Кіріспе
Біріккен Ұлттар Ұйымы 2018 жылдың сәуір айына дейін 71 бейбітшілік операциясына рұқсат берді. Бұл Корея соғысы және Перс шығанағы соғысы сияқты БҰҰ санкциялаған интервенцияларын қамтымайды. 1990 жылдары БҰҰ-ның бейбітшілікті сақтау операцияларының саны ең көп болды. Бейбітшілікті сақтау операцияларын Бейбітшілік сақтау операциялары департаменті (DPKO) қадағалайды және олардың бірнеше ортақ ерекшеліктері бар, атап айтқанда, әскери немесе полиция бөлімшесінің болуы, көбінесе Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының VII тарауына сәйкес күш қолдануға рұқсат ету. Бейбітшілікті сақтау операциялары Саяси істер департаменті (DPA) бақылайтын арнайы саяси миссиялардан (SPM) ерекшеленеді. SPM төмендегі кестеге кірмейді.
The United Nations has authorized 71 peacekeeping operations as of April 2018. These do not include interventions authorized by the UN like the Korean War and the Gulf War. The 1990s saw the most UN peacekeeping operations to date. Peacekeeping operations are overseen by the Department of Peacekeeping Operations (DPKO) and share some common characteristics, namely the inclusion of a military or police component, often with an authorization for use of force under Chapter VII of the Charter of the United Nations. Peacekeeping operations are distinct from special political missions (SPMs), which are overseen by the Department of Political Affairs (DPA). SPMs are not included in the table below.
1940 жылдар
Бастау АяқтауАтауыАқронимОрындылығыМақсатыТүсініктеме1948Жұмыс істеп тұрған БҰҰ Түркістанды қадағалау ұйымыUNTSOАраб-Израиль қақтығысындағы атысты тоқтатуды бақылау. 1948 жылдың маусым айында Бірінші араб-израиль соғысынан кейін рұқсат етілді. БҰҰ-ның алғашқы бейбітшілік миссиясы.1949Жұмыс істеп тұрған БҰҰ әскери бақылау тобы Үндістан мен ПәкістандаUNMOGIPҚашмирдегі Үндістан-Пәкістан атысты тоқтатуына бақылау жасау. Бірінші Үнді-Пәкістан соғысынан кейін рұқсат етілді.
1950 жылдар
Бастау АяқтауАтауыАкронимОрындылығыМақсатыТүсініктеме19561967БҰҰ Тәуелсіздік күші IUNEF IСуэц каналы дағдарысынан кейін Египет және Израиль әскерлерін шығаруды қадағалау. Алғашқы қарулы бейбітшілік сақшылары. Алты күндік соғысқа дайындық кезінде 1967 жылдың маусымында аяқталды. 19581958Ливандағы БҰҰ Бақылау тобыUNOGILДағдарыс кезінде Ливанға әскер мен қару-жарақ кіргізбеуді қамтамасыз ету. 1958 жылдың желтоқсанында аяқталды.
