Кіріспе

Бельгиялық композитор (1929–2009)

Анри Леон Мари Тереза Пуссер (ɑ̃ʁi leɔ̃ maʁi teʁɛz pusœʁ; 23 маусым 1929 – 6 наурыз 2009) – бельгиялық классикалық композитор, педагог және музыка теориясының маманы.

Өмірбаян

Пуссер Малмедиде дүниеге келді және 1947 жылдан 1952 жылға дейін Лиеж және Брюссель музыка академияларында оқыды, онда ол Пьер Фройдбезбен байланысты «Вариациялар» тобына қосылды. Осы топта ол алғаш рет Антон Веберннің және 20 ғасырдың басқа композиторларының музыкасымен танысты. 1952–53 жылдары Малиндегі әскери қызметі кезінде ол Андре Сориспен тығыз байланыста болды. 1951 жылы Рояумон қаласында Пьер Булезбен кездесті, бұл байланыс сол жылы жазылған «Trois chants sacrés» шығармасына ықпал етті. 1953 жылы ол Карлхайнц Стокхаузенмен, ал 1956 жылы Лучано Бериомен танысты. Оның ерте жылдарындағы маңызды әсер Антон Брукнердің музыкасын тыңдау болды, сонымен қатар ол өмір бойы орта ғасыр мен Ренессанс музыкасына, еуропалық емес музыка мен оның практикасына қызығушылық танытты. 1954 жылы Пуссер Теа Шонбродқа үйленді, олардың төрт баласы болды: Изабелла (1957), Денис (1958), Марианна (1961) және Хелен (1965). 1960 жылдан бастап ол Мишель Бутормен бірнеше жобалар бойынша, ең бастысы «Votre Faust» операсы (1960–68) бойынша бірлесіп жұмыс істеді. Пуссер Кёльн, Базель және АҚШ-тағы SUNY Buffalo-да, сондай-ақ туған елі Бельгияда оқытумен айналысты. 1970 жылдан 1988 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін ол Лиеж университеті мен консерваториясында сабақ берді, сонымен қатар Валлония музыкалық зерттеулер мен білім беру орталығын құрды, ол 2010 жылы қайта аталды. Ол 2009 жылдың 6 наурызында Брюссельде 79 жасында бронхтық пневмониядан қайтыс болды.

Композициялық стиль және техника

1950 жылдары Дармштадт мектебінің өкілі саналатын Пуссердің музыкасында сериализм, сондай-ақ жылжымалы және кездейсоқ формалар қолданылады. Ол көбінесе, Шұберт пен Веберн сияқты өте кереғар стильдердің арасында немесе олардың ішінде байланыс орнатуға тырысқан (Votre Faust). 1960 жылдардан бастап Пуссер өзінің жеке сериялық стилін дамытуға ұмтылды (бұл «тональдық» гармонияларға мүмкіндік беру үшін жасалды), және бұл оның «Couleurs croisées» (1967) оркестрлік композициясында естіледі, ол «Біз жеңіске жетеміз» атты наразылық әніне негізделген. Оның 1957 жылы Милан қаласындағы Studio di Fonologia-да жасалған «Scambi (Exchanges)» электрондық композициясы, магнитофондық музыка саласында ерекше болып табылады, себебі ол тыңдау алдында әртүрлі тәсілдермен жинақталуы тиіс. Алғаш жасалғанда, бірнеше түрлі нұсқасы құрылды: екеуі Лучано Берио, біреуі Марк Уилкинсон, ал екеуі композитордың өзі жасады. 2004 жылдан бері Джон Дак басқаратын Миддлсекс университетінің Lansdown электрондық өнер орталығында «Scambi» жобасы осы туынды мен оның іске асыру мүмкіндіктеріне бағытталды. Композиторлық және оқыту қызметінен бөлек, Пуссер музыка туралы көптеген мақалалар мен он кітап жариялады, соның ішінде «Fragments Théorique I: sur la musique expérimentale» (Брюссель: Брюссельдің еркін университеті, 1970), «Schumann le Poète: 25 moments d'une lecture de Dichterliebe» (Париж: Klincksieck, 1993) және «Musiques croisées» (Париж: L'Harmattan, 1997). 2004 жылы оның жинақталған жазбаларының екі томы Паскаль Декрупе таңдап, редакциялап шығарды. Ол сондай-ақ Альбан Бергтің еңбектерінің француз тіліне алғашқы аудармасын жасады.