Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық индуист гуруы (1937–2011)
American Hindu guru (1937–2011)
Киртанананда Свами (6 қыркүйек 1937 – 24 қазан 2011), сондай-ақ Бхактипада (Бхактипада) деп те белгілі, Гаудия Вайшнав гуруы және Батыс Вирджиния штатының Маршалл округіндегі Харе Кришна қауымының – Жаңа Вриндабанның негізін қоюшылардың бірі. 1968 жылдан 1994 жылға дейін қауымның рухани жетекшісі болды. Халықаралық Кришна санасы қоғамының (ISKCON) алғашқы санньясиі, ол 1977 жылдан 1987 жылы қоғамнан қуылғанға дейін ISKCON-да бастау беруші гуру ретінде қызмет етті.
Kirtanananda Swami (; September 6, 1937 – October 24, 2011), also known as Bhaktipada (Bhaktipāda), was a Gaudiya Vaishnava guru and the co founder of New Vrindaban, a Hare Krishna community in Marshall County, West Virginia, where he served as spiritual leader from 1968 until 1994. The first sannyasi in the International Society for Krishna Consciousness (ISKCON), he also served as an initiating guru in ISKCON from 1977 until his expulsion in 1987.
Ерте өмір
Киртанананда 1937 жылы Нью-Йорк штатының Пикскилл қаласында Кит Гордон Хам болып дүниеге келді. Ол консервативті баптист пасторы Фрэнсис Гордон Хам мен оның әйелі Марджоридің бес баласының ең кішісі еді. Кейіннен Киттің ағасы Ф. Джеральд Хам архивші ретінде танымал болды. Кит Хам әкесінің миссионерлік рухын мұра етіп, сыныптастарын өз отбасының дініне өткізуге тырысты. 17 жасында полиомиелитке шалдыққан, бірақ 1955 жылы мектепті үздік бітірді. 1959 жылдың 20 мамырында Теннесси штатының Мэривилл қаласындағы Мэривилл колледжінен тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алып, 117 студенттің арасында бірінші болып magna cum laude атағымен бітірді. Ол Солтүстік Каролина Университетінің Чапел-Хилл қаласында американдық тарихты зерттеу үшін Вудро Вильсон стипендиясын алды, онда үш жыл оқыды. Ол жерде 1940-1989 жылдары Мобил қаласынан (Алабама штаты) келген, ағылшын тілі пәнін оқыған Говард Мортон Уилермен танысты, ол оның сүйіктісі және өмір бойы досы болды. Кейін Киртанананда Харе Кришнаға айналудан бұрын Уилермен көп жылдар бойы гомосексуалды қарым-қатынаста болғанын мойындады, бұл факт Джейкоб Янгтың 1996 жылғы "Святая корова, Свами" атты деректі фильмінде көрсетілген. Кейінірек Киртанананда өзін бұрынғы гомосексуал деп жариялады. Екеуі 1961 жылдың 3 ақпанында университеттен кетіп, "сексуалдық дау" бойынша тергеу қаупінен кейін Чапел-Хиллден Нью-Йоркке көшіп кетті. Хам ЛСД қолдануды насихаттап, ЛСД гуруына айналды. Ол жұмыссыздыққа байланысты өтініштерді қараушы болып жұмыс істеді. 1961 жылы Колумбия университетіне түсіп, Уитни Кросспен діни тарихты зерттеу үшін Вэдделл стипендиясын алды, бірақ бірнеше жылдан кейін академиялық өмірден бас тартып, Уилермен бірге 1965 жылдың қазан айында гуру іздеп Үндістанға сапарлады. Бірақ олар сәттілікке жете алмады және алты айдан кейін Нью-Йоркке оралды.
