Кіріспе

1968 жылы түсірілген фильм

"Hang 'Em High" – Тед Пост режиссерлік еткен, ал Леонард Фримен мен Мел Голдберг сценарий жазған 1968 жылғы американдық жаңашыл батыс фильмі. Басты рөлдерде Клинт Иствуд – дарға асылудан аман қалған кінәсіз Джед Купер; оған көмектесетін жесір Ингер Стивенс; Куперді дарға асуға қатысқан топтың басшысы Эд Бегли; және оны АҚШ маршалының орынбасары қызметіне қабылдаған федералды судья Пат Хингл. "Hang 'Em High" – Клинт Иствудтың өндіріс компаниясы The Malpaso Company-нің тұңғыш жобасы. Фильм DeLuxe Color форматында өңделген. Хингл тарихи тұлға – судья Исаак Паркерді сомдайды, ол 1800 жылдардың соңында Арканзас штатының Батыс округінің федералды сотында қызмет еткен кезінде көптеген адамды өлім жазасына кескені үшін "Дарға асушы судья" атанған. Фильм сол кезеңде АҚШ маршалының орынбасары болып жұмыс істеудің қаншалықты қауіпті екенін көрсетеді, өйткені Паркердің басшылығымен қызмет еткен көптеген федералды маршалдар қаза тапқан. Округтік судьяның штаб-пәтері болған Форт Грант бейнелі түрде Арканзас штатындағы Форт Смит қаласын көрсетеді, онда судья Паркердің соты орналасқан.

Сюжет

1889 жылы Оклахома территориясында зейнеткер заңгер Джед Куперді тоғыз адам қоршап тұр: капитан Уилсон, Рено, Миллер, Дженкинс, Стоун, Мэддоу, Томми, Лумис және Чарли Блэкфут. Олар Купердің малға айдап бара жатқандығына куәлік қағазын талап етеді. Мал сатушы – ранчерді өлтірген қарақшы. Купер кісі өлтіру туралы ештеңе білмейтінін түсіндіреді, бірақ Дженкинс ғана оның кінәлі екеніне күмән келтіреді. Рино Купердің атын, жабдығын алып, Миллер оның әмиянын тартып алғаннан кейін, жігіттер оны ағашқа тізіп, кетіп қалады. Біраз уақыттан кейін маршал Дейв Блис жартылай өлген Куперді құтқарып, Форт-Грантқа жеткізеді, онда аумақтық судья Адам Фентон Купердің кінәсіз екенін анықтап, босатады және кек алудан ескертеді. Содан кейін Фентон Куперге маршал болып жұмыс істеуді ұсынады. Купер келіседі, ал Фентон оған линч жасаушыларды өлтірмей, сотқа беруді ескертеді. Тұтқынды алып бара жатқанда Купер жергілікті салонның алдындағы атын және жабдығын көреді. Ол Реноны іштен тауып, тұтқындауға тырысады, бірақ Рено оған шабуыл жасап, Куперді оны атуға мәжбүр етеді. Реноның өлтірілгенін білген Дженкинс маршалдың қолынан өлтірілгеніне мойын бұрып, өзі ұстатылады және қалған линч жасаушылардың есімдерін береді. Купер Стоунды Ред-Крик қаласынан тауып, тұтқындап, жергілікті шериф Рей Калхунға түрмеге қамауға тапсырады. Купер іздеген адамдардың көпшілігі Ред-Криктің құрметті азаматтары, бірақ Калхун оларды тұтқындауға берген Купердің ордерлерін орындайды. Басқаларын тұтқындауға бара жатқанда Купер мен Калхун екі адамның өлтірілгенін және мал ұрлығын көреді. Өзінің тобын құрып, Купер ұрланған малды қуалайды және ұрлардың Миллер және екі жасөспірім ағайынды Бен мен Билли Джо екенін біледі. Ол ұрыларды линчтен сақтайды, ал топ оны тастап кетеді. Бен мен Билли Джо олардың қамауынан босатылып, тек Миллер ғана кісі өлтіргенін айтады, содан кейін үшеуін де Форт-Грантқа әкеледі. Фентон үш ұрыны Купердің жасөспірімдерді қорғауына қарамастан, асылуға үкім шығарады. Фентонның айтуынша, егер ұрылар жазаланбаса, жұртшылық оларды линчтейді, бұл Оклахоманың штат болуына кедергі келтіреді. Кейінірек Калхун Форт-Грантқа келіп, Куперге жоғалған малын капитан Уилсон мен басқа линч жасаушылардың ақшасымен төлеуді ұсынады. Купер ұсыныстан бас тартады және оларды тұтқындауға ниетті екенін көрсетеді. Блэкфут пен Мэддоу қашады, ал Томми мен Лумис Уилсонмен бірге болып, Куперді өлтіруге көмектесуге келіседі. Көпшілік алдында асылу кезінде (Миллер, Джо ағалары және тағы үш адам үшін) үш линч жасаушы Куперге жезөкшеханада тұзақ құрып, оны ауыр жарақаттайды. Купер аман қалып, жесір Рейчел Уоррен оны баяу емдейді. Рейчел күйеуін өлтіріп, өзін зорлаған заңсызды іздеп жүргенін айтады. Олар қарым-қатынас бастайды; ол өзінің зорлаушыларын ешқашан таба алмайтынын айтады. Купер отставкаға кетуге тырысады, бірақ судья Фентон оған Уилсонның, Томми мен Лумистің жасырынған жерін көрсетеді. Үш адам Куперді ол ранчоға жақындағанда тосқауылға алуға тырысады. Купер аман қалып, кейіннен Лумисті өлтіріп, Томмиді атып тастайды. Ол Уилсонды ұстауға тырысады, бірақ ол өзін-өзі асып қояды. Форт-Грантқа оралғанда Купер маршалдың жұлдызын қайтарады және Фентоннан Женкинске кешірім беруге қол қоюын талап етеді, ол өкінішпен ауырып жатыр. Екі адам аумақтық әділдіктің мәнін талқылайды. Фентон өзінің аймақтағы арыз берушілерге аз мүмкіндік беретін жалғыз сот екенін айтып, қолынан келгенше жақсы жұмыс істеп жатқанын мәлімдейді; және Куперге егер ол онымен келіспесе, Оклахома штатына көмектесу (және осылайша тиісті соттарды алу) үшін АҚШ маршалы ретінде қызметін жалғастыруы керек дейді. Купер Женкинстің босатылуына алмасу үшін жұлдызын қайтарып алады. Содан кейін Фентон Куперге "Қара аяқ пен Мэддоу үшін жаңа ордер береді", оған "Заң оларды әлі де іздейді" дейді. Купер басын издеп, атқа мінеді.