1960 жылдар
19601964Конгодағы БҰҰ операциясыONUC Конго дағдарысы кезінде Конгоға шетелдік араласуды болдырмау және оның аумағын сақтау. 1964 жылдың маусым айында аяқталды19621963БҰҰ Қауіпсіздік күштері және БҰҰ Уақытша атқарушы органыUNSF / UNTEAM Батыс Ирианның Голландиядан Индонезияның басқаруына өтуі кезінде атысты тоқтатуды бақылау. 1963 жылдың сәуір айында аяқталды19631964БҰҰ Йеменді бақылау миссиясыUNYOM Сауд Арабиясы мен Мысырдың Солтүстік Йемендегі азаматтық соғыстан шығуын қадағалау. 1964 жылдың қыркүйек айында аяқталды1964КезеңсізҚыпрдағы БҰҰ бейбітшілік сақтау күштеріUNFICYP Грек және Түрік кипрліктері арасындағы қақтығыстың алдын алу. 19651966Доминика Республикасындағы Бас хатшының өкілінің миссиясыDOMREP Доминика Республикасындағы бәсекелес үкіметтердің тудырған жағдайын бақылау. 1966 жылдың қазан айында аяқталды19651966БҰҰ Үндістан-Пәкістан бақылау миссиясыUNIPOM Екінші Үнді-Пәкістан соғысынан кейін Кашмирден тыс Үндістан мен Пәкістан арасындағы атысты тоқтатуды қадағалау. 1966 жылдың наурыз айында аяқталды
1970 жылдар
19731979БҰҰ ТЖ ҚК IIUNEF IIЕгипет, Сирия және Израиль Йом Кипур соғысында соғысқаннан кейін Синай түбегіндегі күштерді кері қайтарып алуды қадағалау. 1979 жылғы шілдеде аяқталды.1974ЖалғасудаБҰҰ Голан биіктіктеріндегі бақылаушы күшіUNDOFГолан биіктіктері (Сирия мен Израиль арасындағы даулы аймақ)Сирия мен Израиль арасындағы атысты тоқтатуды сақтау.1978ЖалғасудаЛивандағы БҰҰ уақытша күштеріUNIFILЛиваннан Израильдің шығуын қадағалау. Халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау және Ливан үкіметінің аймақтағы тиімді билігін қалпына келтіруге көмектесу.
(disputed between and )Maintain ceasefire between Syria and Israel on the Golan Heights. 1978OngoingUN Interim Force in LebanonUNIFILSupervise Israeli withdrawal from Lebanon. Keep the international peace and security, and help the Lebanese Government restore its effective authority in the area.
1980 жылдар
Басталу Аяқтау Атауы Акроним Орындылығы Мақсаты Түсініктеме 1988 1990 Ауғанстан мен Пәкістандағы БҰҰ-ның ізгі ниет миссиясы UNGMAP Ауғанстан Ауғанстан мен Пәкістанның өзара ішкі істеріне араласпауын қамтамасыз ету. 1990 жылғы наурыз айында аяқталды 1988 1991 БҰҰ Иран-Ирак әскери бақылау тобы UNIIMOG Иран-Ирак соғысынан кейін күшін тоқтатуды бақылау. 1991 жылғы ақпан айында аяқталды 1989 1991 БҰҰ Ангола тексеру миссиясы IUNAVEM I Ангола азаматтық соғысынан кубалық әскерлердің шығарылуын бақылау. 1991 жылғы маусым айында аяқталды 1989 1990 БҰҰ көші-қонға көмектесу тобы UNTAG (1990 жылдан кейін) Оңтүстік Африкадан тәуелсіздікке өту және Намибияда сайлауды бақылау. 1990 жылғы наурыз айында аяқталды 1989 1992 Орталық Америкадағы БҰҰ бақылаушы тобы ONUCAM Никарагуа азаматтық соғысындағы атысты тоқтатуды бақылау. 1992 жылғы қаңтар айында аяқталды
