Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымы 2018 жылдың сәуір айына дейін 71 бейбітшілік операциясына рұқсат берді. Бұл Корея соғысы және Перс шығанағы соғысы сияқты БҰҰ санкциялаған интервенцияларын қамтымайды. 1990 жылдары БҰҰ-ның бейбітшілікті сақтау операцияларының саны ең көп болды. Бейбітшілікті сақтау операцияларын Бейбітшілік сақтау операциялары департаменті (DPKO) қадағалайды және олардың бірнеше ортақ ерекшеліктері бар, атап айтқанда, әскери немесе полиция бөлімшесінің болуы, көбінесе Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының VII тарауына сәйкес күш қолдануға рұқсат ету. Бейбітшілікті сақтау операциялары Саяси істер департаменті (DPA) бақылайтын арнайы саяси миссиялардан (SPM) ерекшеленеді. SPM төмендегі кестеге кірмейді.

1940 жылдар

Бастау АяқтауАтауыАқронимОрындылығыМақсатыТүсініктеме1948Жұмыс істеп тұрған БҰҰ Түркістанды қадағалау ұйымыUNTSOАраб-Израиль қақтығысындағы атысты тоқтатуды бақылау. 1948 жылдың маусым айында Бірінші араб-израиль соғысынан кейін рұқсат етілді. БҰҰ-ның алғашқы бейбітшілік миссиясы.1949Жұмыс істеп тұрған БҰҰ әскери бақылау тобы Үндістан мен ПәкістандаUNMOGIPҚашмирдегі Үндістан-Пәкістан атысты тоқтатуына бақылау жасау. Бірінші Үнді-Пәкістан соғысынан кейін рұқсат етілді.

1950 жылдар

Бастау АяқтауАтауыАкронимОрындылығыМақсатыТүсініктеме19561967БҰҰ Тәуелсіздік күші IUNEF IСуэц каналы дағдарысынан кейін Египет және Израиль әскерлерін шығаруды қадағалау. Алғашқы қарулы бейбітшілік сақшылары. Алты күндік соғысқа дайындық кезінде 1967 жылдың маусымында аяқталды. 19581958Ливандағы БҰҰ Бақылау тобыUNOGILДағдарыс кезінде Ливанға әскер мен қару-жарақ кіргізбеуді қамтамасыз ету. 1958 жылдың желтоқсанында аяқталды.

1960 жылдар

19601964Конгодағы БҰҰ операциясыONUC Конго дағдарысы кезінде Конгоға шетелдік араласуды болдырмау және оның аумағын сақтау. 1964 жылдың маусым айында аяқталды19621963БҰҰ Қауіпсіздік күштері және БҰҰ Уақытша атқарушы органыUNSF / UNTEAM Батыс Ирианның Голландиядан Индонезияның басқаруына өтуі кезінде атысты тоқтатуды бақылау. 1963 жылдың сәуір айында аяқталды19631964БҰҰ Йеменді бақылау миссиясыUNYOM Сауд Арабиясы мен Мысырдың Солтүстік Йемендегі азаматтық соғыстан шығуын қадағалау. 1964 жылдың қыркүйек айында аяқталды1964КезеңсізҚыпрдағы БҰҰ бейбітшілік сақтау күштеріUNFICYP Грек және Түрік кипрліктері арасындағы қақтығыстың алдын алу. 19651966Доминика Республикасындағы Бас хатшының өкілінің миссиясыDOMREP Доминика Республикасындағы бәсекелес үкіметтердің тудырған жағдайын бақылау. 1966 жылдың қазан айында аяқталды19651966БҰҰ Үндістан-Пәкістан бақылау миссиясыUNIPOM Екінші Үнді-Пәкістан соғысынан кейін Кашмирден тыс Үндістан мен Пәкістан арасындағы атысты тоқтатуды қадағалау. 1966 жылдың наурыз айында аяқталды

1970 жылдар

19731979БҰҰ ТЖ ҚК IIUNEF IIЕгипет, Сирия және Израиль Йом Кипур соғысында соғысқаннан кейін Синай түбегіндегі күштерді кері қайтарып алуды қадағалау. 1979 жылғы шілдеде аяқталды.1974ЖалғасудаБҰҰ Голан биіктіктеріндегі бақылаушы күшіUNDOFГолан биіктіктері (Сирия мен Израиль арасындағы даулы аймақ)Сирия мен Израиль арасындағы атысты тоқтатуды сақтау.1978ЖалғасудаЛивандағы БҰҰ уақытша күштеріUNIFILЛиваннан Израильдің шығуын қадағалау. Халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау және Ливан үкіметінің аймақтағы тиімді билігін қалпына келтіруге көмектесу.