Kīrtanānanda was born Keith Gordon Ham in Peekskill, New York, in 1937, the youngest of five children of Conservative Baptist minister Francis Gordon Ham and his wife Marjorie. Keith's older brother, F. Gerald Ham, would go on to fame as an archivist. Keith Ham inherited his father's missionary spirit and attempted to convert classmates to his family's faith. Despite an acute case of polio which he contracted around his 17th birthday, he graduated with honors from high school in 1955. He received a Bachelor of Arts in History from Maryville College in Maryville, Tennessee on May 20, 1959, and graduated magna cum laude, first in his class of 117. He received a Woodrow Wilson fellowship to study American history at the University of North Carolina at Chapel Hill, where he remained for three years. There he met Howard Morton Wheeler (1940–89), an undergraduate English major from Mobile, Alabama who became his lover and lifelong friend. Later Kīrtanānanda acknowledged that, before becoming a Hare Krishna, he had a homosexual relationship with Wheeler for many years, which was documented in the film Holy Cow, Swami, a 1996 documentary by Jacob Young. Kīrtanānanda later claimed himself being ex homosexual. The two resigned from the university on February 3, 1961, and left Chapel Hill after being threatened with an investigation over a "sex scandal", and moved to New York City. Ham promoted LSD use and became an LSD guru. He worked as an unemployment claims reviewer. He enrolled at Columbia University in 1961, where he received a Waddell fellowship to study religious history with Whitney Cross, but he quit academic life after several years when he and Wheeler traveled to India in October 1965 in search of a guru. Unsuccessful, they returned to New York after six months.
Киртанананда ретінде
1966 жылдың маусым айында Үндістаннан оралғаннан кейін Хам бенгалдық Гаудия Вайшнава гуруы А. С. Бхактиведанта Свами Прабхупадамен (содан кейін шәкірттері оны жай ғана "Свамиджи" деп атаған) кездесті, ол Халықаралық Кришна жамағатының (ISKCON) негізін қалаушы ачарьясы, Батыста "Харе Кришналар" деп кең танымал болған. Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігіндегі 26-шы көшедегі шағын дүкен-ғибадатханада Бхагавад-гита сабақтарына қатысқаннан кейін Хам Свамиджиді рухани ұстазы ретінде қабылдады және 1966 жылдың 23 қыркүйегінде "Киртанананда Даса" ("киртанға ләззат алатын адамның қызметшісі") атағымен баулу рәсімін өткізді. Оның тамақ дайындаудағы шеберлігі үшін Свамиджи кейде оны "асүй анандысы" деп атаған. Хауард Уилер 1966 жылдың 9 қыркүйегінде екі апта бұрын "Хаягрива Даса" деген атпен баулу рәсімін қабылдады. Киртанананда Свамиджидің батыстық шәкірттерінің алғашқыларының бірі болды, ол басын қырқып (сикхадан басқа), дәстүрлі бенгалдық вайшнав киімдері – дхоти мен курта киіп, ғибадатханаға көшті. 1967 жылдың наурыз айында Свамиджидің бұйрығымен Киртанананда және француз тілінде сөйлейтін университет студенті Янус Дамбергс (Жанардана Даса) Монреальдегі Харе Кришна ғибадатханасын құрды. 1967 жылдың 28 тамызында Свамиджимен бірге Үндістанда саяхаттап жүрген кезде Киртанананда Даса Прабхупаданың вайшнавтардың саньяса тәртібіне (өмір бойы ақыл-ойымен, сөзімен және денесімен ұстанып тұруға берілген ант) енгізілген алғашқы шәкірті болды және Киртанананда Свами атағын алды. Бірақ бірнеше аптадан кейін ол Прабхупаданың қалауына қарсы Нью-Йоркке оралды және Прабхупаданың бхактилік құлшылық жүйесіне христиандықтың эзотерикалық мәдени элементтерін қосуға тырысты. Прабхупаданың басқа шәкірттері мұны билікті басып алу әрекеті ретінде қарады. Үндістаннан жазған хаттарында Прабхупада оны қатты сөккен және ISKCON ғибадатханаларында уағыз айтуына тыйым салды.