( after 1990)Supervise Namibia's elections and transition to independence from South Africa. Ended March 199019891992UN Observer Group in Central AmericaONUCAMonitor ceasefire in the Nicaraguan Civil War. Ended January 1992
1990 жылдар
Бастау Аяқтау Атауы Акроним Орындылығы Мақсаты Түсініктеме19912003 ҰҚШ Ирак Кувейт бақылау миссиясы UNIKOM Көлтізбек соғысынан кейін Кувейт пен Ирак шекарасын күшейту. 2003-19911995жж. аяқталды ҰҚШ Анголадағы IIUNAVEM II тексеру миссиясы Анголадағы азаматтық соғыста атысты тоқтатуды қамтамасыз ету. 1995-19911995 ж. Ақыры Сәуір 19951991 Ағымдағы ҰҚШ-ның Батыс Сахарадағы референдумға арналған миссиясы MINURSO (тәуелсіздігі даулы) Батыс Сахара соғысынан кейін атысты тоқтатуды жүзеге асыру және аймақтың болашағы бойынша референдум өткізуге көмектесу. 1991-1992Камбоджадағы ҰҚШ-ның алдын ала миссиясы UNAMIC Камбоджа-Вьетнам соғысынан кейін Камбоджадағы ҰҚШ-ның өтпелі өкіметіне жол ашу. Наурыз 199219921995жж. Біріккен Ұлттар Ұйымының Қорғау күштері UNPROFOR және UNPREDEP Хорватия, Босния және Герцеговина және Македония Республикасының аумағын Югославия соғыстары кезінде қорғау. Желтоқсан 1995 ж. қайта құрылды1992-1993жж. Сомалидегі ҰҚШ операциясы IUNOSOM I Сомалидегі азаматтық соғыс кезінде атысты тоқтатуды жүзеге асыру, Біріккен жұмыс тобы (UNITAF) ретінде қайта ұйымдастырылды. Наурыз 1993 ж. UNOSOM II-мен алмастырылды19921993 Эритреядағы референдумды тексеру жөніндегі ҰҚШ бақылау миссиясы UNOVER Эфиопия бойынша Эритреяның Эфиопиядан тәуелсіздігі туралы референдумды бақылау. Сәуір 19931992 1994 жылғы желтоқсан Мозамбиктегі ҰҚШ операциясы ONUMOZ Мозамбик азаматтық соғысында атысты тоқтатуды бақылау. Желтоқсан 199419931995 Сомалидегі ҰҚШ операциясы IIUNOSOM II Сомалидегі азаматтық соғыс кезінде Сомалидегі жағдайды тұрақтандыру және гуманитарлық көмек көрсету. Наурыз 1995 ж. аяқталды19931994 ҰҚШ бақылаушы миссиясы Уганда Руанда UNOMUR Руандадағы азаматтық соғыс кезінде Руанда мен Угандада орналасқан бүлікші топ арасында атысты тоқтатуды жүзеге асыру үшін. Қыркүйек 199419932009 Грузиядағы ҰҚШ бақылаушы миссиясы UNOMIG (Грузиядан тәуелсіздігі халықаралық қауымдастық тарапынан мойындалмаған) Абхазия соғысынан кейін Грузия мен Абхазия сепаратистері арасындағы атысты тоқтатуды жүзеге асыру. Ресей 2009 жылдың маусым айында ұзартуға вето қойды19931996 Либериядағы ҰҚШ бақылаушы миссиясы UNOMIL Бірінші Либериялық азаматтық соғыстан кейін атысты тоқтату мен сайлауды бақылау. Қыркүйек 199719931996 Гаитидегі ҰҚШ миссиясы UNMIH Гаитиде төңкеріс құлатылғаннан кейін тұрақтылық орнату. Маусым 199619931996 Руандаға ҰҚШ көмек миссиясы UNAMIR Оқ атудың тоқтатылуын бақылау және Руандадағы геноцидтен кейін көмек көрсету жұмыстарын қолдау. Наурыз 199619941994 ҰҚШ Аузу аймағының бақылау тобы UNASOG Ливияның Халықаралық сотқа Чадқа берген даулы аумақтан шығуын бақылау. Маусым 199419942002 Тәжікстандағы ҰҚШ бақылаушылар миссиясы UNMOT Тәжікстан азаматтық соғысында атысты тоқтатуды бақылау. Мамыр 200019951997 Анголадағы ҰҚШ тексеру миссиясы IIIUNAVEM III Атысты тоқтату мен қарусыздандыруды бақылау. 