Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Янку Сасул (Джон Саксон) немесе Иоан Вода V (Воевода Иоанн V; 28 қыркүйек 1582 жылы Львов қаласында қайтыс болған) – Петру Рарестің Брашов трансильваниялық саксоны Иорг (Юрген) Вайспен болған қарым-қатынасынан туған заңды емес ұлы, және 1579 жылдың қарашасынан 1582 жылдың қыркүйегіне дейін Молдавия князі болған.
Iancu Sasul (John the Saxon) or Ioan Vodă V (Voivode John V; d. September 28, 1582 in Lviv) was the bastard son of Petru Rareş from his relationship with the wife of Braşov Transylvanian Saxon Iorg (Jürgen) Weiss, and Prince of Moldavia between November 1579 and September 1582.
Тақ үшін сауда жасау
Анасының тегі туралы құпияны білген Янку, асырап алған отбасының мұрасын қабылдамай, әкесінің тағына таласу үшін Стамбулға көшті. Бұрынғы Византия императорларының Палеологтар әулетінен (Марияға) үйлене отырып, және молдаван князі Петру Шчиопулдың әлсіздігін пайдаланып, ол Венецияның бұрынғы драгоманы және Петру Шчиопулдың жоғары дәрежелі кеңесшісі (сфетник) Бартоломео Бруттиден қаржы алып, билікке ие болды. Янку сондай-ақ, оның жарты қарындасы Доамна Чиажнаның (Валахия князі Мирча Чобанульдің жесірі және Петру чел Tânăr-дың анасы) Осман билігіне тигізген ықпалынан да пайдаланды.
Let in on the secret of his lineage by his mother, Iancu renounced the inheritance of his stepfamily and moved to Istanbul, in order to bid for his father's throne. Marrying into the Palaeologus family of former Byzantine Emperors (to Maria), and taking advantage of the weakened position of Moldavian Prince Petru Şchiopul, he borrowed money from Venetian former Dragoman and high dignitary (sfetnic) of Petru Şchiopul Bartolomeo Brutti, and managed to gain the office. Iancu also benefited from the influence that his half sister, Doamna Chiajna (the widow of Wallachian Prince Mircea Ciobanul and mother of Petru cel Tânăr), exercised on Ottoman authorities.
Билік
Принстің билігі шектен тыс және өте тапқыр салық салумен ерекшеленді, оған өсіп келе жатқан қарыздар мен жеке байлықты жинақтауға деген құштарлығы себеп болды. Янку тарихқа аса жақтырылмаған văcărit салығының авторы ретінде кірді, осы салық бойынша әрбір оныншы мал мемлекетке тәркіленді (vacă румын тілінде "сиыр" дегенді білдіреді). Брутти сарайға қабылданып, қаржы басқармасын басқарды. Оның жеңілдік жағдайы Чьяйнаны ашуландырды, ол Янкудың беделін түсіруге кірісіп, наразы боярлармен одақ құрды. Янкудың оқшаулануына Киелі Рим империясымен құпия байланыстары да себеп болды, бұл қажет болған жағдайда қауіпті баспана табу үшін жасалған болуы мүмкін. Портаның оны тақтан түсіру ниеті туралы хабар алғаннан кейін Янку елден қашып кетті, 100 арбаға сыятын (оның 40-ы ақшаға толы) зор байлықты алып жүрді. Ол Трансильванияда жаңадан сатып алған жерлеріне паналауға тырысты, бірақ Польша арқылы өтіп бара жатқанда тұтқындалып, Львовта басы кесілді. Янку Сасулдың Богдан Сасул (1596 жылы есімдері тілге алынған) есімді ұлы және екі қызы болды: Кристина (Антониос Катакалосқа үйленген) және Мария (Венециялық ақсүйек Джованни Занеге үйленген).
The Prince's reign was marked by excessive and highly inventive taxing, motivated by the increasing debt and his ambition to accumulate a sizable personal fortune on the side. Iancu was to go down in history as the mind behind the much hated văcărit tax, whereby every tenth head of cattle was confiscated by the state (vacă is Romanian for "cow"). Brutti became part of the retinue and was placed in charge of finances. His privileged position angered Chiajna, and she took to undermining Iancu's standing, forming an alliance with disgruntled boyars. What added to Iancu's isolation were his privileged contacts with the Holy Roman Empire, presumably entertained in order to offer a safe haven in case of need. When he received news of the Porte's intent to depose him, Iancu fled the country, carrying an immense fortune that was said to fit in 100 carts (of which 40 would have been filled with currency alone). He attempted to take refuge on newly bought estates in Transylvania, but he was arrested on his passage through Poland and decapitated in Lviv. Iancu Sasul fathered a son, Bogdan Sasul (mentioned in 1596), and two daughters: Chrisotina (married to a certain Antonios Katakalos) and Maria (married to the Venetian nobleman Giovanni Zane).