In June 1966, after returning from India, Ham met the Bengali Gaudiya Vaishnava guru A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada (then known simply as "Swāmiji" to his disciples), the founder acharya of the International Society for Krishna Consciousness (ISKCON), more popularly known in the West as the Hare Krishnas. After attending Bhagavad gita classes at the modest storefront temple at 26 Second Avenue in the Lower East Side of Manhattan, Ham accepted Swamiji as his spiritual master, receiving initiation as "Kīrtanānanda Dāsa" ("the servant of one who takes pleasure in kirtan") on September 23, 1966. Swamiji sometimes called him "Kitchen ānanda" because of his cooking expertise. Howard Wheeler was initiated two weeks earlier on September 9, 1966, and received the name "Hayagriva Dāsa". Kīrtanānanda was among the first of Swāmiji's western disciples to shave his head (apart from the sikha), don robes (traditional Bengali Vaishnava clothing consists of dhoti and kurta), and move into the temple. In March 1967, on the order of Swāmiji, Kīrtanānanda and Janus Dambergs (Janardana Dāsa), a French speaking university student, established the Montreal Hare Krishna temple. On August 28, 1967, while traveling with Swāmiji in India, Kīrtanānanda Dāsa became Prabhupāda's first disciple to be initiated into the Vaishnava order of renunciation (sannyasa: a lifelong vow of celibacy in mind, word, and body), and received the name Kīrtanānanda Swāmi. Within weeks, however, he returned to New York City against Prabhupāda's wishes and attempted to add esoteric cultural elements of Christianity to Prabhupāda's devotional bhakti system. Other disciples of Prabhupāda saw this as a takeover attempt. In letters from India, Prabhupāda soundly chastised him and banned him from preaching in ISKCON temples.
Алтын сарай
1972 жылдың соңында Киртанананда мен мүсінші-сәулетші Бхагаватананда Даса Прабхупадаға үй салуды шешті. Уақыт өте келе, үй жобалары мәрмәр, алтын және ою-өрнектелген терек ағашынан жасалған әшекейлі ескерткіш қабірге айналды, ол 1979 жылғы 2 қыркүйекте, жексенбіде, Еңбек күні демалысында, соңынан бағышталды. Алтын сарайдың аяқталуы Жаңа Вриндабанды кеңінен танымал етті, өйткені ондаған (кейін жүздеген) мыңдаған туристер жыл сайын сарайға келе бастады. Жаңа Вриндабанды "Рухани Диснейленд" ету мақсатымен "Кришна елі" тақырыбында саябақ және классикалық Оңтүстік Үндістан стиліндегі граниттен жасалған "Түсініктің ғибадатханасы" жобаланды. 1985 жылғы 31 мамырда жоспарланған ғибадатхананың негізін салу рәсіміне ондаған саяси қайраткерлер, соның ішінде Батыс Вирджиниядан АҚШ конгрессмені қатысты. Бір басылым бұл күнді "Жаңа Вриндабан тарихындағы ең маңызды және есте қаларлық күн" деп атады. Прабхупаданың 1977 жылғы 14 қарашада қайтысы ("көз жұмуы") кезінде Киртанананда және басқа он ИСККОН жетекшісі оның орнына гурулық дәрежесін алуға кірісті. 1979 жылғы наурыз айында ол "Бхактипада" деген құрметті атақты қабылдады.
Late in 1972, Kīrtanānanda and sculptor architect Bhagavatānanda Dāsa decided to build a home for Prabhupāda. In time, the plans for the house developed into an ornate memorial shrine of marble, gold and carved teak wood, dedicated posthumously during Labor Day weekend, on Sunday, September 2, 1979. The completion of the Palace of Gold catapulted New Vrindaban into mainstream respectability as tens (and eventually hundreds) of thousands of tourists began visiting the Palace each year. A "Land of Krishna" theme park and a granite "Temple of Understanding" in classical South Indian style were designed to make New Vrindaban a "Spiritual Disneyland". The ground breaking ceremony of the proposed temple on May 31, 1985, was attended by dozens of dignitaries, including a United States congressman from West Virginia. One publication called it "the most significant and memorable day in the history of New Vrindaban." Upon Prabhupāda's death ("disappearance") on November 14, 1977, Kīrtanānanda and ten other high ranking ISKCON leaders assumed the position of initiating gurus to succeed him. In March 1979, he accepted the honorific title "Bhaktipāda."