1997 жылдың маусым айында аяқталды, бірақ MONUA миссиясын жалғастыру19951996 Хорватиядағы сенімді қалпына келтіру операциясы UNCRO Хорватия соғысында атысты тоқтатуды жүзеге асыруға тырысу. Қаңтар 199619951999 Македониядағы ҰҚШ алдын ала орналастыру күштері UNPREDEP UNPROFOR-ды Македонияда алмастырды және Албаниямен шекараны бақылады. Ақпан 199919952002 Босния және Герцеговинадағы ҰҚШ миссиясы UNMIBH Босния соғысынан кейін адам құқықтарын бақылау, миналарды жою, көмек көрсету. 31 желтоқсан 200219961998 Шығыс Славния, Баранья және Батыс Сирмия аймағындағы ҰҚШ өтпелі әкімшілігі UNTAES Шығыс Славния, Баранья және Батыс Сирмия аймағының Хорватияға интеграциясын бақылау. Қаңтар 199819962002 Превлакадағы ҰҚШ бақылаушылар миссиясы UNMOP Хорватиядағы Превлака түбегінің демилитаризациясын бақылау. Желтоқсан 200219961997 Гаитидегі ҰҚШ қолдау миссиясы UNSMIH Гаити полициясы мен армиясын жаңғырту. Шілде 199719971997 Гватемаладағы ҰҚШ тексеру миссиясы MINUGUA Гватемала азаматтық соғысында атысты тоқтатуды бақылау. Мамыр 199719971999 Анголадағы ҰҚШ бақылау миссиясы MONUA Атысты тоқтату мен қарусыздандыруды бақылау. Ақпан 199919971997 Гаитидегі ҰҚШ өтпелі миссиясы UNTMIH Гаитидегі жағдайды тұрақтандыруға көмектесу. Қараша 199719972000 Гаитидегі ҰҚШ азаматтық полиция миссиясы MIPONUH Гаити полиция күштерін жаңғырту. Наурыз 200019981998 Хорватия полициясын бақылау жөніндегі ҰҚШ азаматтық полиция қолдау тобы UNPSG Қазан 199819982000 Орталық Африка Республикасындағы ҰҚШ миссиясы MINURCA Орталық Африка Республикасында қауіпсіздік пен тұрақтылықты сақтау. Ақпан 200019981999 Сьерра-Леонедегі ҰҚШ бақылау миссиясы UNOMSIL Сьерра-Леоне азаматтық соғысында қаруды жою және демобилизацияны бақылау. Қазан 19991999 Ағымдағы Косоводағы ҰҚШ уақытша әкімшілік миссиясы UNMIK (кейінірек, талас-тартысқа түсті) Косоводағы әкімшілік билікті жүзеге асыру, соның ішінде әділет әкімшілігі. 19992005 Сьерра-Леонедегі ҰҚШ миссиясы UNAMSIL Сьерра-Леонедегі жағдайды тұрақтандыруға және қаруды жоюға көмектесу. Желтоқсан 200519991999 Шығыс Тимордегі ҰҚШ миссиясы UNAMET Индонезиялық оккупацияланған Шығыс Тимордың Индонезиямен саяси қарым-қатынасы туралы халықтың пікірін анықтауды бақылау. 1999 ж. аяқталды, UNTAET миссиясын жалғастыру. 19992002 Шығыс Тимордегі ҰҚШ өтпелі әкімшілігі UNTAET Шығыс Тимор (кейінірек тәуелсіз) Тәуелсіздікке көшуге көмектесу. Мамыр 2002 ж. аяқталды, UNMISET миссиясын жалғастыру. 19992010 Демократиялық Республика Конгодағы ҰҚШ ұйымдастыру миссиясы MONUC Демократиялық Республика Конгодағы атысты тоқтатуды бақылау. Маусым 2010 ж. аяқталды, MONUSCO миссиясын жалғастыру.