1980 жылдар

Басталу Аяқтау Атауы Акроним Орындылығы Мақсаты Түсініктеме 1988 1990 Ауғанстан мен Пәкістандағы БҰҰ-ның ізгі ниет миссиясы UNGMAP Ауғанстан Ауғанстан мен Пәкістанның өзара ішкі істеріне араласпауын қамтамасыз ету. 1990 жылғы наурыз айында аяқталды 1988 1991 БҰҰ Иран-Ирак әскери бақылау тобы UNIIMOG Иран-Ирак соғысынан кейін күшін тоқтатуды бақылау. 1991 жылғы ақпан айында аяқталды 1989 1991 БҰҰ Ангола тексеру миссиясы IUNAVEM I Ангола азаматтық соғысынан кубалық әскерлердің шығарылуын бақылау. 1991 жылғы маусым айында аяқталды 1989 1990 БҰҰ көші-қонға көмектесу тобы UNTAG (1990 жылдан кейін) Оңтүстік Африкадан тәуелсіздікке өту және Намибияда сайлауды бақылау. 1990 жылғы наурыз айында аяқталды 1989 1992 Орталық Америкадағы БҰҰ бақылаушы тобы ONUCAM Никарагуа азаматтық соғысындағы атысты тоқтатуды бақылау. 1992 жылғы қаңтар айында аяқталды

