Кіріспе

Калифорнияның білім беру саясаты

1960 жылғы Калифорния жоғары білім берудің бас жоспары Калифорния университетінің регенттері мен Калифорния штатының білім беру жөніндегі кеңесі тарапынан губернатор Пэт Браунның басшылығымен тағайындалған зерттеу тобымен әзірленді. UC президенті Кларк Керр оның жасалуында маңызды рөл атқарды. Бұл жоспар мемлекеттік жоғары білім беру жүйесін құрды, онда бұрыннан бар Калифорния университетінің (UC), штат колледждерінің (кейіннен жоспар бойынша Калифорния мемлекеттік университеті – CSU болып қайта аталды) және 1967 жылы Калифорния қауымдық колледждері (CCC) жүйесіне біріктірілген кіші колледждердің нақты рөлдері белгіленді. Жоспарды іске асыру үшін қабылданған заңдық құрылымға Браун 1960 жылдың 27 сәуірінде Донахо жоғары білім беру заңына қол қойды (жоспардың көрнекті жақтастарының бірі, Ассамблея депутаты Дороти М. Донахоның құрметіне).

Әсерлер

Бас жоспардың мәнісі, «Калифорнияның кез келген жерінен кез келген адам, егер жеткілікті еңбек етсе, елдегі ең жақсы университеттердің бірінен (сонымен қатар, әлемде) бакалавр дәрежесін алуға мүмкіндік алады, бұл дерлік ақысыз болады». Жоспар жоғары білім беру жүйесінің жалпы тиімділігін арттырды, сондай-ақ артық жұмысты жою арқылы студентке шаққандағы шығындарды төмендетіп, бітірушілер санын көбейтті. Бұл әрбір жүйе сегментінің міндеттерін нақты анықтау және әрбір оқу орнына тиесілі «аумақты» нақтылау арқылы іске асырылды. Жоспар университеттер жүйесінің өсуі үшін «ұтымды» жоспарлау процесін құрды. Бұл штат заң шығарушыларының мүшелерінің өздерінің сайлау округтерінде жаңа төрт жылдық университеттер құру туралы заң жобаларын ұсынуға бейімділігін тоқтатты, бұл саяси ынталандырудың бір түрі еді. Керр өз естеліктерінде 1957 жылы Калифорния мемлекеттік университетінің Станислаус қаласындағы филиалының құрылуын осы бейімділіктің ең айқын мысалы ретінде атап көрсетті. Жоспар Керрдің барлық жоғары білім беру мекемелері ғылыми-зерттеу университеттеріне айналуы керек немесе мүмкін емес деген тұжырымынан туындады. Керр өз естеліктерінде былай деді: «Мемлекетке әрбір бөлігі Гарвард, Беркли немесе Стэнфорд болуға ұмтылған жоғары білім беру жүйесі қажет емес». Мемлекеттік колледждердегі оқытушылар оларды «адасқан үміттердің зираты» деп есептейтін және докторлық диплом алған ғылыми-зерттеу университеттерінде жұмыс істеуді қалаған. Мысалы, Техас штаты ХХ ғасырда көптеген колледждерді университет мәртебесіне көтерді, нәтижесінде 2009 жылға қарай штаттың тек үш университеті ғана Карнеги жоғары білім беру мекемелерінің классификациясы бойынша ең озық американдық ғылыми-зерттеу университеттеріне берілетін беделді R1 санатына ие болды. Тек 2009 жылы Техас Ұлттық зерттеу университетінің қорын құру және Техас зерттеулерін ынталандыру бағдарламасын іске қосу арқылы ұлттық деңгейде бәсекеге қабілетті ғылыми-зерттеу университеттерін дамытуға бағытталған 51-заңды кешіктіріп қабылдады. 2019 жылға қарай тағы алты Техас университеті R1 санатына жетті. Мемлекеттік жоғары білім берудің әрбір сегменті үшін «қатаң» шекараларды белгілеу арқылы жоспар әрбір сегментте қызмет көрсететін студенттер үшін білім беру мүмкіндіктерінің кең ауқымын сақтап қалуға кепілдік берді. Керісінше, миссияның өзгеруі басқа бірнеше штаттардағы күрделі мәселе болып қалуда, олар мұндай шекараларды белгілеу және тиімді орындауға күш жұмсаған жоқ. Мысалы, 2021 жылдың қаңтарына қарай АҚШ Білім департаменті Неваданың жоғары білім беру жүйесін федералды стандарттар бойынша қоғамдық колледждері бар деп танымады, өйткені Невада 2010 жылдары өзінің қоғамдық колледждеріне төрт жылдық бағдарламаларды құруға рұқсат берді, осылайша олар дәстүрлі қоғамдық колледждің рөлінен тым алыс кетті. Нәтижесінде 2021 жылы Невада өзінің жұмыс күшін дәстүрлі түрде екі жылдық қауымдастық колледждерінде екі жылдық қауымдастық дипломдарына ие болатын жеткілікті техникалық мамандықтармен қамтамасыз ете алмады және оларды әлі де нақты қоғамдық колледждері бар Аризона және Калифорния сияқты көршілес штаттардан импорттауға мәжбүр болды.

