БҰҰ бейбіт сақшылық миссиясы Кот-д'Ивуардағы азамат соғысын аяқтауға бағытталған. Мақсаты – елдің солтүстігі мен оңтүстігін бөлу және келісімді қамтамасыз ету.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бейбітшілік сақтап тұру миссиясы
Peacekeeping mission
Біріккен Ұлттар Ұйымының Кот-д'Ивуардағы операциясы (UNOCI) (UNOCI) – Кот-д'Ивуардағы БҰҰ-ның бейбітшілік сақтап тұру миссиясы. Оның мақсаты "Кот-д'Ивуар тараптарының 2003 жылдың қаңтарында қол қойған бейбіт келісімді іске асыруға көмектесу" (бұл Кот-д'Ивуардағы азамат соғысын аяқтауға бағытталған). Екі негізгі тарап – елдің оңтүстігін бақылайтын Кот-д'Ивуар үкіметінің күштері және солтүстігін бақылайтын Жаңа күштер (бұрынғы көтерілісшілер). UNOCI миссиясы екі тарапты бөліп тұратын елдің орталық аймағында "сенімділік аймағын" бақылауды қамтамасыз етуді көздеді. Миссия басшысы және Бас хатшының арнайы өкілі – Нигерден Айшату Миндаоду Сулейман. Ол 2013 жылы Нидерландыдан келген Берт Коендерстің, ал ол 2011 жылы Оңтүстік Кореядан келген Чой Ёнг Джиннің орнын басты. Миссия 2017 жылдың 30 маусымында ресми түрде аяқталды. 2016 жылдың шілдесінен 2017 жылдың маусымына дейінгі кезеңге бекітілген бюджет 153 046 000 доллар құрады. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің соңғы қарары 2284 (2016 ж.) болды.
The United Nations Operation in Côte d'Ivoire (UNOCI) ( (UNOCI)) was a UN NATO peacekeeping mission in Ivory Coast (Côte d'Ivoire) whose objective was "to facilitate the implementation by the Ivorian parties of the peace agreement signed by them in January 2003" (which aimed to end the Ivorian Civil War). The two main Ivorian parties were the Ivorian Government forces who controlled the south of the country, and the New Forces (former rebels), who controlled the north. The UNOCI mission aimed to control a "zone of confidence" across the centre of the country separating the two parties. The Head of Mission and Special Representative of the Secretary General was Aïchatou Mindaoudou Souleymane from Niger. She succeeded Bert Koenders from the Netherlands in 2013, who himself succeeded Choi Young jin from South Korea in 2011. The mission officially ended on 30 June 2017. The approved budget for the period July 2016 – June 2017 was $153,046,000. The last UN Security Council Resolution was 2284 (2016).
Мандат
2004 жылғы 27 ақпанда Бірінші Кот-д'Ивуар азаматтық соғысы кезінде Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Қауіпсіздік Кеңесі 1528 қаулысын қабылдады, ол UNOCI-ге Кот-д'Ивуардағы БҰҰ миссиясынан (MINUCI, фр. Mission des Nations unies en Côte d'Ivoire) құқықтарды алуға уәкілеттік берді. Оның бастапқы бекітілген құрамы 6 240 бірлік сарбазды құрады, және ол 2005 жылғы 24 маусымдағы 1609 және 2006 жылғы 2 маусымдағы 1682 қаулыларымен кеңейтілді. 2006 жылдың ақпан айында БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннанның тікелей өтініші бойынша Қауіпсіздік Кеңесі БҰҰ-ның Либериядағы миссиясынан 800 сарбаздық батальонды Кот-д'Ивуарға жіберу арқылы UNOCI күштерін нығайтуға келісім берді. 2006 жылдың қараша айына қарай миссия 41 елден келген шамамен 8000 бірлік сарбазды қамтиды. Олардың арасында Бангладеш армиясының Шығыс Бенгалия полкінің 56-шы және 57-ші батальондары болды. Олар Операция Ликорн араласу операциясының 4000 француз сарбазымен бірге орналастырылды. 2008 жылғы 29 шілдеде, UNOCI-дің мандаты аяқталуға бір күн қалғанда, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі бірауыздан оның мандатын 2009 жылғы 31 қаңтарға дейін ұзартуға дауыс берді, осылайша бейбітшілік сақшылары "еркін, ашық, әділ және түсінікті сайлауды ұйымдастыруға қолдау көрсетуге" мүмкіндік алды. Президенттік сайлау 2009 жылға жоспарланған, бірақ соғыстан кейінгі мәселелерге байланысты көптеген кешігулер болды. UNOCI-дің мандаты кейіннен бірнеше рет ұзартылды, оның ішінде 2008 жылғы 31 қазанда, 2010 жылғы 31 қаңтарда, 2010 жылғы 27 мамырда, 2010 жылғы 20 желтоқсанда және соңғы рет 2011 жылғы 27 шілдеде.
