"Ұлы Пойыз Тонау" (1978) фильмі – Майкл Крайтонның әйгілі туындысы. Шон Коннери, Дональд Сазерленд басты рөлдерде. 1855 жылғы нақты оқиға негізінде жасалған қызық көрініс!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1979 жылы Майкл Крайтонның басқа фильмдері мен осы атқа немесе ұқсас атқа ие оқиғалары.
1979 film by Michael Crichton
other films and events of the same or similar name
"Бірінші үлкен пойыз тонауы" (АҚШ-та "Ұлы пойыз тонауы" деп аталады) – 1978 жылы Майкл Крайтонның режиссерлік еткен британдық комедиялық фильм. Ол фильмнің сценарийін өзінің 1975 жылғы "Ұлы пойыз тонауы" романы негізінде жазған. Фильмде Шон Коннери, Дональд Сазерленд және Лесли Энн Даун түскен. Сюжет 1855 жылғы 15 мамырда Лондон Бридж станциясы мен Фолкстоун қалалары арасындағы пойыздың күзетші вагонынан 3 қорап алтын мен монета ұрланған нақты оқиға – "Ұлы алтын тонауына" негізделген.
The First Great Train Robbery (known in the United States as The Great Train Robbery) is a 1978 British heist comedy film directed by Michael Crichton, who also wrote the screenplay based on his 1975 novel The Great Train Robbery. The film stars Sean Connery, Donald Sutherland and Lesley Anne Down. The story is based on an actual event, the Great Gold Robbery which took place on 15 May 1855 when 3 boxes of gold bullion and coins were stolen from the guard's van of the train service between London Bridge Station and Folkestone while it was being shipped to Paris.
Сюжет
1855 жылы Лондонның жоғары қоғам өкілі Эдвард Пирс құпия түрде шебер ұры болып табылады. Ол Лондоннан Фолкстоунға барайтын пойызбен тасымалданатын алтынның ай сайынғы партиясын ұрлап, осы алтынды Қырым соғысындағы британ әскерлеріне төлеу мақсадындағы қаржыға жұмсауды жоспарлайды. Алтын екі ауыр сейфте сақталады, әр сейфтің екі құлпы бар, яғни барлығы төрт кілт қажет. Пирс қалтақшы және бұранда шебері Роберт Агарды жалдайды. Пирстің сүйіктісі Мириам мен оның жүргізушісі Барлоу да бұл жоспарға қосылады, ал пойыз күзетшісі Берджесс пара алып, оларға көмектесуге келіседі. Алтынды тасымалдауды ұйымдастырған банк басшылары – менеджер Генри Фаулер мен президент Эдгар Трент әрқайсысының бір кілті бар, ал қалған екеуі Лондон Бридж теміржол станциясындағы Оңтүстік-Шығыс теміржолы кеңсесіндегі шкафта сақталады. Ұрылардың ниеттерін жасыру үшін, әр кілттен балауыздық көшірме жасалады. Пирс Трентке жақын болып, ортақ қызығушылықтары бар екенін көрсету арқылы оның сенімін жеңіп алады. Ол сондай-ақ Тренттің қызы Элизабетпен танысып, одан әкесінің кілті қайда сақталғанын біледі. Пирс пен Агар түнгі уақытта Тренттің үйіне кіріп, кілтті тауып, қашып кету алдында одан балауыздық көшірме жасайды. Пирс Фаулердің жезөкшелерге деген құмарлығын пайдаланып, оны нысанаға алады. Мириам өте тартымды "Мадам Лусиен" рөлін сомдап, эксклюзивті бордельде Фаулермен кездеседі және