1990 жылдар

Бастау Аяқтау Атауы Акроним Орындылығы Мақсаты Түсініктеме19912003 ҰҚШ Ирак Кувейт бақылау миссиясы UNIKOM Көлтізбек соғысынан кейін Кувейт пен Ирак шекарасын күшейту. 2003-19911995жж. аяқталды ҰҚШ Анголадағы IIUNAVEM II тексеру миссиясы Анголадағы азаматтық соғыста атысты тоқтатуды қамтамасыз ету. 1995-19911995 ж. Ақыры Сәуір 19951991 Ағымдағы ҰҚШ-ның Батыс Сахарадағы референдумға арналған миссиясы MINURSO (тәуелсіздігі даулы) Батыс Сахара соғысынан кейін атысты тоқтатуды жүзеге асыру және аймақтың болашағы бойынша референдум өткізуге көмектесу. 1991-1992Камбоджадағы ҰҚШ-ның алдын ала миссиясы UNAMIC Камбоджа-Вьетнам соғысынан кейін Камбоджадағы ҰҚШ-ның өтпелі өкіметіне жол ашу. Наурыз 199219921995жж. Біріккен Ұлттар Ұйымының Қорғау күштері UNPROFOR және UNPREDEP Хорватия, Босния және Герцеговина және Македония Республикасының аумағын Югославия соғыстары кезінде қорғау. Желтоқсан 1995 ж. қайта құрылды1992-1993жж. Сомалидегі ҰҚШ операциясы IUNOSOM I Сомалидегі азаматтық соғыс кезінде атысты тоқтатуды жүзеге асыру, Біріккен жұмыс тобы (UNITAF) ретінде қайта ұйымдастырылды. Наурыз 1993 ж. UNOSOM II-мен алмастырылды19921993 Эритреядағы референдумды тексеру жөніндегі ҰҚШ бақылау миссиясы UNOVER Эфиопия бойынша Эритреяның Эфиопиядан тәуелсіздігі туралы референдумды бақылау. Сәуір 19931992 1994 жылғы желтоқсан Мозамбиктегі ҰҚШ операциясы ONUMOZ Мозамбик азаматтық соғысында атысты тоқтатуды бақылау. Желтоқсан 199419931995 Сомалидегі ҰҚШ операциясы IIUNOSOM II Сомалидегі азаматтық соғыс кезінде Сомалидегі жағдайды тұрақтандыру және гуманитарлық көмек көрсету. Наурыз 1995 ж. аяқталды19931994 ҰҚШ бақылаушы миссиясы Уганда Руанда UNOMUR Руандадағы азаматтық соғыс кезінде Руанда мен Угандада орналасқан бүлікші топ арасында атысты тоқтатуды жүзеге асыру үшін. Қыркүйек 199419932009 Грузиядағы ҰҚШ бақылаушы миссиясы UNOMIG (Грузиядан тәуелсіздігі халықаралық қауымдастық тарапынан мойындалмаған) Абхазия соғысынан кейін Грузия мен Абхазия сепаратистері арасындағы атысты тоқтатуды жүзеге асыру. Ресей 2009 жылдың маусым айында ұзартуға вето қойды19931996 Либериядағы ҰҚШ бақылаушы миссиясы UNOMIL Бірінші Либериялық азаматтық соғыстан кейін атысты тоқтату мен сайлауды бақылау. Қыркүйек 199719931996 Гаитидегі ҰҚШ миссиясы UNMIH Гаитиде төңкеріс құлатылғаннан кейін тұрақтылық орнату. Маусым 199619931996 Руандаға ҰҚШ көмек миссиясы UNAMIR Оқ атудың тоқтатылуын бақылау және Руандадағы геноцидтен кейін көмек көрсету жұмыстарын қолдау. Наурыз 199619941994 ҰҚШ Аузу аймағының бақылау тобы UNASOG Ливияның Халықаралық сотқа Чадқа берген даулы аумақтан шығуын бақылау. Маусым 199419942002 Тәжікстандағы ҰҚШ бақылаушылар миссиясы UNMOT Тәжікстан азаматтық соғысында атысты тоқтатуды бақылау. Мамыр 200019951997 Анголадағы ҰҚШ тексеру миссиясы IIIUNAVEM III Атысты тоқтату мен қарусыздандыруды бақылау. 1997 жылдың маусым айында аяқталды, бірақ MONUA миссиясын жалғастыру19951996 Хорватиядағы сенімді қалпына келтіру операциясы UNCRO Хорватия соғысында атысты тоқтатуды жүзеге асыруға тырысу. Қаңтар 199619951999 Македониядағы ҰҚШ алдын ала орналастыру күштері UNPREDEP UNPROFOR-ды Македонияда алмастырды және Албаниямен шекараны бақылады. Ақпан 199919952002 Босния және Герцеговинадағы ҰҚШ миссиясы UNMIBH Босния соғысынан кейін адам құқықтарын бақылау, миналарды жою, көмек көрсету. 31 желтоқсан 200219961998 Шығыс Славния, Баранья және Батыс Сирмия аймағындағы ҰҚШ өтпелі әкімшілігі UNTAES Шығыс Славния, Баранья және Батыс Сирмия аймағының Хорватияға интеграциясын бақылау. Қаңтар 199819962002 Превлакадағы ҰҚШ бақылаушылар миссиясы UNMOP Хорватиядағы Превлака түбегінің демилитаризациясын бақылау. Желтоқсан 200219961997 Гаитидегі ҰҚШ қолдау миссиясы UNSMIH Гаити полициясы мен армиясын жаңғырту. Шілде 199719971997 Гватемаладағы ҰҚШ тексеру миссиясы MINUGUA Гватемала азаматтық соғысында атысты тоқтатуды бақылау. Мамыр 199719971999 Анголадағы ҰҚШ бақылау миссиясы MONUA Атысты тоқтату мен қарусыздандыруды бақылау. Ақпан 199919971997 Гаитидегі ҰҚШ өтпелі миссиясы UNTMIH Гаитидегі жағдайды тұрақтандыруға көмектесу. Қараша 199719972000 Гаитидегі ҰҚШ азаматтық полиция миссиясы MIPONUH Гаити полиция күштерін жаңғырту. Наурыз 200019981998 Хорватия полициясын бақылау жөніндегі ҰҚШ азаматтық полиция қолдау тобы UNPSG Қазан 199819982000 Орталық Африка Республикасындағы ҰҚШ миссиясы MINURCA Орталық Африка Республикасында қауіпсіздік пен тұрақтылықты сақтау. Ақпан 200019981999 Сьерра-Леонедегі ҰҚШ бақылау миссиясы UNOMSIL Сьерра-Леоне азаматтық соғысында қаруды жою және демобилизацияны бақылау. Қазан 19991999 Ағымдағы Косоводағы ҰҚШ уақытша әкімшілік миссиясы UNMIK (кейінірек, талас-тартысқа түсті) Косоводағы әкімшілік билікті жүзеге асыру, соның ішінде әділет әкімшілігі. 19992005 Сьерра-Леонедегі ҰҚШ миссиясы UNAMSIL Сьерра-Леонедегі жағдайды тұрақтандыруға және қаруды жоюға көмектесу. Желтоқсан 200519991999 Шығыс Тимордегі ҰҚШ миссиясы UNAMET Индонезиялық оккупацияланған Шығыс Тимордың Индонезиямен саяси қарым-қатынасы туралы халықтың пікірін анықтауды бақылау. 1999 ж. аяқталды, UNTAET миссиясын жалғастыру. 19992002 Шығыс Тимордегі ҰҚШ өтпелі әкімшілігі UNTAET Шығыс Тимор (кейінірек тәуелсіз) Тәуелсіздікке көшуге көмектесу. Мамыр 2002 ж. аяқталды, UNMISET миссиясын жалғастыру. 19992010 Демократиялық Республика Конгодағы ҰҚШ ұйымдастыру миссиясы MONUC Демократиялық Республика Конгодағы атысты тоқтатуды бақылау. Маусым 2010 ж. аяқталды, MONUSCO миссиясын жалғастыру.