On 27 February 2004, during the First Ivorian Civil War, the United Nations (UN) Security Council adopted Resolution 1528, which authorized UNOCI to take over from the UN Mission in Côte d'Ivoire (MINUCI, French: Mission des Nations unies en Côte d'Ivoire), an existing political mission to Ivory Coast. It had an initial authorised strength of 6,240 uniformed personnel, and was expanded by Resolution 1609 on 24 June 2005 and Resolution 1682 on 2 June 2006. In February 2006, following an appeal by UN Secretary General Kofi Annan, the Security Council agreed to strengthen the UNOCI forces by sending a battalion from United Nations Mission in Liberia with 800 soldiers to Ivory Coast. As of November 2006, the mission consisted of about 8,000 uniformed soldiers from a total of 41 countries. They have included, from the Bangladeshi Army, 56th and 57th Battalions, East Bengal Regiment. They were deployed alongside 4,000 French soldiers of the Opération Licorne intervention. On 29 July 2008, the day before UNOCI's mandate was set to expire, the UN Security Council unanimously voted to extend its mandate to 31 January 2009 so that the peacekeepers could "support the organization of free, open, fair and transparent elections". A presidential election was planned for 2009, after numerous delays arising from postwar issues. UNOCI's mandate was subsequently extended several times, including on 31 October 2008, 31 January 2010, 27 May 2010, 20 December 2010, and most recently on 27 July 2011.
Тарих
2006 жылдың қаңтар айында президент Лоран Гбагбоның жақтастары Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілікті сақтаушыларының базасына шабуыл жасады. 1000-ға жуық наразылық білдіруші Гуиглодағы БҰҰ базасына басып кірді. 2010 жылғы президенттік сайлаудан кейін, биліктегі президент Гбагбо БҰҰ-ның ОКҚК әскерлері елден кетуі керек деді. Бірақ БҰҰ оған келіспеді, сонда Гбагбоның кеңесшілері БҰҰ әскерлері елде қалса, олар «қарсыластар» ретінде қарастырылатынын мәлімдеді, олар сайлауда халықаралық жағынан мойындалған, бірақ ішкі салада даулы жеңімпазды қорғап жүр. 30 наурызда Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі 1975 жылғы қарарыны қабылдады, онда барлық азаматтарды халық еркіне және Алассан Уаттараның Кот-д'Ивуар президенті болып сайлануына құрмет көрсетуге шақырды, бұл Экономикалық қауымдастық (ЭКОУАС), Африка Одағы және халықаралық қауымдастықтың қалған бөлігі тарапынан мойындалды және БҰҰ КІІҰ өзінің мандатында шабуыл қаупі төнген азаматтарды қорғау үшін «барлық қажетті шараларды» қолдана алатынын қайталады. 2011 жылдың 31 наурызында Алассан Уаттараның күштері бірнеше бағыттан Абиджанға қарай жылжыды. Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілікті сақтау күштері Гбагбоның күштері әуежайды тастап кеткеннен кейін оны бақылауға алды және Біріккен Ұлттар Ұйымының күштері қалада қауіпсіздікті қорғау операцияларын жүргізіп жатқаны хабарланды. БҰҰ бейбітшілікті сақтау миссиясы 31 наурызда Габагбоның арнайы күштері штаб-пәтеріне оқ атқандарын және үш сағатқа созылған атыс кезінде оқ атуды қайтарғанын мәлімдеді. БҰҰ конвойы 31 наурыздан бері төрт рет Гбагбоға адал жандардың шабуылына ұшырады, бір шабуылда үш бейбітшіл жарақат алды. Бейбітшілікті сақтаушылар Гбагбоның жақтастарымен қаланың бірнеше жерінде атысты. 4 сәуірде БҰҰ мен француз тікұшақтары Гбагбоны қолдаушылардың әскери нысандарына шабуыл жасады, француз әскери өкілі шабуылдар ауыр артиллерия мен бронетранспорттық құралдарға бағытталғанын айтты. Куәгерлер екі БҰҰ Ми-24П шабуылдық тікұшағының Абиджандағы Акуэдо әскери лагеріне зымыран атқандарын хабарлады. БҰҰ тікұшақтарын Біріккен Ұлттар Ұйымына жіберілген Украинаның құрлық әскерлерінің экипаждары ұшырды. Бұл шабуылдар Гбагбоның өкілі тарапынан наразылық тудырды, ол мұндай әрекеттерді «заңсыз, рұхсатсыз және қабылдауға болмайтын» деп атады. Ресейдің сыртқы істер министрі Сергей Лавров Ресей БҰҰ бейбітшілдік күштерінің күш қолдану заңдылығын тексеруге ниетті екенін айтты. Ресей үкіметі кез келген шетелдік араласу тек зорлық-зомбылықты күшейтуге әкеледі деп есептеді. 