оны киімін шешіп, мойнындағы кілтті алып тастауға мәжбүр етеді. Фаулер Мириамға қызығушылық танытқанда, Агар оның кілтінен көшірме алады. Пирс Мириамды құтқару үшін жалған полиция шабуылын ұйымдастырады, бұл Фаулерді даудан қашуға мәжбүр етеді. Станциядағы кілттерді алу одан да қиын болады. Бала ұрының күндізгі әрекеті сәтсіз аяқталады, себебі Агар уақыт жетпейтіндіктен балауыздық көшірме жасауға үлгермейді. Сондықтан Пирс түнгі уақытта "бұзуға" шешім қабылдайды. Операцияның сәтті болуы уақытқа байланысты, себебі теміржол кеңсесін күзеткен офицер дәретханаға бару үшін бір рет ғана, 75 секундқа қызмет орнын тастап кетеді. Пирс "жыланшы" (үйге тығылып кіретін ұры) Таза Уиллиді станция қабырғасына көтеріліп, станцияға түсіп, төбедегі терезе арқылы кеңсеге кіріп, кілт шкафын іштен ашу үшін пайдалануды жоспарлайды. Бірақ Таза Уилли Ньюгейт түрмесінде отырғандықтан, Пирс пен Агар алдымен оның қашып кетуін ұйымдастырып, бұл үшін қоғамдық атқышуды алаңдату ретінде пайдаланады. Уиллидің көмегімен қылмыскерлер кілттердің көшірмесін ешкім байқамай жасауға жетеді. Таза Уилли кейіннен ұрылық жасаған кезде ұсталып, Пирс туралы полицияға хабарлайды. Полиция Уиллиді Пирсті тұзаққа түсіру үшін пайдаланады, бірақ шебер ұры тұтқыннан қашып құтылады. Таза Уилли тұтқындаушыларынан қашып құтылады, бірақ Пирс бұйрығымен Барлоу оны өлтіреді. Полиция тонаудың жоспарланғанын білген соң, жүк вагонын пойыз бағытына жеткенше сырттан кілттеп, күзетшіден басқа ешкімге жүк вагонында болуға тыйым салып, қауіпсіздікті күшейтеді. Пойызға тиелетін барлық контейнерлерді ашып тексеру керек, егер олар адамды сыйдыра алса. Пирс Агарды табутқа салып, өлік болып көрінетіндей етіп жүк вагонына тығып кіргізеді. Пирс пойыз жүріп жатқанда вагондардың төбесі арқылы жүк вагонына өтуді жоспарлайды, бірақ ол және Мириам Фолкстоунға баратын пойызға отырған Фаулермен кездеседі. Мириамды Фаулермен бірге жолаушылар вагонына отырып, оның назарын аударуға келісіп, Пирс пойыздың төбесінен төмен түсіп, жүк вагонының есігін сырттан ашады. Олар алтынды қорғасын тақталарымен ауыстырып, алтынды алдын ала белгіленген жерге тастап жібереді. Алайда, локомотивтен шыққан күйе Пирстің терісі мен киімдерін бояп қойғандықтан, ол Агардың киімін киюге мәжбүр болады, ол оған тым кішкентай. Фолкстонда пойыздан түскенде, пиджак арт жағынан жарылады. Полиция күдікке түсіп, оны серіктеріне қосылмай тұтқындайды. Пирс тонау қылмысы үшін сотталады. Сот үйінен шыққанда, ол көпшіліктің құрметіне бөленеді, олар оны батыл әрекеті үшін халық батыры деп санайды. Дүрлістің арасында, маскировкаланған Мириам оны сүйіп, аузынан кілтін оның қолшабына салады. Агар да полиция машинасының жүргізушісі болып маскировкаланған күйде қатысады. Оны вагондарға отырғызу алдында Пирс өзін босатып, Агармен бірге қашып кетеді, бұл көпшілікті қуантады және полицияны ренжітеді.