2000 жылдар

StartEndNameAcronymLocationPurposeComment20002008Эфиопия мен Эритреядағы БҰҰ миссиясыБҰҰМЭЭЭ Эритрея-Эфиопия соғысынан кейін атысты тоқтатуды қамтамасыз ету. 2008 жылдың шілдесінде Эритрея (БҰҰ әскерлерін шығаруға мәжбүр етті) және Эфиопия (шекара туралы ХСӨ шешімін қабылдаудан бас тартты) ынтымақтастықтан бас тартқаннан кейін аяқталды20022005Шығыс Тимордағы БҰҰ қолдау миссиясыUNMISETТәуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңде жаңа мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және тұрақтандыру. 2005 жылдың мамырында аяқталды20032018Либериядағы БҰҰ миссиясыUNMILЕкінші Либерия азамат соғысынан кейін атысты тоқтатуды бақылау және ұлттық полицияны оқыту. 20042017Кот-д'Ивуардағы БҰҰ операциясыUNOCIFБірінші Кот-д'Ивуар азамат соғысынан кейін бейбіт процесті жүзеге асыруды жеңілдету. 20042017Хаитидегі БҰҰ тұрақтандыру миссиясыMINUSTAHХаитиге тұрақтылықты қайтару. Кейіннен 2010 жылғы Хаитидегі жер сілкінісіне қауіпсіздік бойынша үйлестірілген жауап беру20042006Бүрундидегі БҰҰ операциясыONUBАруша келісімдерін іске асыруға көмектесу. 2006 жылдың желтоқсанында аяқталды, оның орнын BINUB алды20052011Судандағы БҰҰ миссиясыUNMISЕкінші Судан азамат соғысынан кейін Кешенді бейбітшілік келісімін іске асыруға қолдау көрсету, гуманитарлық көмек көрсету, адам құқықтарын қорғау және насихаттау. 2011 жылдың шілдесінде аяқталды, оның орнын UNMISS алды.20062012Шығыс Тимордағы БҰҰ біріктірілген миссиясыUNMITТимор үкіметін тұрақтылықты нығайту, демократиялық басқару мәдениетін дамыту және Тимордың мүдделі тараптары арасында саяси диалогты жеңілдету бойынша қолдау, ұлттық келісім процесін жүзеге асыру және әлеуметтік бірлікке көмектесу. 2007Келе жатырДарфурдағы БҰҰ-Африка Одағының бірлескен миссиясыUNAMIDДарфур соғысы кезінде қару саудасын және тасымалдауды бақылау, атысты тоқтатуды қамтамасыз ету және сақтау. 20072010Орталық Африка Республикасы мен Чадтағы БҰҰ миссиясыMINURCATСудандағы Дарфур геноцидінен туындаған босқындар дағдарысына байланысты құрылды. 2010 жылдың желтоқсанында Чад үкіметінің қарсылығына байланысты аяқталды.

2010 жылдар

StartEndNameAcronym PurposeComment2010Жұмыс істеп тұрғанКонго Демократиялық Республикасындағы БҰҰ Тұрақтандыру МиссиясыMONUSCOКонго Демократиялық Республикасындағы атысты тоқтатуды бақылау 2011Жұмыс істеп тұрғанАбьейдегі БҰҰ Уақытша қауіпсіздік күштеріUNISFAАбьей (даулы аймақ)Абьейдегі атысты тоқтатуды бақылау 2011Жұмыс істеп тұрған Оңтүстік Судан Республикасындағы БҰҰ МиссиясыUNMISSЖаңа Оңтүстік Судан мемлекетіне көмектесу 2012Жұмыс істеп тұрған Сириядағы БҰҰ қолдау миссиясыUNSMISСирия азаматтық соғысындағы атысты тоқтату келісімін бақылау. 20172019Гаитидегі Әділетке қолдау көрсету жөніндегі БҰҰ миссиясыMINUJUSTHГаити үкіметіне Гаити Ұлттық полициясын (ҰП) одан әрі дамытуға көмектесу; Гаитидегі сот жүйесі мен түрмелерді қоса алғанда, құқық үстемдігін нығайту; Гаитидегі адам құқықтарын қолдау және қорғау.