken voiced young tenor", who played the role of Jaffet.|group= n Mrs Noye's Gossips were originally to be performed by girls from a Suffolk school, but when the headmistress heard rumours about the "dissolute" parts they were to play, she withdrew her pupils. Martin Cooper of The Daily Telegraph noted: "The white walls of Orford Church furnished an ideal background to the gay colours of Ceri Richards's costumes and the fantastic head dresses of the animals. In fact, the future of the work will lie in village churches such as this and with amateur musicians, for whom Britten has written something both wholly new and outstandingly original." The general critical reception was warmly enthusiastic. Felix Aprahamian in The Sunday Times called the performance "a curiously moving spiritual and musical experience". Eric Roseberry, writing in Tempo magazine, found the music "simple and memorably tuneful throughout the writing for strings, recorders and percussion is a miracle of inspiration". Several critics remarked favourably on the sound of the handbells. The Timess critic noted the effectiveness of Britten's setting of the mystery play: "It is Britten's triumph that in this musically slender piece he has brought to new life the mentality of another century by wholly modern means. These means included a miscellaneous orchestra such as he alone could conceive and handle". All four performances sold out on the first day of booking, even, as Britten told a friend, "before any advertisement & with 2000 circulars yet to be sent!!" gave what was billed as "the first amateur London performance" of the work, at All Saint's Church, Finchley; the cast included the operatic bass Norman Lumsden as Noah. In the United States, after a radio broadcast in New York City on 31 July 1958, the School of Sacred Music of Union Theological Seminary staged the US premiere on 16 March 1959. The following year saw the opera's Canadian premiere, conducted by John Avison, staged during the 1960 Vancouver International Festival in Christ Church Cathedral. During preparations for the first German performance of Noye's Fludde in Ettal, planned for May 1959, the problem of the scarcity of handbells became acute. Britten suggested that in the absence of handbells a set of tubular bells in E flat in groups of twos and threes could be played by four or six children with two hammers each to enable them to strike the chords. Britten was not present in Ettal, but he learned from Ernst Roth, of Boosey & Hawkes, that the Ettal production had substituted glockenspiel and metallophone for the handbells; according to Roth the bells in Carl Orff's Schulwerk percussion ensembles were "too weak" for the purpose. Britten later wrote to a friend: "I am rather relieved that I wasn't there! – no church, no bugles, no handbells, no recorders – but they seem to have done it with a great deal of care all the same. Still I rather hanker after doing it in Darmstadt as we want it – even importing handbells for instance." In the UK, Christopher Ede, producer of the landmark performances of the Chester mystery plays during the Festival of Britain, directed Britten's opera in Winchester Cathedral, 12–14 July 1960.#tag:ref| Ede had been in touch with Britten the preceding year, not only about this production but also discussing Britten's Fanfare for St Edmundsbury which he had commissioned for the Pageant of Magna Carta. In 1971 the Aldeburgh Festival once again staged Noye's Fludde at Orford; a full television broadcast of the production, transferred to Snape Maltings, was made by the BBC, conducted by Steuart Bedford under the composer's supervision, with Brannigan resuming the role of Noah, Sheila Rex as his wife, and Lumsden as the Voice of God. In 1972 Jonathan Miller directed his first opera with a production of Noye's Fludde, staged during 21–23 December at the Roundhouse Theatre, London. The adult roles were taken by Michael Williams (God), Bryan Drake (Noah) and Isabelle Lucas (Mrs Noah), and the conductor was John Lubbock. Among less conventional productions, in September 2005 Noye's Fludde was performed at Nuremberg zoo, in a production by the Internationales Kammermusikfestival Nürnberg involving around 180 children from Nuremberg and from England, directed by Nina Kühner, conducted by Peter Selwyn. A subsequent zoo production was presented in Belfast, Northern Ireland, by NI Opera and the KT Wong Foundation. The performance was directed by Oliver Mears and conducted by Nicholas Chalmers, with Paul Carey Jones as Noye and Doreen Curran as Mrs Noye. The same production was performed in China, in October 2012, at the Beijing Music Festival, this being the Chinese premiere of the work, and the first full performance of a Britten opera in China. It was performed again at the Shanghai Music In The Summer Air (MISA) Festival in July 2013. A performance is a major plot point in the 2012 movie Moonrise Kingdom. Britten's centenary year 2013 prompted numerous performances across the UK, including at Tewkesbury Abbey during the Cheltenham Music Festival, and the Thaxted Festival where 120 local children appeared as the animals. An Aldeburgh Festival production as a finale to the centenary year was staged in November, on the eve of Britten's 100th birthday anniversary, in his home town of Lowestoft. Andrew Shore appeared as Noye, and Felicity Palmer as Mrs Noye. It was directed by Martin Duncan and broadcast in the UK on BBC Radio 3 on 24 November. Outside the UK, several professional companies mounted centenary year productions involving local children, including the Santa Fe Opera, and the New Orleans Opera which mounted its first production of any Britten opera.