In 1855 Edward Pierce, a member of London's high society, is secretly a master thief. He plans to steal a monthly shipment of gold from the London to Folkestone train which is meant as payment for British troops fighting in the Crimean War. The gold is guarded in two heavy safes in the baggage car, each of which has two locks, requiring a total of four keys. Pierce recruits pickpocket and screwsman Robert Agar. Pierce's mistress Miriam and his chauffeur Barlow join the plot, and a train guard, Burgess, is bribed into participation. The executives of the bank who arrange the gold transport, the manager Mr. Henry Fowler and the president Mr. Edgar Trent, each possess a key; the other two are locked in a cabinet at the offices of the South Eastern Railway at the London Bridge railway station. To hide the robbers' intentions, wax impressions are to be made of each of the keys. Pierce ingratiates himself with Trent by feigning a shared interest in ratting. He also begins courting Trent's daughter, Elizabeth, and learns from her the location of her father's key. Pierce and Agar break into Trent's home at night, locate the key and make a wax impression before making a getaway. Pierce targets Fowler through his weakness for prostitutes. Miriam reluctantly poses as "Madame Lucienne", a courtesan in an exclusive bordello, meets with Fowler and asks him to undress, forcing him to remove the key worn round his neck. While Fowler is distracted by Miriam, Agar makes an impression of his key. Pierce then stages a phony police raid to rescue Miriam, forcing Fowler to flee to avoid a scandal. The keys at the train station prove a much harder challenge. After a daytime diversionary tactic with a child pickpocket fails because Agar cannot wax them in the time available, Pierce decides to "crack the crib" at night. The operation is a matter of timing, because the officer guarding the railway office at night leaves his post only once, for seventy five seconds, to go to the toilet. Pierce plans to use "snakesman" (cat burglar) Clean Willy to climb the station's wall, climb down into the station, enter the office via a skylight in the ceiling, and open the key cabinet from within. Because Clean Willy is incarcerated at Newgate Prison, Pierce and Agar first have to arrange for him to break out, using a public execution as a distraction. With Willy's help, the criminals succeed in making impressions of the keys without detection. Clean Willy is subsequently arrested after being caught pick pocketing and informs on Pierce. The police use Willy to lure Pierce into a trap, but the master cracksman eludes capture. Clean Willy escapes from his captors, but is murdered by Barlow on Pierce's orders. The authorities, now aware that a robbery is imminent, increase security by having the baggage car padlocked from the outside until the train arrives at its destination and forbidding anyone but the guard to travel in the baggage van. Any container large enough to hold a man must be opened and inspected before it is loaded on the train. Pierce smuggles Agar into the baggage car disguised as a corpse in a coffin. Pierce plans to reach the car across the coach roofs while the train is under way, but he and Miriam encounter Fowler, who is riding the train to Folkestone to accompany the shipment. After arranging for Miriam to travel in the same compartment as Fowler to divert his attention, Pierce travels down the roof of the train and unlocks the baggage van's door from the outside. He and Agar replace the gold with lead bars and toss the bags of gold off the train at a prearranged point. However, soot from the engine's smoke has stained Pierce's skin and clothes, and he is forced to borrow Agar's suit, which is much too small for him. The jacket splits across the back when he disembarks at Folkestone. The police become suspicious and arrest him before he can rejoin his accomplices. Pierce is put on trial for the robbery. While exiting the courthouse, he receives the adulation of the crowds, who consider him a folk hero for his daring act. In the commotion, a disguised Miriam kisses him, slipping a key to his handcuffs from her mouth to his. Agar is also present, disguised as a police van driver. Before he can be put into the wagon, Pierce frees himself and escapes with Agar, to the jubilation of the crowd and the chagrin of the police.
