Тальмуд трактаты "Бава Батра": мүлік құқығы және көршілік қатынастар
Bava Batra
Бава Батра – Талмуд трактаты, мүлік құқығы мен жауапкершілік туралы. Ересектердің мүлікке қатысты міндеттері, серіктестікті тарату ережелері жайлы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Талмуд және Мишна трактаты Бава Батра (Баба Батра;) – Талмудтағы Незикин тәртібіндегі үш Талмуд трактатының үшіншісі; ол адамның мүлік иесі ретіндегі міндеттері мен құқықтарын қарастырады. Бұл яһуди дінінің ауызша заңдарының бір бөлігі. Алғашқыда ол Бава Камма мен Бава Мецзямен бірге «Незикин» (азаматтық талаптар немесе зиян келтіру) деп аталатын жалғыз трактатты құрады. Бава Камма мен Бава Мецзядан өзгеше, бұл трактат Тораның нақты бір бөлігін түсіндірмейді.
Tractate of the Talmud and the Mishnah
Bava Batra (also Baba Batra; ) is the third of the three Talmudic tractates in the Talmud in the order Nezikin; it deals with a person's responsibilities and rights as the owner of property. It is part of Judaism's oral law. Originally it, together with Bava Kamma and Bava Metzia, formed a single tractate called Nezikin (torts or damages). Unlike Bava Kamma and Bava Metzia, this tractate is not the exposition of a certain passage in the Torah.
Бірлескен меншік
1-тарау: Мүліктің ортақ иелері, егер тараптар келісім берсе, серіктестікті бұза алады және мүлікті бөлісуге болады, бірақ Киелі кітаптың томына қатысты жағдайды қоспағанда, ол ешқандай жағдайда бөлінбеуі керек (сөзбе-сөз, екіге бөлінбеуі керек). Бөліну кезінде құндылығын жоғалтатын заттарды барлық иелері келіскен жағдайда ғана бөлісуге болады. Осы жағдайларды қоспағанда, тараптардың әрқайсысы мүлікті бөлуді талап етуге құқылы. Аула (хацер) бірнеше серіктеске тиесілі болған жағдайда, олардың әрқайсысы сотқа қажетті әдеттегі шығындарға үлес қосуы керек; егер олар оны бөліп алса, белгілі бір ережелерге сәйкес бөлік қабырғасы немесе қоршау орнатылуы керек. Бұрынғы серіктестер қазір көршілес, ал олардың қарым-қатынастары 2-тарауда сипатталған. Ауланың көлемі 8 амоттан кем (шамамен 18 дюйм × 8 = 12 фут) болса, екі жақ келіскен жағдайда ғана бөлінеді. Мишнаны қалай оқығанына байланысты, бұл бөліну төменгі қатардағы ағаш тіректермен (көрнекі түрде басып кіру зиян келтірмейтінін көрсетеді) немесе төрт амот (шамамен 72 дюйм) биік тас қабырғамен (көрнекі түрде басып кіру зиянды деп саналатынын көрсетеді) жасалуы мүмкін. Егер екі жақ та тас қабырғаға келіссе, ол ортаға салынады. Мұндағы сабақ: егер бір серіктестің мүлігі көп болса, қабырғаға арналған тастарға одан көп орын қосудың қажеті жоқ.
Chapter 1: Joint owners of property may dissolve a partnership and divide the property, if the parties consent, except in the case regarding a volume of the Bible, which may not be divided (literally, torn in half) under any circumstances. Things which lose their value on division can only be divided if all the owners consent. Except in these cases, either party has a right to insist on a division of the property. In the case where a courtyard (hatzer) is owned by several partners, each of them has to contribute to the usual requirements of a court; if they divide it, a partition wall or fence must be erected in accordance with certain rules. The previous partners are now neighbors; and their relations are described in chapter 2. A courtyard less than 8 amot (approx. 18 inches × 8 = 12ft) can only be divided if both partners agree to the division. Depending on how the Mishnah is read, this division is either with a low row of wooden pegs (which shows that visual trespass is not damaging) or a four amot (approx. 72 inches) high stone wall (which shows that visual trespass is considered damaging). If both partners agree to the stone wall, it is built in the middle. The lesson taught here is that if one partner owns more property, he does not need to contribute more space for the stones of the wall.
Қиындықтар
2-тарау: Көршілес меншікке қатысты негізгі ереже – үй іргесіндегі меншіктің иесі көршіге ыңғайсыздық туғызатын немесе көршінің меншігіне зиян келтіруге әкелетін кез келген нәрседен сақтануы керек. "Төңіршінің, диірменнің немесе мектептегі балалардың шуы ыңғайсыздық деп есептелмейді" (2:3). Зиян келтіру немесе ыңғайсыздыққа қатысты даулар көбінесе бұрынғы немесе орнатылған құқықтардың болуымен шешіледі (Шариғат).
