Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иван Никитич Никитин (Иван Никитич Никитин, шамамен 1690–1741) – орыс суретшісі, портреттер мен әскери суреттердің авторы.
Russian painter (c. 1690–1741)
Ivan Nikitich Nikitin (Иван Никитич Никитин c. 1690–1741) was a Russian painter, an author of portraits and battle paintings.
Өмірбаян
Иван Никитин Мәскеуде православие дінінің священнигі отбасында дүниеге келген. Ол алғашқы өнер сабақтарын голланд суретшісі Швонбектен Кремль қару-жарақ қоймасының гравюра шеберханасында алған. 1711 жылы қару-жарақ қоймасы Иван Никитинмен бірге Санкт-Петербургке көшірілді. 1716–1720 жылдары оны ағасы Роман Никитинмен бірге Петр I Италияға жіберді. Ағалар Флоренция мен Венецияда сурет салу өнерін үйренді. Ресейге оралғаннан кейін Никитин Петр I-нің сүйікті сарай суретшісі болды. Ол Мәскеу мен Санкт-Петербургте жұмыс істеді. 1725 жылы Петр I қайтыс болғаннан кейін Никитин 1732 жылға дейін сарайда жұмыс істеді, содан кейін ол және оның ағалары Роман мен Родион (Мәскеу Кремліндегі Благовещение соборының деканы) Синод вице-прокуроры Феофан Прокоповичке қарсы жарияламалар таратқаны үшін тұтқындалды. Иван азапталды, бес жыл Петр мен Пауыл бекінісінде түрмеге қамалды, содан кейін сауаттандырылып, Тобольскке жер аударылды. 1740 жылы Анна Иоанновна бауырластарға кешірім берді. Кешірім 1741 жылы күшіне енді. Жаңа императрица Елизавета Петровнаның өтініші бойынша Никитин Тобольсктен Санкт-Петербургке қайтып келе жатып, 1741 жылдың соңында немесе 1742 жылдың басында жолда қайтыс болды.
Ivan Nikitin was born in Moscow to a family of an Orthodox priest. He received his first artistic lessons from a Dutch artist Schwonbek at the engraving shop of the Kremlin Armoury. In 1711 the Armory together with Ivan Nikitin was moved to Saint Petersburg. In 1716–1720 he and his brother Roman Nikitin were sent to Italy by Peter the Great. The brothers learnt the art of painting at Florence and Venice. After returning to Russia Nikitin became the favorite court painter of Peter the Great. He worked in Moscow and Saint Petersburg. After Peter's death in 1725 Nikitin continued to work at the court until 1732, when he and his brothers Roman and Rodion (the dean of the Cathedral of the Annunciation in Moscow Kremlin) were arrested for the distribution of pamphlets against vice Procurator of Synod Feofan Prokopovich. Ivan was tortured, for five years imprisoned in the Peter and Paul Fortress, then whipped and exiled to Tobolsk. In 1740 Anna of Russia signed an amnesty for the brothers. The amnesty came into force in 1741. By request of the new Empress Elizabeth of Russia, Nikitin travelled back from Tobolsk to Saint Petersburg and died somewhere on the road either in late 1741 or in early 1742.
Шығармалары
Никитиннің алғашқы портреттері дәстүрлі 17-ғасыр парсуна стилінің күшті ықпалында болды: перспектива жоқ, қатаң жергілікті түстер, қараңғы фон. Кейінгі портреттері классикалық барокко суреттеріне жатады. Көптеген өнер тарихшылары Никитиннің ең жақсы портреттері деп Канцлер Г. И. Головкин мен Малороссиялық гетманды атайды. Портретте бейнеленген адамды анықтауда қиындықтар бар, түрлі тарихшылар оның Иван Мазепа немесе Иван Скоропадский, немесе Казимир Ян Сапега, немесе Павло Полуботок екенін айтады, бірақ олардың барлығы портреттің психологиялық тереңдігін баса көрсетеді. Портреттерден өзге, Иван Никитин Полтава және Куликово шайқастарының суреттері арқасында алғашқы белгілі орыс әскери суретшісі деп есептеледі.
The early portraits by Nikitin had a strong influence of the traditional 17th century parsuna style: no perspective, rigid local colors, dark backgrounds. The later portraits are typical Baroque paintings. Most art historians consider the Nikitin's best portraits to be Chancellor G. I. Golovkin and A Malorossian Hetman. There are problems attributing the subject of the portrait, with different historians arguing that he is Ivan Mazepa or Ivan Skoropadsky or Kazimir Ian Sapega, or Pavlo Polubotok, but they all are equal in emphasising the psychological depth of the portrait. Besides portraits, Ivan Nikitin is also considered to be the first notable Russian battle painter due to his paintings of the Battle of Poltava and Battle of Kulikovo.