Кіріспе

Тамақтан қалған жеуге жарамды қалдықтар – тағам.

Қалдықтар – тамақтан кейін жеуге пайдаланылмаған, бірақ жеуге жарамды артық тағамдар. Оларды кейін жеу үшін ыдыстарға салады. Сүйектер сияқты жеуге жарамсыз қалдықтар қалдық есептеледі, қалдық емес. Қалдықтарды сақтау немесе тастау тағамның мөлшеріне, түріне және жағдайға байланысты. Тағам қалдықтарын қалай пайдалану тамақтанған жерге, жеген адамның әдеттеріне және жергілікті мәдениетке байланысты. Үйде қалған тағамдар көбінесе кейін желінеді. Бұл жеке ортаның ыңғайлылығымен және герметикалық контейнерлер мен тоңазытқыштардың болуымен жеңілдетіледі. Адамдар қалған тағамды тікелей тоңазытқыштан жейді, қайта қыздырады немесе одан жаңа тағам дайындайды. Ресторандарда кейде жегеннен қалған тағамды үйге алып кетеді. Америка Құрама Штаттарында бұрын қалған тағамды сақтауға арналған ыдыстарды "ит қапшығы" деп атаған, оның мағынасы тағамды үй жануарларына беру болған, бірақ оның шындығы басқаша болуы мүмкін.

Қалған тамақ

Әлемдік асханада қалдықтардан жасалған жаңа тағамдар жиі кездеседі. Адамдар мұндай тағамдарды суытқыштар мен герметикалық ыдыстар пайда болғанға дейін-ақ ойлап тапқан. Сүйектерден қоректік заттарды алудан бөлек, сорпалар және қайнатпалар өзі жеңіл тамақ бола алмайтын қалдықтардың негізін құрайды. Кассерольдер, паэлья, қуырылған күріш, шопан пирогы және пицца да осы мақсатта қолданылуы мүмкін, тіпті қалдықтарды қайта пайдалану үшін ойлап табылуы да мүмкін. Американдық университет студенттері арасында қалған пиццаның өзі ерекше топтық маңызға ие, сондықтан АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің Тамақ қауіпсіздігі және тексеру қызметі Луиза Грэмнің «Колледж студенттері үшін тамақ қауіпсіздігі кеңестері» атты еңбегінде алғашқы кеңес ретінде суытпаған пицца жеудің қысымды тәуекелдерін талқылайды. Рождество және Алғыс айту күні сияқты мерекелік дастарқандарда қажетті мөлшерден гөрі әлдеқайда көп тағам дайындалады, әсіресе үй иесі қонақтарға үйге алып кетуге мүмкіндік беру үшін. Алғыс айту күнінде қалған суық түйе еті – АҚШ-тағы дәстүрлі тағам, одан кейін бірнеше күн бойы бутербродтарда, сорпаларда және кассерольдерде түйе еті жиі пайда болады.

Қалған бөліктер

Азық-түлік қалдықтары тамақ тұтынуға, әсіресе порция мөлшеріне зор әсер етеді. Порциялардың көлемі айтарлықтай ұлғайған. Жалпы алғанда, тамақ қалдықтары адамның тамақтану әдеттеріне қарай жағымды да, жағымсыз да әсер етеді. Порция мөлшерінің артуы адамның қанша тамақ қабылдайтыны туралы түсінігін өзгертеді. Мысалы, кішкентай порция көбінесе аз тамақтануға алып келеді, соның салдарынан адам жегені жеткіліксіз деп ойлайды және бұл оның тамақтану әдеттеріне кері әсер етеді. Керісінше, үлкен порция көбірек тамақ қалдыруға, ал кішкентай порция аз қалдыққа себеп болады. Көптеген зерттеулер көрсеткендей, салмақ алудың ең маңызды себептерінің бірі – тамақ қалдықтары және осының нәтижесінде тамақ тұтынудың артуы.

Шоп-суе

Қытайлық-американдық тағамның атауы "чоп суэй" кейде "әр түрлі қалдықтар" деп аударылады, бірақ "чоп суэй" мейрамханаларында нақты қалдықтар берілген дегенге сену қиын.

Иттің қолына арналған сөмке

Ресторанға келген адамдар жемеген тағамды тастап кетуі немесе кейінірек жеу үшін алып кетуі мүмкін. Тамақты алып кету үшін клиент контейнер сұрауы немесе официанттан оны орауын өтінуі мүмкін. Мұндай контейнерге халық арасында "итке арналған қап" немесе "догги-бэг" деп атайды, бірақ бұл термин қазір көбінесе қолданылмайды. Бұл, әдетте, клиент тамақты өзі жеудің орнына жануарға беруді жоспарлап отыр деген ойдан туындаған, сондықтан бұл эвфемизм болуы мүмкін. Қазіргі заманғы "догги-бэг" 1940 жылдары пайда болды. Кейбір адамдар бұл атаудың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде азық-түлік тапшылығы болғанда, адамдар ысырапқа бармауға және жануарларға арналған тамақ жетіспеушілігіне байланысты туындағанын болжайды. 1943 жылы Сан-Францискодағы кафелер жануарларға қатыгездік көрсетпеу мақсатында клиенттерге Pet Pakit деген қораптарды ұсынды, олар арқылы клиенттер қалдықтарын үйге оңай алып кете алатын болды. "Догги-бэг" термині 1970 жылдары көптеген газеттердегі әдеп нормалары туралы мақалаларда кеңінен танымал болды. "Догги-бэг" көбінесе тамақ алып кету қызметімен қатар, үстел басында тамақ ішуге мүмкіндік беретін мейрамханаларда кездеседі, және оның таралуы әлеуметтік әдет ретінде әртүрлі елдерде әртүрлі. Мысалы, Ұлыбритания сияқты кейбір елдерде клиент "итке арналған қап" сұраса, оған жағымсыз қараулары мүмкін. Кейбір мейрамханалар қалдықтарды алюминий фольгаға орап, құстар мен теңіз жылқылары сияқты әртүрлі пішіндер жасайды.