Chapter 2: The fundamental rule about neighboring property is that the owner of the adjoining property must avoid everything that might prove a nuisance to the neighbor, or become a source of injury to the neighbor's property. "The noise of a smith's hammer, of a mill, or of children in school, is not to be considered a nuisance" (2:3). Disputes as regards to injury or nuisance are generally settled by the fact of prior or established rights (Chazakah).
Шазақа
3-тарау: Хазака (презумптивтік құқық, де-факто иелік) белгілі бір кезеңде (үш жыл) осындай құқықтың бұзылмайтын пайдалануы арқылы дәлелденеді, мысалы, мүліктің узурпациясы сияқты, сол "ауданда" қарсы талапкердің болуына қарамастан. Осы тұрғыда Израиль үш "ауданына" (3: 2) бөлінді: Яһуда, Ғалилея және Перея.
Chapter 3: Chazakah (presumptive right, possession de facto) is proved by the undisturbed exercise of such a right during a certain period (three years), such as the usucaption of property, in spite of the presence of the rival claimant in the same "land." In this respect Israel was divided into three "lands" or districts (3: 2): Judah, Galilee, and Perea.
Мүлікті сатып алу
Үй, аула, жүзім қысымы, монша, қалашық немесе егістік жерді беру кезінде бұл терминдердің мағынасы маңызды, және олар 4-тарауда толық анықталған. Мысалы: "Зәйтүн қысымын сатқан адам, іс жүзінде, төменгі және жоғарғы тастарды да сатқан болады, және т.б.". Мишнада қайық, арба, жұптасқан өгіздер және осы сияқты нәрселердің анықтамалары да берілген (5:1–5). Егістік жердің өнімдерін сату кезінде сату шартының сапасы мен санына қатысты ешқандай бұрмалаушылық болмауына көңіл қойылу керек, әйтпесе сату жарамсыз деп жариялануы мүмкін (меках та'ут, 5:6–6:3). Мишнада (6:4–7) мүлік, үй немесе жер учаскесін сатудан туындайтын түрлі мәселелер талқыланады; соның ішінде отбасы үшін жерлеу орнына жер сату немесе жұмысшының оны дайындау жөніндегі міндеттеме (6:8). Жерлеу орны былай сипатталған: "Тасқа қазылған, 4 шынтақ ені және 6 шынтақ ұзындығы бар үңгір (немесе, Рабби Симеон айтуынша, 6 шынтақ 8 шынтақ); үңгірдің ұзындығы бойындағы әр жағында 4 шынтақ ұзындығы, 1 шынтақ ені және 7 қол ені ('ṭefaḥim') биіктігі бар үш қабір орналасқан; ал үңгірдің арт жағында осындай 2 қабір бар. Үңгірдің алдында 6х6 шынтақ аула ('хацер') болды, осылайша мәйіт пен жерлеуге келгендерге жеткілікті орын қарастырылды".
In the transfer of a house, a court, a winepress, a bath, a township, or a field, much depends on the meaning of these terms, which are fully defined in chapter 4. For example: "He that sells an olive press has ipso facto sold therewith the lower millstone and the upper grinding stone , etc." In the Mishnah similar definitions are given of a boat, a cart, a yoke of oxen, and the like (5:1–5). In selling the produce of the field care must be taken that there be no deviation from the conditions of the sale as regards quality and quantity, lest the sale be declared invalid (mekach ta'ut, 5:6–6:3). Various problems resulting from the sale of property, of a house, or of a piece of land are discussed in the Mishnah (6:4–7); among them the sale of land for a burial ground for a family, or the undertaking by a workman to prepare it (6:8). The burial place is described as follows: "A cave hewn out in a rock 4 cubits broad and 6 cubits long (or, according to R. Simeon, 6 by 8 cubits); along the length of the cave on each side there are three graves of 4 cubits long, 1 cubit broad, and 7 handbreadths ('ṭefaḥim') high; and 2 such graves in the back of the cave. In front of the cave was the court ('hatzer') 6 by 6 cubits, so as to afford sufficient room for the bier and the persons attending the burial."