Өндіріс
Романның киноқұқығын 1975 жылы Дино де Лаурентис сатып алған. 1977 жылы фильм Ирландияда American International Pictures компаниясымен Шон Коннери мен Жаклин Биссеттің қатысуымен түсіріледі деп хабарланды. Крайтон фильмді кітабынан әдейі өзгертті. Ол: «Кітап шындыққа жақын, фактілерге негізделген, ал фильм фарсқа жақындауы мүмкін» деді. Шон Коннери сценарийді оқығаннан кейін, оны «тынышсыз» деп бағалап, фильмнен бас тартты. Одан кейін оған түпнұсқа романымен қайта танысып, ойын қарастыруы сұралды. Крайтонмен кездескеннен кейін Коннери пікірін өзгертті. Шон Коннери фильмде көптеген трюктерді өзі орындады, соның ішінде жылжып келе жатқан пойыздың үстіндегі ұзақ сахна да бар еді. Пойыз 1880 жылғы J 15 кластың 0-6-0 локомотиві №184-тен құралған, оның дөңгелектері мен бүйірлік таяқтары жабылып, шатыры алынып тасталды. 1850 жылдарға ұқсас көрініс беру үшін тек қорғаныш тақтасы қалдырылды, ал вагондар заманауи теміржол платформаларынан жасалды. Коннериге пойыздың жылдамдығы сағатына 20 миль болатыны айтылды. Бірақ, пойыз экипажы жылдамдықты дұрыс емес өлшеді. Шындығында, пойыз сағатына 65-50 шақырым жылдамдықпен жүріпті. Коннери жұмсақ табанды аяқкиім киді, ал вагондардың төбелері құмды, ұсақ құммен жабылған. Бір сәтте Коннери екі вагон арасында секіргенде тайғалып, пойыздан құлай жаздады, сондай-ақ локомотивтен шыққан түтін мен күлден көзін қорғау қиын болды. Дублиндегі Хьюстон станциясы фильмде «Лондон көпірі станциясы» рөлін сомдады. Түсірілім кезінде дизельді локомотив платформа жанындағы рельстерге көп мөлшерде жанармай құйды. Өндіріс компаниясының бу локомотиві сол рельстерге келгенде, локомотив астынан түскен ұшқындар жанармайға толы рельстерді тұтатты, станция ішінде қысқа уақытқа үлкен өрт шықты.
Film rights to the novel were bought in 1975 by Dino de Laurentiis. In 1977 it was announced the film would be made in Ireland by American International Pictures with Sean Connery and Jacqueline Bisset. Crichton deliberately varied the film from his book. He said "the book was straight, factual but the movie is going to be close to farce." Sean Connery originally turned down the film after reading the script, judging it "too heavy." He was asked to reconsider and read the original novel. After meeting Crichton, Connery changed his mind. Sean Connery performed most of his own stunts in the film, including the extended sequence on top of the moving train. The train was composed of J 15 class 0 6 0 No 184 of 1880, with its wheels and side rods covered and roof removed, leaving only spectacle plate for protection to give it a look more akin to the 1850s, and coaches that were made for the film from modern railway flat wagons. Connery was told that the train would travel at only 20 miles per hour during his time on top of the cars. However, the train crew used an inaccurate means of judging the train's speed. The train was actually doing speeds of 40 to 50 miles per hour. Connery wore soft rubber soled shoes and the roofs of the carriages were covered with a sandy, gritty surface. Connery actually slipped and nearly fell off the train during one jump between two carriages, and had difficulty keeping his eyes free of smoke and cinders from the locomotive. Heuston Station in Dublin stood in for 'London Bridge Station' in the film. During the filming at the station, a diesel locomotive leaked a large quantity of fuel onto the tracks by the platform. When the production company's steam engine rolled onto the same tracks, embers dropping from the underside of the locomotive ignited the fuel soaked track, momentarily producing a very large fire within the station.