9 сәуірде Гбагбоны қолдаушылар күштері Уаттара орналасқан Гольф қонақ үйіне оқ атқан. Келесі күні БҰҰ мен француз күштері Ми-24 және Аэроспатиэль Газель шабуылдық тікұшақтарын қолдана отырып, Гбагбоның қалған ауыр қаруларына қарсы әуе шабуылын жүргізді. Шабуыл президенттік сарайға үлкен залал келтірген. 11 сәуірде БҰҰ күштері Гбагбоның үйіне шабуыл жасап, оны тұтқындады. Соңғы шабуылға француз әскерлері тікұшақтар мен бронетранспорттық құралдарды қолдана отырып көмектесті, бірақ нақты тұтқынға алуды Уаттара әскерлері жасады. Гбагбо, оның әйелі, ұлы және оның 50 адамнан тұратын сүйіктілері зардап шекпей тұтқындалып, Уаттараның бас кеңсесі - Гольф қонақ үйіне жеткізілді, онда олар БҰҰ күзетінде болды.
In January 2006, supporters of President Laurent Gbagbo attacked the base of the United Nations peacekeepers after the Ivorian Popular Front withdrew from the Ivorian Civil War peace process. About 1,000 protesters invaded the UN base at Guiglo. In the aftermath of the 2010 presidential election, incumbent president Gbagbo said UNOCI troops should leave the country. However, the UN refused to do so, upon which Gbagbo's aides then said UN troops would be treated as "rebels" should they stay in the country, where they are protecting the internationally recognised though domestically disputed winner of the election. On 30 March United Nations Security Council Resolution 1975 was issued which, in particular, urged all Ivorian parties to respect the will of the people and the election of Alassane Ouattara as President of Ivory Coast, as recognised by the Economic Community of West African States (ECOWAS), the African Union and the rest of the international community and reiterated that UNOCI could use "all necessary measures" in its mandate to protect civilians under imminent threat of attack. Heavy fighting broke out on 31 March 2011 as forces of Alassane Ouattara advanced on Abidjan from several directions. The United Nations peacekeepers took control of Abidjan's airport when Gbagbo's forces abandoned it and United Nations forces were also reported to be carrying out protective security operations in the city. The UN peacekeeping mission said its headquarters were fired on by Gbabgo's special forces on 31 March, and returned fire in an exchange lasting about three hours. UN convoys have also come under attack by Gbagbo loyalists four times since 31 March, with three peacekeepers injured in one of the attacks. The peacekeepers had exchanged fire with Gbagbo loyalists in several parts of the city. On 4 April 2011 UN and French helicopters also began firing on pro Gbagbo military installations, a French military spokesman said the attacks were aimed at heavy artillery and armoured vehicles. Eyewitnesses reported seeing two UN Mi 24P attack helicopters firing missiles at the Akouédo military camp in Abidjan. UN helicopters were flown by Ukrainian Ground Forces crews seconded to the United Nations. The attacks sparked protests by a Gbagbo spokesperson, who said that such actions were "illegal, illegitimate and unacceptable." Russian Foreign Minister Sergei Lavrov said that Russia intended to look into the legitimacy of the use of force by UN peacekeepers. The position of the Russian government was that any foreign interference would only lead to increasing violence. On 9 April, pro Gbagbo forces were reported to have fired on the Golf Hotel, where Ouattara was located. The following day, United Nations and French forces carried out further air strikes against Gbagbo's remaining heavy weapons, using Mi 24 and Aérospatiale Gazelle attack helicopters. The attack was reported to have caused heavy damage to the presidential palace. On 11 April, UN forces stormed Gbagbo's residence and arrested him. The final assault was assisted by French forces using helicopters and armoured vehicles, although the actual capture was made by Ouattara's troops. Gbagbo, his wife, son and about 50 members of his entourage were captured unharmed and were taken to the Golf Hotel, Ouattara's headquarters, where they were placed under United Nations guard.
