Кіріспе

Урюпинск (Урю́пинск) – Ресейдің Волгоград облысындағы қала, Волгоградтың солтүстік-батысында, Хопер өзенінде орналасқан. Халық саны:

Этимология

Қала атауының тарихи шығуын екі теория түсіндіреді. Біріншісі, бұл жерге жақын маңдағы батпақта Ермекпен болған шайқаста тұтқынға түскен татар князі Урюптың есімінен шыққан. Екіншісі, атау Урюпин тегінен немесе "урюпа" (uryupa) сөзінен туындаған. 1866 жылы Владимир Дальдің "Тірі ұлы орыс тілінің түсіндірме сөздігінде" бұл ежелгі сөз шалақы, ұқыпсыз адамды білдіреді, бірақ бұл контексте адамды емес, батпақты жерді сипаттауы мүмкін. Бұл қаланың аты көптеген орыс тілді адамдарға "ескі, шалғайдағы қала" деген мағынада белгілі. Бұл қолданыс кеңінен таралған, әсіресе танымал советтік "Адам тағдыры" фильмінен кейін. Фильм Михаил Шолоховтың әңгімесі негізінде түсірілген, ал оқиға Урюпинскіде өріледі, ол көзге түспейтін провинциалды қала ретінде бейнеленген.

Тарих

14 ғасырдың соңында – 15 ғасырдың басында Урюпин болып құрылған, ол Рязань княздығының шекаралық бекінісі болды және Дон казактарында мекендеген. 1857 жылдан бері Урюпинская станицасы аталып, Шығыс Еуропа жазығының оңтүстік-шығысындағы сауда орталығы – Покровская жәрмеңкесінің орны болды. 1929 жылы Урюпинск деп қайта аталды және қала мәртебесі берілді. Бұл қала тарихи "Русь қалаларының алыс және жақын" тізімінде "Урюпеск" (Урюпеск) деген атпен тіркелген болуы мүмкін деп есептеледі.

Әкімшілік және муниципалдық мәртебе

Әкімшілік-аумақтық бөлініс жүйесінде Урюпинск қаласы Урюпин ауданының әкімшілік орталығы болып табылады, бірақ оның құрамына кірмейді. Әкімшілік бірлік ретінде ол "облыстық маңызы бар Урюпинск қаласы" деп бөлек тіркелген, бұл аудандармен тең статусқа ие әкімшілік бөлімше.

Экономика

Урюпинск – ауыл шаруашылығы техникасы (егін жинау машиналары) және тиеу техникасы (ірі кран жасау зауыты осында орналасқан) сияқты ауыр өнеркәсіптері дамыған өнеркәсіптік орталық. Қалада жеңіл өнеркәсіп өнімдері (тоқыма, киімдік және жиһаз маталары), қағаз және қаптау зауыттары бар. Қала маңындағы аймақтардағы маңызды салалардың бірі – ешкі шаруашылығы және ешкі терісі өндірісі. Аймақтың қоңыржай оңтүстік климатына байланысты, ол ауыл шаруашылығы үшін өте қолайлы, және аймақта негізінен сиыр еті, май және сары май өндірісімен айналысатын көптеген ауыл шаруашылығы өңдеу кәсіпорындары бар.