Музыка

Нойдің «Флюде» әуені музыкатанушы Арнольд Уитталлдың пікірінше, 1960-шы жылдардағы Бриттеннің шіркеу параболаларының алға құрлысы болса, композитордың өмірбаяны жазған Пол Кильдеа оны «опера сияқты кантата» деп сипаттаған гибридтік туынды деседі. Музыка талдаушысы Эрик Розберридің сөзіне сәйкес, оркестрлік партиялардың көп бөлігі «шектеулі техникамен жас, білімді музыканттардың қабілетіне толыққанды сай келеді». Опера қысқа, «күшті» инструменталды прелюдиямен басталады, ол қауымдық гимнге музыкалық сүйемелдеудің негізін құрайды; оның алғашқы фразасы төмендейтін бас ноталары E, B, F-ке негізделген, ол маңызды мотивке айналады. Хамфри Карпентер гимн бойында бас партиясының әнмен үйлеспейтінін айтады, ол, оның пікірінше, «тазалыққа қол жеткізе алмайтын ересектер әлемін көрсетеді». Миссис Ной және оның әйелдері балалар әуенінің F-диез минорында бұрмаланған нұсқасымен кіріседі, бұл олардың қысымшылдығын көрсетеді. Құрылыс жұмыстарын сүйемелдейтін музыка балалар оркестрін белсенді түрде қатыстырады, оған блокфлейтаның трельдері, пиццикатода ойналатын ашық ішектер және шығыс ғибадатханаларының қоңырауларын соғу кіреді. Операның орталық бөлігін құрайтын дауыл көрінісі – кеңейтілген пассакалия, оның тақырыбы хроматикалық гамманың барлық ноталарын пайдаланады. Ұзақ инструменталды кіріспеде балалар оркестрінің әртүрлі элементтеріне толық мүмкіндік беріледі. Ағаш қасықпен соғылған кружкалар алғашқы жаңбыр тамшыларының дыбысын шығарады. Блокфлейтадағы трельдер желді, ішектер толқындарды бейнелейді, ал фортепиано аккордтары су тасқынының лейтмотивін көрсетеді. Құдайдың нұсқауымен, адамдар мен жануарлар кемеден шығып, аллелуйя әнімен шүкіршілік білдіріп, мүйіздің фанфарларын орындайды. Көкайықтың пайда болуы қол қоңырауларының үнімен сүйемелденеді, бұл дыбыс туындының соңғы кезеңдерінде басым болады. Бриттен мұндай ұсынысқа қарсылық танытты: «Егер сіз осы туындыны үлкен шіркеуде елу немесе одан да көп баланың орындауында қарасаңыз, оркестр тек фортепиано дуэті, бірнеше ішек аспабы мен бір-екі барабаннан тұрса, оның жеткіліксіздігіне келісерсіз» деді. Бриттен керісінше, Boosey & Hawkes компаниясының орындау үшін жалға берілетін E-бемольдік қол қоңыраулар жиынтығына инвестиция жасауын ұсынды; немесе қол қоңыраулардың музыкалық партиясын фортепиано дуэтінде қарапайым түрде көрсетуге болады. Партитура жарияланғаннан кейін және Этталдағы жақын арадағы қойылымға байланысты, Бриттен D тоналысындағы қол қоңыраулар ансамблі үшін музыканы қайта жазуға тырысуға дайын екенін айтты, өйткені осы тоналыстағы жиынтықтар E-бемольге қарағанда жиі кездеседі. Бриттен бұл нұсқаны аспаптық құрамын азайту үшін дайындаған жоқ. Вокалдық партитураны Имоген Холст дайындады, либреттоны Гессен және Рейн князі Людвиг неміс тіліне аударды және оны 1959 жылы Людвиг Ландграф псевдонимімен жариялады.