Шығындар
2016 жылдың 31 желтоқсанына дейін БҰҰ бейбіт сақшыларының 143-і қаза тапты. 2012 жылдың 8 маусымында елдің оңтүстік-батыс аймағындағы Тай ауылының жанында болған шабуылда жеті Нигерлік әскер, сегіз жергілікті тұрғын және бір немесе екі Кот-д'Ивуарлық әскер қаза тапты. Шабуылдың салдарынан мыңдаған ауыл тұрғындары аймақтан қашып кетті. Қаза тапқандардың өліміне Либериялық әскери жасақтардың шекараны кесіп өткенде жасаған шабуылы себеп болған деген күдік бар. Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Пан Ги Мун бұл оқиғаға байланысты "қайғырып, ашуға булыққан" екенін мәлімдеді. Пан Ги Мун Кот-д'Ивуар үкіметін "қылқылық жасағандарды анықтап, жазаға тартуға" шақырды. Кот-д'Ивуардың қорғаныс министрі Пол Коффи Коффи әскерлердің "шекараның арғы жағына өтіп, қауіпсіздік аймағын құруы керек" деді. Либерияның ақпарат министрі Льюис Браун президент Эллен Джонсон Сэрлифтің шабуылға жауап ретінде шекараға әскерлерді дереу жөнелтуге бұйрық бергенін хабарлады.
Up until 31 December 2016, a total of 143 UN peacekeeping troops had died. On 8 June 2012, seven Niger soldiers, eight locals and one or two Ivorian soldiers were killed in an attack near the village of Taï in the southwestern region of the country. As a result of the attack, thousands of villagers fled from the area. The deaths were suspected to have occurred as a result of a border crossing ambush by a Liberian militia. Secretary General of the United Nations Ban Ki moon said he was "saddened and outraged" by the deaths. Ban urged the Ivorian government to "identify the perpetrators and hold them accountable." Ivorian Defense minister Paul Koffi Koffi said that soldiers "must go to the other side of the border to establish a security zone." Liberian Information Minister Lewis Brown said that president Ellen Johnson Sirleaf had ordered the immediate deployment of forces to the border in response to the attack.
Қуаттар
2012 жылдың 30 сәуіріндегі күштердің жалпы саны 10 954 бірыңғай киімді қызметкерден тұрды, оның ішінде 9 404 сарбаз, 200 әскери бақылаушы, 1350 полицей, 400 халықаралық азаматтық персонал, 758 жергілікті қызметкер және 290 Біріккен Ұлттар Ұйымының еріктілері болды. Күштердің қолбасшысы – Пәкістаннан генерал-майор Хафиз Масрур Ахмет. Полиция комиссары – Франциядан генерал-майор Жан-Мари Бурри. 2017 жылдың 31 наурызындағы миссияға 17 бірыңғай киімді қызметкер, оның ішінде 7 сарбаз және 10 полицей, сондай-ақ 689 азаматтық қызметкер кірді.
On 30 April 2012 the force comprised 10,954 total uniformed personnel, including 9,404 troops, 200 military observers, 1,350 police, 400 international civilian personnel, 758 local staff and 290 United Nations Volunteers. The force commander was Major General Hafiz Masroor Ahmed from Pakistan. The police commissioner was Major General Jean Marie Bourry from France. On 31 March 2017 the mission comprised 17 uniformed personnel, including 7 troops and 10 police as well as 689 civilian personnel.
Жыныстық зорлық-зомбылық туралы мәлімдемелер
2007 жылдың шілдесінде БҰҰ, бейбітшілік сақтаушыларының Кот-д'Ивуар азаматтарына қатысты кеңінен таралған сексуалдық зұлымдықтарды тергеу үшін UNOCI құрамындағы Марокко контингентін тоқтатты. 2011 жылдың қыркүйегінде Тулеплеуде кәмелетке толмағандармен тамаққа жыныстық қатынас жасау туралы айыптаулар бойынша тергеуден кейін Бениннің 16 бейбітшілік сақтаушысы, оның ішінде он командирі БҰҰ қызметінен шеттетілді. БҰҰ өкілі 2007 жылдан 2011 жылдың ортасына дейін БҰҰ қызметкерлерінің 42 рет сексуалдық зорлық-зомбылық жасады деген шағым түскенін, ал оның 16 жағдайы кәмелетке толмағандарға қатысты болғанын мәлімдеді.
In July 2007, the UN suspended a Moroccan contingent from UNOCI in order to investigate allegations of widespread sexual abuse of Ivorian civilians by peacekeepers. In September 2011, 16 Beninese peacekeepers, including ten commanders, were barred from UN service following an investigation into allegations that they had traded food for sex with minors in Toulépleu. A UN spokesman said that UN staff in Ivory Coast were accused of sexual abuse on 42 occasions between 2007 and mid 2011, and that sixteen of those cases allegedly involved minors.