Сюжеттің шығу тегі
Фильмнің сюжеті 1855 жылғы Ұлы алтын тонауына шартты түрде негізделген, онда Уильям Пирс есімді саяткер Қырым соғысы кезінде британдық армияға жіберіліп жатқан алтынға толы пойызды ұрлады. Кітаптың және сценарийдің авторы Крайтон, Келлоу Чеснидің 1970 жылғы «Викториандық әлемнің көлеңкелі жағы» кітабынан шабыттанды, ол викториандық қоғамның қараңғы тұстарын толыққанды зерттейді. Сценарийінде Крайтон «Таза Вилли» Уильямс кейіпкерін Чеснидің кітабындағы тағы бір нақты тұлға – Уильямс (немесе Уайтхед) есімді үй бұзушының бейнесіне негіздеді. Ол Ньюгейт түрмесінде өлім жазасына кесілген, 15 метрлік тік гранит қабырғаға көтеріліп, жоғарыдағы айналмалы темір тікенектердің арасынан сығылып өтіп, одан да өткір тікенектерден асып, шатырлар арқылы қашып құтылды. Фильмдегі толыққанды ойдан туған кейіпкер – Мириам (Лесли Энн Даун). Фильм сонымен қатар 1903 жылғы осы аттас фильммен шамалы параллельдер ұстайды. 1903 жылғы фильмте бар болғаны 18 кадр бар, бірақ фильм екі сахнаны алды, біреуі Пирс (1903 жылғы кейіпкерлердің есімдері көрсетілмеген) пойыздың үстінде, ал екіншісі адамның қозғалып келе жатқан пойздан лақтырылатын сәті.
The film's plot is loosely based on the Great Gold Robbery of 1855, in which a cracksman named William Pierce engineered the theft of a trainload of gold being shipped to the British Army during the Crimean War. Crichton, the author of the book and the screenplay, was inspired by Kellow Chesney's 1970 book The Victorian Underworld, which is a comprehensive examination of the more sordid aspects of Victorian society. In his screenplay Crichton based his character "Clean Willy" Williams on another real life character from Chesney's book, a housebreaker named Williams (or Whitehead) who, sentenced to death in Newgate Prison, escaped from prison by climbing the 15 metre (50 ft.) tall sheer granite walls, squeezing through the revolving iron spikes at the top, and climbing over the inward projecting sharp spikes above them before making his escape over the roofs. The only completely fictional character in the film is Miriam (Lesley Anne Down). The film also draws loose parallels to the 1903 film of the same name. The 1903 film has just 18 shots, but the film borrows two scenes, one in which Pierce (the 1903 characters are unnamed) is on top of the train, and another when a person is thrown off the moving train.
Фильм түсіру орындары
Лондон мен Кентте оқиға болғанымен, түсірілімнің көп бөлігі Ирландияда өтті. Атап айтқанда, соңғы сахналар Дублиндегі Тринити колледжінде және Корк қаласындағы Кент теміржол станциясында түсірілді. Дублиндегі Хьюстон станциясы Лондон Бридж теміржол станциясының орнына қолданылды. Қозғалыстағы пойыз сахналары Муллингардан Атлонға дейінгі теміржол желісінде (қазір жабық) Кастлтаун Геогеган станциясында түсірілді. Пойыздың машинисі – Муллингарлық, қазір қайтыс болған Джон Бёрн еді. Моат теміржол станциясы Эшфорд станциясының орны. Көрсетілген екі локомотив те J 15 0 6 0 моделіне жатады, No 184 – 1880 жылғы, ал No 186 – 1879 жылғы.
Although set in London and Kent, most of the filming took place in Ireland. In particular, the final scenes were filmed in Trinity College, Dublin and Kent railway station in Cork. Heuston Station in Dublin stood in for London Bridge railway station. The scenes on the moving train were filmed on the Mullingar to Athlone railway line (now closed) at Castletown Geoghegan Station. The train driver was John Byrne from Mullingar, now deceased. Moate railway station is the location for Ashford station. The two locomotives featured were both J 15 0 6 0s, No 184 of 1880, and No 186 of 1879.