Noye's Fludde has been described by the musicologist Arnold Whittall as a forerunner of Britten's church parables of the 1960s, and by the composer's biographer Paul Kildea as a hybrid work, "as much a cantata as an opera". Most of the orchestral writing, says the music analyst Eric Roseberry, lies "well within the range of intelligent young players of very restricted technique". The opera begins with a short, "strenuous" instrumental prelude, which forms the basis of the musical accompaniment to the opening congregational hymn; its first phrase is founded on a descending bass E B F, itself to become an important motif. Humphrey Carpenter notes that throughout the hymn the bass line is out of step with the singing, an effect which, he says, "suggests an adult world where purity is unattainable". Mrs Noye and her Gossips enter to an F sharp minor distortion of the children's tune, which reflects their mocking attitude. The music which accompanies the construction work heavily involves the children's orchestra, and includes recorder trills, pizzicato open strings, and the tapping of oriental temple blocks. The storm scene which forms the centre of the opera is an extended passacaglia, the theme of which uses the entire chromatic scale. In a long instrumental introduction, full rein is given to the various elements of the children's orchestra. Slung mugs struck with a wooden spoon give the sound of the first raindrops. Trills in the recorders represent the wind, strings impersonate waves, while piano chords outline the flood leitmotiv. Following God's instruction, the people and animals leave the ark singing a thankful chorus of Alleluias with more bugle fanfares in B flat. The appearance of the rainbow is accompanied by handbell chimes, a sound which dominates the final stages of the work. Britten resisted such a proposal: "I think if you consider a performance of this work in a big church with about fifty or more children singing, you will agree that the orchestra would sound totally inadequate if it were only piano duet, a few strings and a drum or two." Britten suggested, rather, that Boosey & Hawkes should invest in a set of E flat handbells to hire for performances; or, that the handbells music could be simply cued in the piano duet part. After the score had been published, and in the face of an imminent performance in Ettal, Britten suggested that he could attempt to rewrite the music for a handbell ensemble in D, since sets in that key were more common than in E flat. Britten never prepared this alternative version for reduced instrumentation. and the vocal score, prepared by Imogen Holst with the libretto translated into German by Prince Ludwig of Hesse and the Rhine, under the pseudonym Ludwig Landgraf, was published in 1959.

Жазбалар

ЖылСуреттеушілер:Ной (Ной), Миссис Ной, Құдай дауысыДирижер, Ансамбль(дер) Хорлар мен оркестрLabel1961Оуэн БранниганШейла РексТревор ЭнтониНорман Дель Мар, Англия опера тобының оркестрі, Шығыс Суффолк балалар хоры мен оркестріLP: Argo ZNF 1CD: Decca 4363972. Сондай-ақ, Бриттеннің "Алтын қазынасы" 2007 Дэвид Уилсон ДжонсонКэтрин Уин РоджерсБенджамин ЛюксонНиколас Уилкс, BBC концерттік оркестрінің мүшелері, Финчли балалар музыка тобы. CD: Somm Recordings SOMM 212. Сондай-ақ, Бриттеннің "Шырша рәсімі" де бар.