Мұрагерлік заңдар
Мұрагерлік заңдар дәстүр бойынша түсіндіріледі. Олардың бірі - күйеуінің қайтыс болған әйелінің мүлкін мұраға алуы, ал күйеуі қайтыс болған жағдайда оның талабы кетуада (ketubah) шешіледі. Тағы бір ереже бойынша, тұңғыш ұл қайтыс болған әкесінің мүлкінен екі есе үлес алады. Осылайша, Зелофехадтың қыздары әкесінің мүлігі ретінде Киелі жердің үш үлесін талап еткен (Мысырдан шығарылған 600 мың адам арасында бөлінген деп есептеледі); атап айтқанда, Зелофехадтың үлесі және Хефердің тұңғыш ұлы ретінде оның қайтыс болған әкесінің мүлігінен екі есе үлес (8:3). Бұл заңдар адамның өз мүлкін өз қалауынша сыйға беру құқығына кедергі келтірмейді (8:5). 9-тарауда күрделі жағдайлар қарастырылады; мысалы, мұрагерлердің, әйелдің және қайтыс болған адамның кредиторларының бірдей талаптары; немесе күйеу мен әйелдің мұрагерлерінің қарама-қайшы талаптары, егер күйеу мен әйел бір уақытта қайтыс болса; бірінші тараптың мұрагерлері ол бірінші қайтыс болды деп, оның өлімімен оның мүлігі күйеуіне тиесілі болды деп талас етеді, ал екінші тарап ол бірінші қайтыс болды деп, әйелдің мұрагерлері оның мүлігін мұраға алады деп мәлімдейді.
The laws of inheritance are based on , as interpreted by tradition. Among these is the rule that the husband inherits the property of his deceased wife, her claim in case of the husband's death being settled in the ketubah. Another rule gives to the first born son a double share of his deceased father's property. Thus the daughters of Zelophehad are said to have claimed, as their father's property, three shares of the Holy Land (which is assumed to have been divided among the 600,000 men brought out of Egypt); namely, the share of Zelophehad and, as a first born son of Hefer, a double share of the property of his deceased father (8:3). These laws do not interfere with the right of a man to donate his property according to his pleasure (8:5). Complicated cases are dealt with in chapter 9; such as the simultaneous claims of the heirs, the wife, and the creditors of the deceased; or the conflicting claims of the heirs of the husband and of those of the wife, where the husband and wife are found dead at the same time; the heirs of the former contending that she died first, and that by her death her property became the property of the husband; while the other party contends that he died first, and that the wife's heirs inherit her property.
Құжаттар туралы ереже
Заңдық құжаттар үш Бабада талқыланатын мәселелерде маңызды рөл атқаратындықтан, 10-тарауда мұндай құжаттарды жазу ережелері келтірілген. Олардың бір ерекшелігі – get pashut, яғни жай, бүктемеген құжат пен get mekushar, бүктемелі құжат арасындағы айырмашылық. Екіншісі былай дайындалған: бір-екі жол жазылған соң парқын бүктеп, құжаттың артына бір куәгер қол қоятын. Бұл әрекет қатысушылар қалағанша қайталана беретін. Құжатты рәсімдеуге көбірек уақыт кететін бұл тәсіл бастапқыда асығыс және жарылқауға бейім ерлерге (әсіресе, заң бойынша ажырасқан әйелдеріне қайта үйленуге құқығы жоқ дін қызметкерлеріне) ажырасу туралы хат жазу үшін ойластырылған, оларға ойланып, басымалдануға мүмкіндік беру үшін. Үш Бабаның мазектасы азаматтық құқықты оқып-үйренудің тәрбиелік маңызы туралы жалпы қорытындымен аяқталады.
As legal documents are of great importance in the problems dealt with in the three Babas, chapter 10 contains regulations concerning the writing of such documents. Of these one peculiarity may be mentioned; namely, the difference between get pashut, a simple, unfolded document, and get mekushar, a folded document. The latter was prepared in the following way: When a line or two had been written the parchment was folded and one witness signed on the back of the document; this operation was repeated as many times as the parties concerned liked. This method, requiring a longer time for the execution of the document, is said to have been originally introduced for the writing of a letter of divorce in the case of hasty and passionate husbands (especially priests who were prevented by law from remarrying their divorced wives), to give them time to calm down. The massekta of the three Babas closes with a general remark on the educational value of the study of civil law.
Комментарийлер
Рашидің Вавилон Талмудының Бава Батраға жасаған түсіндірмесі 3-тараудың басында аяқталады; оның орнына оның немересі Рашбам 3-тараудан бастап трактаттың соңына дейін түсіндірме жасайды.
The commentary of Rashi on the Babylonian Talmud Baba Batra ends at the beginning of chapter 3; its place is taken by that of his grandson, Rashbam, from chapter 3 to the end of the tractate.