Кіріспе

Американдық сәтсіз қаскөй Изола Карри (Уэр; 14 маусым 1916 – 7 наурыз 2015) – азаматтық құқықтар қозғалысының көшбасшысы Мартин Лютер Кингті өлтіруге талпынған әйел. 1958 жылдың 20 қыркүйегінде Харлемде кітапқа қол қою кезінде ол Кингті хат ашатын пышақпен жарақаттады. Бұл оқиға 1950-жылдардың соңы мен 1960-жылдардың басындағы Харлемдегі азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде болды. Кинг Карри жасаған қастандықтан аман қалды.

Ерте өмір

Керри 1916 жылы Саваннадан солтүстік-батысқа қарай шамамен 160 шақырым жердегі Адриан, Джорджия қаласының жанында афроамерикалық шаруалардың сегіз баласының бірі болып дүниеге келді. Ол жетінші сыныпты бітіріп, кейін 21 жасында Джеймс Карри деген адамға үйленді. Алты айдан соң олар ажырасып, Изола Нью-Йорк қаласына көшіп, үй шаруасы болып жұмыс істеді. Жарақатты алып тастау үшін мұқият операция жасау қажет болды. Кинг өзінің өлімінен кейін жарық көрген автобиографиясында: «Маған аспаптың қырғыш ұшы аортама тигенін және оны алу үшін кеудемді толығымен ашуға тура келгенін айтты» деп жазды. «Егер сіз күту барысында түсіріп алсаңыз, доктор Мейнард: «Сіздің аортаңыздың қантамырлары зақымданып, өз қаныңызға батып кетер едіңіз» деді. Ол әлі ауруханада жатқанда, 30 қыркүйекте Кинг баспасөз мәлімдемесінде «бейбітшілік күшінің құтқарушылық қабілетіне» деген сенімін растап, шабуылдаушысы туралы үміт білдірді: «Мен Изола Карриға ешқандай жамандық сезінбедім және ойлы адамдар оған қоғамда пайдалы мүше болуы үшін қажетті көмекті алуына бар күштерін салатынына сенемін». Ол үйге қайтқаннан кейін де осыған ұқсас мәлімдеме жасады, ол әйелге көмек көрсетілетініне үміттенетінін және қоғам жақсарып, «ұйымсыз адам ешкімге қауіп тудырмауы керек» екенін айтты. 17 қазанда Кингтің куәлігін тыңдағаннан кейін, үлкен қазылар алқасы Карриді адам өлтіруге талпыну қылды деген айып тақты. Кингке шабуыл жасаған кезде Карри өзімен бірге Галеси Брешиа тапаншасын да алып жүрген, ол оның көкірегіне жасырылған еді.

Салдары

Психиатр Карриге параноидтық шизофрения диагнозы қойды, оның IQ 70 екенін және өте ауыр "ақыл-естің жоқтығы" күйде екенін мәлімдеді. 20 қазанда ол тағылған айыпты түсінуге қабілетсіз деп танылды және қылмыстық психикалық ауруханасы болып табылатын Матеван мемлекеттік ауруханасына жіберілді. Карри табиғи себептерден қайтыс болды.