Діндер аралық дәуір
1986 жылы Киртанананда өзінің аталатын дінаралық тәжірибесін бастады және қауымдастық "Жаңа Вриндабанның Құдай қаласы" деп белгілі болды. Ол Кришна санасын батыстықтарға оңайырақ түсінікті ету үшін "үнділік элементтерін кетіруге" тырысты, бұрын 1967 жылы жасағандай. Жақтастары дхоти мен сарилердің орнына шапан киді; олар мриданга барабандары мен сыңғырлардың орнына ағылшын тілінде, құбырлы орган мен аккордеон сияқты батыстық аспаптармен ән шырқады; ер адам жақтастары бас шашудан және сақалды қырудан бас тартып, шаш өсірді және сақал қойды; әйел жақтастары саньясини орденімен марапатталды және тәуелсіз түрде уағыз айтуға ынталандырылды; жапа (жапырақ) үнсіз оқылды; және дінаралық қауымдастық құруға тырысылды.
In 1986 Kīrtanānanda began his so called interfaith experiment and the community became known as the "New Vrindaban City of God". He attempted to "de Indianize" Krishna Consciousness to help make it more accessible to westerners, just as he had done previously in 1967. Devotees wore robes instead of dhotis and saris; they chanted in English with western instruments such as the pipe organ and accordions at instead of chanting in Sanskrit and Bengali with mridanga drums and cymbals; male devotees grew hair and beards instead of shaving their heads and faces; female devotees were awarded the sannyasini order and encouraged to preach independently; japa was practiced silently; and an interfaith community was attempted.
Шабуыл және одан кейін ИСККОН-дан шығарылды
1985 жылы 27 қазанда Жаңа Вриндабанда кірпіш салу марафоны кезінде, ашуға берілген және қатты күйзелген жандарма Киртанананданың басына ауыр болатпен соққы берді. Киртанананда ауыр жарақат алып, он күнге комада жатты. Ол бірте-бірте көптеген қабілеттерін қалпына келтірді, бірақ оны жақсы білген жандар оның мінезі өзгергенін айтты. Кейбір жақын серіктері қауымды тастап кетті. 1987 жылы 16 наурызда Үндістанның Майапур қаласындағы жылдық мәжілісте ИСККОН Басқарушы кеңесі Киртанананданы түрлі бұрмалаушылықтар үшін ұйымнан шығарды. Олар оның ИСККОН саясатын бұзғанын және Прабхупаданың қозғалысының жалғыз рухани мұрагерімін деп мәлімдегенін айтты. Он үш мүше резолюцияны қолдады, екеуі дауыс беруден бас тартты, ал бір мүше, Бхакти Тирта Свами, резолюцияға қарсы дауыс берді. Содан кейін Киртанананда өзінің жеке ұйымын құрды – «Дүниежүзілік жандармалардың мәңгілік ордені», және өзімен бірге бірнеше мүлікті алып кетті. 1988 жылға қарай Нью-Вриндабанның АҚШ және Канадада 13 спутниктік орталығы болды, соның ішінде Нью-Вриндабан да бар. Жаңа Вриндабан сол жылы ИСККОН-нан айырылды.