Музыка
Фильмнің саундтрегін Оскар жүлдесін алған композитор Джерри Голдсмит жазған. Бұл оның жазушы және режиссер Майкл Крайтонмен «Қуалау» (1972) және «Кома» (1978) фильмдерінен кейін жасаған үшінші бірлескен жұмысы болды. Элизабет (Габриэль Ллойд) және Эмили Трент (Памела Салем) кейіпкерлері орындайтын екі фортепианоға арналған музыка Моцарттың ре мажордағы екі фортепианоға арналған сонатасының үшінші бөлімінен, K. 448 Molto Allegro алынған.
The film's soundtrack was written by Oscar winning composer Jerry Goldsmith. The score was his third collaboration with writer/director Michael Crichton following Pursuit (1972) and Coma (1978). The music for two pianos played by the characters Elizabeth (Gabrielle Lloyd) and Emily Trent (Pamela Salem) is from the third movement of Mozart's Sonata for Two Pianos in D major, K. 448 Molto Allegro.
Қабылдау
"Ұлы пойыз тонау" Rotten Tomatoes сайтында 29 рецензияға негізделген 76% сыншылар бағасын алды. Сайттың сыншылары фильмнің комедиялық әуеніне, әрекетті сахналарына және Виктория дәуірінің егжей-тегжейлі бейнеленуіне жоғары баға берді. Variety басылымы: "Крайтонның фильмі диалогтарда сәл баяулайды, бірақ әрекет басталар кезде жеңіске жетеді" деп жазды. Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді және Коннериді бөлек атап, актер "кинодағы ең жақсы жеңіл комедия актерлерінің бірі, және ол Джеймс Бонд рөлінде ойнаған шағынан бері солай" деді. The New York Times газетінің Винсент Канби режиссер Крайтонның "визуальды түрде таң қалдыратын осы тарихи фильмдегі кең ауқымын" және "Алтынды ұрлаудың кульминациялық сахнасы, мырза Коннери жылдам қозғалатын пойыз вагондарына өрмелеп, бас кесілуі мүмкін болғандықтан көпірлердің астынан өтеді, бұл керемет әрекетті кадрлар, ол сіздің деміңізді әлсірететіндей күлкілі" екенін атап өтті. Los Angeles Times газетінің Чарльз Шамплин оны "ақылды және әдемі туынды" деп сипаттады. "Бірақ ол сәл баяу, жай және қанды емес – таза Виктория дәуірі, Елизавета дәуірінің бір-екі шабыты оған пайда келтірген болар еді". The Washington Post газетінен Гари Арнольд: "Фильмде күдіксіз қызықты эпизод бар болғанымен, оның астындағы қызығушылық жоқ. Крайтонның режиссерлік тәсілі тым құрғақ және сақтықпен келеді, соның салдарынан қызықты және шексіз әсер мен юмордың жарылғыш қоспасын жасау қиын" деп жазды.
The Great Train Robbery has a critical rating of 76% on Rotten Tomatoes based on 29 reviews. The site's critics praised the film's comedic tone, action sequences, and Victorian details. Variety wrote that "Crichton's film drags in dialog bouts, but triumphs when action takes over." Roger Ebert of the Chicago Sun Times gave the film three stars out of four and singled out Connery, writing that the actor "is one of the best light comedians in the movies, and has been ever since those long ago days when he was James Bond." Vincent Canby of The New York Times praised director Crichton's "amplitude in this visually dazzling period piece," and that "the climactic heist of the gold, with Mr. Connery climbing atop the moving railroad cars, ducking under bridges just before a possible decapitation, is marvelous action footage that manages to be very funny as it takes your breath away." Charles Champlin of the Los Angeles Times called it "an intelligent and handsome work. It is just a little slow, dull and bloodless—pure Victorian, when a dash or two of Elizabethan vivacity couldn't have hurt." Gary Arnold of The Washington Post wrote that "While the movie boasts an undeniably exciting highlight, it lacks an undercurrent of excitement It's beginning to look as if Crichton's filmmaking carburetor is tuned a bit low. Perhaps his approach is too dry and cautious to produce an explosive, uninhibited mixture of thrills and humor."