(independence disputed by )Implement ceasefire and help promote referendum on area's future after the Western Sahara War. 19911992UN Advance Mission in CambodiaUNAMICPrepare way for UN Transitional Authority in Cambodia after the Cambodian–Vietnamese War. Ended March 199219921995UN Protection ForceUNPROFOR and UNPREDEPProtect area of Croatia, Bosnia and Herzegovina, and Republic of Macedonia during the Yugoslav Wars. restructured December 199519921993UN Transitional Authority in CambodiaUNTACAssist reorganization of Cambodia. Ended September 199319921993UN Operation in Somalia IUNOSOM IEnforce ceasefire during the Somali Civil War, reorganized as Unified Task Force (UNITAF)Replaced March 1993 by UNOSOM II19921993UN Observer Mission to Verify the Referendum in EritreaUNOVER EthiopiaMonitor referendum for independence of Eritrea from Ethiopia. Ended April 199319921994UN Operation in MozambiqueONUMOZMonitor ceasefire in the Mozambican Civil War. Ended December 199419931995UN Operation in Somalia IIUNOSOM IIStabilize Somalia and assist humanitarian efforts during the Somali Civil War. Ended March 199519931994UN Observer Mission Uganda RwandaUNOMURTo enforce ceasefire between Rwanda and the rebel group based in Uganda during the Rwandan Civil War. Ended September 199419932009UN Observer Mission in GeorgiaUNOMIG (independence from Georgia not recognized by international community)Enforce ceasefire between Georgia and Abkhaz separatists after the Abkhaz War. Russia vetoed extension in June 200919931996UN Observer Mission in LiberiaUNOMILMonitor ceasefire and elections after the First Liberian Civil War. Ended September 199719931996UN Mission in HaitiUNMIHStabilize Haiti after coup overturned. Ended June 199619931996UN Assistance Mission for RwandaUNAMIRMonitor ceasefire, and after the Rwandan Genocide to promote relief efforts. Ended March 199619941994UN Aouzou Strip Observer GroupUNASOGMonitor Libya's withdrawal from disputed territory given by International Court of Justice to Chad. Ended June 199419942002UN Mission of Observers in TajikistanUNMOTMonitor ceasefire in the Tajikistani Civil War. Ended May 200019951997UN Angola Verification Mission IIIUNAVEM IIIMonitor ceasefire and disarmament. Ended June 1997, but follow up mission MONUA19951996UN Confidence Restoration Operation in CroatiaUNCROAttempts to implement ceasefire in the Croatian War. Ended January 199619951999UN Preventive Deployment ForceUNPREDEPReplaced UNPROFOR in Macedonia and monitored border with Albania. Ended February 199919952002UN Mission in Bosnia and HerzegovinaUNMIBHMonitor human rights, demining, relief after the Bosnian War. Ended 31 December 200219961998UN Transitional Administration for Eastern Slavonia, Baranja, and Western SirmiumUNTAES Eastern Slavonia, Baranja and Western SyrmiaSupervises integration of region into Croatia. Ended January 199819962002UN Mission of Observers in PrevlakaUNMOPMonitor demilitarization of the Prevlaka peninsula, Croatia. Ended December 200219961997UN Support Mission in HaitiUNSMIHModernize police and army of Haiti. Ended July 199719971997UN Verification Mission in GuatemalaMINUGUAMonitor ceasefire in the Guatemalan Civil War. Ended May 199719971999UN Observer Mission in AngolaMONUAMonitoring ceasefire and disarmament. Ended February 199919971997UN Transition Mission in HaitiUNTMIHHelp stabilize Haiti. Ended November 199719972000UN Civilian Police Mission in HaitiMIPONUHModernize Haiti's police forces. Ended March 200019981998UN Civilian Police Support GroupUNPSGMonitor Croatian policeEnded October 199819982000UN Mission in the Central African RepublicMINURCAMaintaining security and stability in Central African RepublicEnded February 200019981999UN Observer Mission in Sierra LeoneUNOMSILMonitor disarmament and demobilization in the Sierra Leone Civil War. Ended October 19991999OngoingUN Interim Administration Mission in KosovoUNMIK Kosovo
(later , claimed by ) Exercise administrative authority, including administration of justice in Kosovo 19992005UN Mission in Sierra LeoneUNAMSILHelp stabilize and disarm Sierra LeoneEnded December 200519991999UN Mission in East TimorUNAMET Indonesian Occupied East TimorTo oversee popular consultation on political relation to IndonesiaEnded 1999, See UNTAET the follow up mission. 19992002UN Transitional Administration in East TimorUNTAET East Timor
(later independent ) Transition East Timor to independenceEnded May 2002. See UNMISET the follow up mission.19992010UN Organization Mission in Democratic Republic of the CongoMONUCMonitor ceasefire in Democratic Republic of the CongoEnded June 2010. See MONUSCO the follow up mission.