On October 27, 1985, during a New Vrindaban bricklaying marathon, a crazed and distraught devotee bludgeoned Kīrtanānanda on the head with a heavy steel tamping tool. Kīrtanānanda was critically injured and remained in a coma for ten days. Gradually he recovered most of his faculties, although devotees who knew him well said that his personality had changed. Some close associates began leaving the community. On March 16, 1987, during their annual meeting at Mayapur, India, the ISKCON Governing Body Commission expelled Kīrtanānanda from the society for various deviations. They claimed he had defied ISKCON policies and had claimed to be the sole spiritual heir to Prabhupāda's movement. Thirteen members voted for the resolution, two abstained, and one member, Bhakti Tirtha Swami, voted against the resolution. Kīrtanānanda then established his own organization, The Eternal Order of the League of Devotees Worldwide, taking several properties with him. By 1988, New Vrindaban had 13 satellite centers in the United States and Canada, including New Vrindaban. New Vrindaban was excommunicated from ISKCON the same year.
Қылмыстық айыптау және бас бостандығынан айыру
1990 жылы АҚШ федералды үкіметі Киртанананданы бес рет қорқытуға (рэкетке), алты рет пошта арқылы алаяқтық жасауға және Харе Кришна қозғалысындағы екі қарсыласын (Стивен Брайант пен Чарльз Сент-Денис) өлтіруге сөз байластырғаны үшін айыптады. 1991 жылдың 29 наурызында Киртанананда 11 айыптаудың тоғызы бойынша кінәлі деп танылды (қазылар алқасы кісі өлтіру туралы айыптау бойынша шешім қабылдай алмады), бірақ апелляциялық сот қорғаушы адвокат Алан Мортон Дершовицтің аргументтеріне көніп, айыптауларды жоққа шығарды. Оның мәні, бала зорлауға қатысты дәлелдер қазылар алқасын Киртананандаға қарсы бұрмалап көрсеткен, бірақ оған сол қылмыс тағылмаған еді. 2000 жылдың 10 қыркүйегінде ISKCON балаларды қорғау кеңсесі 17 айлық тергеуді аяқтады және Киртанананда екі баланы зорлағанын анықтады. Оған бес жыл бойы ISKCON-ға тиесілі кез келген мүлікке баруға тыйым салынды және ISKCON-ға қайта қабылдану үшін келесі шарттар ұсынылды:
In 1990, the US federal government indicted Kīrtanānanda on five counts of racketeering, six counts of mail fraud, and conspiracy to murder two of his opponents in the Hare Krishna movement (Stephen Bryant and Charles St. Denis). On March 29, 1991, Kīrtanānanda was convicted on nine of the 11 charges (the jury failed to reach a verdict on the murder charges), but the Court of Appeals, convinced by the arguments of defense attorney Alan Morton Dershowitz, threw out the convictions, saying that child molestation evidence had unfairly prejudiced the jury against Kīrtanānanda, who was not charged with those crimes. On September 10, 2000, the ISKCON Child Protection Office concluded a 17 month investigation and determined that Kīrtanānanda had molested two boys. He was prohibited from visiting any ISKCON properties for five years and offered conditions for reinstatement within ISKCON:
Ол Вайшнав жастарын қолдауға бағытталған ұйымға, мысалы, «Кришнаның балалары», «Вайшнав балаларын қорғау қауымдастығы» немесе APVC бекіткен гурукулаға кем дегенде 10 000 доллар көмектесуі керек. Ол осы хатта сипатталған барлық құрбандарға өтініш хаттарын жазуы тиіс. Осы хаттарда ол балалық зорлық-зомбылықтағы өз қылмыстарын толық мойындауы керек және осы әрекеттері үшін толық жауапкершілікті қабылдауы керек. Сондай-ақ, ол тиісті өкініш білдіріп, құрбандарға өтемақы төлеуді ұсынуы керек. Бұл хаттарды тікелей құрбандарға емес, APVC-ға жіберу керек. Ол APVC алдын ала мақұлдаған психикалық денсаулық маманымен психологиялық сараптамадан өтуі керек және сараптама есебінде және APVC-де сипатталған терапияны жалғастыру бойынша ұсыныстарды орындауы керек. Ол өзіне тағылған қылмыстық істер бойынша мемлекеттік тергеулерге толыққанды қатысуы керек. Киртанананда осы шарттардың ешқайсысын орындамады.