Кейінгі өзгерістер

1972 жылы Жоспарды қарап шығу барысында негізгі құрылымының жақсы екендігі, бірақ оны сол кездегі идеяларға сәйкес сәл өзгерту қажеттігі анықталды. Мысалы, тексеру комиссиясы демалыс күндері мен кешкі бағдарламаларды «дәстүрлі емес» студенттерге қызмет көрсету үшін кеңейтуді және Жоспардың білім беру теледидары сияқты жаңа технологияларды пайдалануын ұсынды. 1978 жылы 13-қадам, Мүлікті салық салуды шектеу жөніндегі халықтық бастама қабылданып, тегін мемлекеттік білім беру жойылды. (Донахоу заңымен оқу ақысы тыйым салынғандықтан, оның орнына бірлік бойынша төлемдер алынды.) 1987 жылғы қайта қарау тәуелсіз сектордың (яғни жеке және коммерциялық емес мекемелердің) үлесін ерекше атап өтті және тәуелсіз секторды мемлекеттік жоғары білім беру жүйесінің жоспарлау функцияларына қосуды нақты қарастырды. Сондай-ақ, ол мемлекеттік заңда Cal Grants бойынша максималды мөлшерлемені белгілеу саясатын орнатып қойды. 2005 жылы орта мектептер мен колледж әкімшілеріне деген сұраныс CSU және UC жүйелері арасындағы функциялық ерекшеленуге қатысты кең талқыланған ерекшелікке әкелді. Докторлық дәрежелерді беру бастапқыда UC жүйесіне ғана тиесілі болды, бірақ Калифорния мемлекеттік университеттері Калифорния университетімен немесе аккредиттелген жеке университетпен бірлесіп «бірлескен» дәрежелер түрінде докторлық дәрежелерді ұсына алатын болды. 2005 жылдың 22 қыркүйегінде қол қойылған SB 724 заңының ережелеріне сәйкес, Калифорния мемлекеттік университетінің кампустары тікелей білім докторы (Ed. D) дәрежесін ұсына алатын болды, бұл «әкімшілік басшыларды даярлауға бағытталған». Бұл CSU кампустарының көптеген бастапқы мақсатын орындады, олар мұғалімдерді даярлау үшін нормалды мектептер ретінде құрылған болатын. 2010 жылы CSU-ға тағы екі докторлық дәреже беруге рұхсат берілді: медбикелік ғылымдарының докторы (DNP) және физиотерапия докторы (DPT). Бас жоспар алғаш құрылған 1960 жылы жоғары білімге қабылдау 2 жылдық және 4 жылдық білім беру орындарында тең бөлінген. Алайда, 2010 жылы қаржыландырудың жетіспеуіне байланысты Бас жоспарды жасаушылар UC және CSU-ға қабылдау шарттарын шектеді. Бұл үнемдеу шарасы көптеген студенттерді 2 жылдық білім беру орындарына бағыттап, оларға төменгі курс жұмысын аяқтауға және 4 жылдық білім беру ортасына ауысуға мүмкіндік берді.