Өндіріс

Иствуд 1966 жылдың соңы мен 1967 жылдың көп бөлігін «Долларлар трилогиясының» ағылшын тіліндегі нұсқасын дубляждаумен және сұхбаттасумен өткізді, бұл оны ашулы және көңілі тоңған күйде қалдырды. Жұлдызды мәртебе оған «қатал жігіт» бейнесіндегі көбірек рөлдерді әкелді, ал оның бизнес-менеджері Ирвинг Леонард оған жаңа фильмнің сценарийін ұсынды – американдық ревизионисттік вестерн «Hang 'Em High», оны Мел Голдберг жазып, Леонард Фримен өндірген, бұл «Rawhide» мен Леоненің вестерн фильмдерінің аралық нәрсесі еді. Иствуд фильмге 400 000 доллар жалақы және фильмнің таза табысының 25 пайызы есебінен қол қойды, ол Джед Купер рөлін ойнады – шаруаның өліміне қарақшылар тарапынан айыпталып, дарға асылып, өлгендей қалған, кейін кек қайтарған адам. Леонард компанияның президенті болды және «Hang 'Em High» фильмін United Artists компаниясымен бірлесіп өндіруді ұйымдастырды. Пост фильмге актерлерді таңдауда маңызды рөл атқарды және «Фермердің қызы» сериалымен танымал Ингер Стивенсті Рейчел Уоррен рөліне шақырды. Ол сол кезде Иствуд пен Серджо Леоне туралы естімеген, бірақ бірден Иствудты ұнатып, келісім берді. Бұл туынды «Wall of Voodoo» тобы басқа «спагетти-вестерн» музыкасымен бірге орындалған медиада да қолданылды.

Түсірілім

Фильмнің Оклахома территориясында түсірілгені айтылса да, Фримен 1967 жылғы 25 мамырда Лас-Крусеске (Нью-Мексико) түсірілім ордаларын іздеу үшін келді. Сол күні Фримен Лас-Крусестен солтүстікке шамамен 12 мильдей жердегі, ашылу сахнасында асылуға арналған ағашты тапты. 1967 жылғы 27 маусымда Лас-Крусес аймағында түсірілім басталды, ал қосымша сахналар Уайт-Сэндсте түсірілді. 1967 жылғы 29 маусымда Рио-Гранде өзенінің жанындағы линчевание сахнасы түсірілді.

Қабылдау

Фильм 1968 жылдың тамызында көрсетілімге шыққаннан кейін үлкен табысқа ие болды. Балтимор қаласындағы алғашқы көрсетілімнен 5 241 долларлық кіріс түсті, бұл сол кездегі барлық Джеймс Бонд фильмдерінен асып, тарихтағы United Artists компаниясының ең табысты ашылуы болды. Variety журналының апталық үздік фильмдер тізімінде бесінші орынға шықты және көрсетілім басталғаннан кейін екі апта ішінде өндіріс шығындарын өтеді. Сонымен қатар, шетелде 4 миллион доллар жинап, жалпы дүниежүзілік кассада табысқа ие болды. Фильм сыншылар тарапынан жоға бағаланды, оның ішінде New York Post газетінің Артур Винстен "Hang 'Em High" фильмін "сапалы, батыл, қауіпті және қызықты вестерн" деп сипаттады. Джордж Ташман Berkeley Gazette газетінде бұл фильмді "барлық жағынан алғанда" "алма пісірілгендей" классикалық вестерн, "Голливудта түсірілген спагетти-вестерн" деп жазды.

Мұра

Wall of Voodoo тобы фильмнің тақырыптық әуенінің бір бөлігін "The Good the Bad and the Ugly / Hang 'em High" атты попуррісінде пайдаланды. Американдық My Chemical Romance рок-тобының "Hang 'Em High" әні фильмнің құрметіне аталған.