He must contribute at least $10,000 to an organization dedicated to serving Vaishnava youth, such as Children of Krishna, the Association for the Protection of Vaishnava Children, or a gurukula approved by the APVC. He must write apology letters to all the victims described in this letter. In these letters he must fully acknowledge his transgressions of child abuse, and he must take full responsibility for those actions. Also, he must express appropriate remorse, and offer to make amends to the victims. These letters should be sent to the APVC, not directly to the victims. He must undergo a psychological evaluation by a mental health professional pre approved by the APVC, and he must comply with recommendations for ongoing therapy described in the evaluation report and by the APVC. He must fully comply with all governmental investigations into misconduct on his part. Kīrtanānanda never satisfied any of these conditions.
Түрмеден шыққаннан кейін
Түрмеден босатылғаннан кейін төрт жыл бойы Киртанананда (қазір коляскада отырады) Нью-Йорктегі 25 First Avenue мекенжайындағы Радха Мурлидхара ғибадатханасында тұрды. 1990 жылы 500,000 долларға сатып алынған бұл ғибадатхананы аз ғана шәкірттері мен ізбасарлары күтіп ұстады, бірақ кейін ғибадатхана басқармасы оны шығаруға тырысты. 2008 жылдың 7 наурызында Киртанананда АҚШ-тан Үндістанға кетіп, қалған өмірін сонда өткізуді жоспарлады. "Мені қаламаған жерде қалудың қажеті жоқ", - деді ол, жылдар бойы американдық шәкірттерінің тастап кетуіне және ғимараттан шығару әрекеттеріне сілтеме жасап. Өлген кезде Киртанананданың Үндістан мен Пәкістанда әлі де көптеген адал шәкірттері болды, олар оны "гуру" деп құрметтеді және оның соңғы кітаптарын жариялады. Ол дінаралық бірлік туралы уағыздауын жалғастырды: христиандардың, яһудилердің, мұсылмандардың және вайшнавтардың Құдайы бір және әр діннің өкілдері басқа діндердің сенімдерін құрметтеуі және бағалауы керек. "Фундаментализм – бүгінгі әлемдегі ең қауіпті идеологиялардың бірі. Фундаментализм біртүлікке көмектеспейді, керісінше, бөліс-жарыс тудырады және дінге адал адамдар арасында адіздікке себеп болады. Мұсылмандарға қараңыз, Мұхаммед пайғамбар өзінің дінін қылышпен таратуды ешқашан қаламаған. Бүгінде барлық діндердің бірлігін уағыздау бұрынғыдан да маңызды."
For four years after his release from prison, Kīrtanānanda (now using a wheelchair) resided at the Radha Murlidhara Temple at 25 First Avenue in New York City, which was purchased in 1990 for $500,000 and maintained by a small number of disciples and followers, although the temple board later attempted to evict him. On March 7, 2008, Kīrtanānanda left the United States for India, where he expected to remain for the rest of his life. "There is no sense in staying where I'm not wanted," he explained, referring to the desertions through the years by most of his American disciples and to the attempts to evict him from the building. At the time of his death Kīrtanānanda still had a significant number of loyal disciples in India and Pakistan, who worshiped him as "guru" and published his last books. He continued preaching a message of interfaith: that the God of the Christians, Jews, Muslims, and Vaishnavas is the same; and that men of faith from each religion should recognize and appreciate the faith of men of other paths. "Fundamentalism is one of the most dangerous belief systems in the world today. Fundamentalism doesn't promote unity; it causes separatism. It creates enmity between people of faith. Look at the Muslims; Mohammed never intended that his followers should spread their religion by the sword. It is more important today than at any other time to preach about the unity of all religions."