2000 жылдар
StartEndNameAcronymLocationPurposeComment20002008Эфиопия мен Эритреядағы БҰҰ миссиясыБҰҰМЭЭЭ Эритрея-Эфиопия соғысынан кейін атысты тоқтатуды қамтамасыз ету. 2008 жылдың шілдесінде Эритрея (БҰҰ әскерлерін шығаруға мәжбүр етті) және Эфиопия (шекара туралы ХСӨ шешімін қабылдаудан бас тартты) ынтымақтастықтан бас тартқаннан кейін аяқталды20022005Шығыс Тимордағы БҰҰ қолдау миссиясыUNMISETТәуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңде жаңа мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және тұрақтандыру. 2005 жылдың мамырында аяқталды20032018Либериядағы БҰҰ миссиясыUNMILЕкінші Либерия азамат соғысынан кейін атысты тоқтатуды бақылау және ұлттық полицияны оқыту. 20042017Кот-д'Ивуардағы БҰҰ операциясыUNOCIFБірінші Кот-д'Ивуар азамат соғысынан кейін бейбіт процесті жүзеге асыруды жеңілдету. 20042017Хаитидегі БҰҰ тұрақтандыру миссиясыMINUSTAHХаитиге тұрақтылықты қайтару. Кейіннен 2010 жылғы Хаитидегі жер сілкінісіне қауіпсіздік бойынша үйлестірілген жауап беру20042006Бүрундидегі БҰҰ операциясыONUBАруша келісімдерін іске асыруға көмектесу. 2006 жылдың желтоқсанында аяқталды, оның орнын BINUB алды20052011Судандағы БҰҰ миссиясыUNMISЕкінші Судан азамат соғысынан кейін Кешенді бейбітшілік келісімін іске асыруға қолдау көрсету, гуманитарлық көмек көрсету, адам құқықтарын қорғау және насихаттау. 2011 жылдың шілдесінде аяқталды, оның орнын UNMISS алды.20062012Шығыс Тимордағы БҰҰ біріктірілген миссиясыUNMITТимор үкіметін тұрақтылықты нығайту, демократиялық басқару мәдениетін дамыту және Тимордың мүдделі тараптары арасында саяси диалогты жеңілдету бойынша қолдау, ұлттық келісім процесін жүзеге асыру және әлеуметтік бірлікке көмектесу. 2007Келе жатырДарфурдағы БҰҰ-Африка Одағының бірлескен миссиясыUNAMIDДарфур соғысы кезінде қару саудасын және тасымалдауды бақылау, атысты тоқтатуды қамтамасыз ету және сақтау. 20072010Орталық Африка Республикасы мен Чадтағы БҰҰ миссиясыMINURCATСудандағы Дарфур геноцидінен туындаған босқындар дағдарысына байланысты құрылды. 2010 жылдың желтоқсанында Чад үкіметінің қарсылығына байланысты аяқталды.
2010 жылдар
StartEndNameAcronym PurposeComment2010Жұмыс істеп тұрғанКонго Демократиялық Республикасындағы БҰҰ Тұрақтандыру МиссиясыMONUSCOКонго Демократиялық Республикасындағы атысты тоқтатуды бақылау 2011Жұмыс істеп тұрғанАбьейдегі БҰҰ Уақытша қауіпсіздік күштеріUNISFAАбьей (даулы аймақ)Абьейдегі атысты тоқтатуды бақылау 2011Жұмыс істеп тұрған Оңтүстік Судан Республикасындағы БҰҰ МиссиясыUNMISSЖаңа Оңтүстік Судан мемлекетіне көмектесу 2012Жұмыс істеп тұрған Сириядағы БҰҰ қолдау миссиясыUNSMISСирия азаматтық соғысындағы атысты тоқтату келісімін бақылау. 20172019Гаитидегі Әділетке қолдау көрсету жөніндегі БҰҰ миссиясыMINUJUSTHГаити үкіметіне Гаити Ұлттық полициясын (ҰП) одан әрі дамытуға көмектесу; Гаитидегі сот жүйесі мен түрмелерді қоса алғанда, құқық үстемдігін нығайту; Гаитидегі адам құқықтарын қолдау және қорғау.