Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зубблз – түрлі түсті сабынды көпіршіктердің коммерциялық атауы. Зубблз өзінің ерекшелігімен танымал – бұл лақ қалдырмайтын алғашқы түрлі түсті сабын көпіршіктері. Олар ауа, қысым және сумен жанасқанда жоғалып кетеді. Popular Science журналы 2005 жылы Зубблзді "Жылдың инновациясы" деп атады. Reader’s Digest та келісіп, оларды 2006 жылдың "Ең жақсы инновацияларының" бірі деп мойындады.
Zubbles is a commercial name for colored soap bubbles. Zubbles claim to fame is that they are the first colored soap bubbles that do not leave stains. Instead they fade away with exposure to air, pressure, and water. Popular Science named Zubbles the "Innovation of the Year" for 2005. Reader's Digest agreed, saying they were one of the "Best Innovations" of the year in 2006.
Даму
Забблдерді Сент-Пол, Миннесота қаласынан шыққан ойыншық жасаушы Тим Кихо ойлап тапты. Ол ас үйінде түсіндірілемейтін жаңалық ашқанда, киімге бояу жағарлық, ойыншық үшін жарамсыз көк көпіршіктер жасауға қол жеткізді. Идеясын одан әрі дамытудағы сегіз жылдық үзілістен кейін, ол жаңа ойыншық компаниясын құрғаннан соң зерттеулерін қайта бастады. Рецепті қайта табуға тырысқанда, ол формуласын өзгертті, соның нәтижесінде бояуы суда ерігіш болды. Бірақ, көпіршіктерден бояуды жуу қажет болғандықтан, олар көптеп сатуға арналған ойыншықтарға жарамсыз еді. Кихо бояу химияшысы Рам Сабнисті жұмысқа алды, ол бояудың ауамен байланысқанда жуусыз және бояу қалдырмастан өздігінен жоғалатын формуласын тапты. Компания 2005 жылдың желтоқсанында Spin Master Ltd. компаниясымен Zubbles Colored Bubbles бойынша жаһандық лицензиялық келісімге келді. Күтілетін шығарылым күндері туралы хабарламаларға қарамастан, Spin Master өндіріс процесінің күрделілігіне байланысты коммерциялық өндіріс жоспарларынан бас тартты. 2008 жылы компания Jamm Company деп аталған жаңа ойыншық компаниясымен лицензиялық келісімге қол жеткізді. Zubbles 2009 жылдың маусымында коммерциялық сатуды бастады. 2011 жылы Crayola компаниясы Кихо/C2C Technologies компаниясына берілген патентті күдікпен қарап, түсті көпіршіктердің қоғамдық мүлік болуы керек деп мәлімдеді. Кихо 2014 жылы 43 жасында күтпеген жерден қайтыс болды.
Zubbles were invented by Tim Kehoe, a toy creator from St. Paul, Minnesota. After an unexplained breakthrough in his kitchen, he was able to produce blue bubbles, that, unsuitably for a toy, stained clothing. After an eight year long delay in developing the idea further, he recommenced his investigations after forming a new toy company. In the process of trying to rediscover the recipe, he changed the formula, making the coloring water soluble. However, having to wash off the color from the bubbles rendered them unsuited to a mass market toy. Kehoe hired the dye chemist Ram Sabnis, who arrived at a formula where the color would disappear on its own, with sufficient exposure to air, and without washing or staining. The company entered into a global license agreement with Spin Master Ltd. for Zubbles Colored Bubbles in December 2005. Despite announcements of expected release dates, Spin Master dropped plans for commercial production due to complexities in the manufacturing process. In 2008, the company reached a licensing agreement with a new toy company called Jamm Company. Zubbles commenced commercial sales in June 2009. In 2011, Crayola disputed the patent given to Kehoe/C2C Technologies in a lawsuit which claimed that colored bubbles should be in the public domain. Kehoe died unexpectedly at the age of 43 in 2014.
Процесс
Түсті көпіршік ерітіндісі лейко бояулары деп аталатын арнайы бояуларды қолданады. Мысалы, қызғылт көпіршікте кристалл қызғылт лактоны деп аталатын химиялық зат қолданылады. Көпіршік жарылғаннан кейін, боялған шашырау үйкеліс, су немесе ауаға ұшырағанда жоғалады. Қалыпты сабынды көпіршікте беттік белсенді заттар судың беттік кернеуін азайтып, көпіршік пайда болуына жағдай жасайды. Түсті көпіршік жасау үшін бояу молекулалары беттік белсенді заттармен байланысуы тиіс. Zubbles-тегі әр бояу молекуласы лактон сақинасы деп аталатын құрылымнан тұрады. Сақина жабық болғанда, молекула көрінетін спектрдегі барлық жарықты, көпіршіктің түсінен басқа, сіңіреді. Бірақ лактон сақинасын ауаға, суға немесе қысымға ұшыратқанда сақина ашылады. Бұл молекула құрылымын түзу тізбекке өзгертеді, ол көзге көрінетін жарықты сіңірмейді. Лактон сақиналары ұзын тізбекті молекуланың бір жағында қышқылдық, екінші жағында спирттік функционалдық топтар болғанда пайда болуы мүмкін. Молекуланың екі жағы конденсациялық реакцияда су молекуласын шығарып, әрекеттеседі. Реакцияны қайта ұзын тізбекке бұру үшін қысым, жылу немесе артық су қосу қажет.
The colored bubble solution uses special dyes called leuco dyes. For instance, the purple bubble uses a chemical called crystal violet lactone. After the bubble pops, the colored splatter disappears with friction, water or exposure to air. In a normal soap bubble, surfactants reduce the surface tension of the water and allow the bubble to form. To create a colored bubble, dye molecules must bond to the surfactants. Each dye molecule in Zubbles is a structure known as a lactone ring. When the ring is closed, the molecule absorbs all visible light except for the color of the bubble. However, subjecting the lactone ring to air, water, or pressure causes the ring to open. This changes the molecule's structure to a straight chain which absorbs no visible light. Lactone rings can be produced whenever a long chain molecule contains acid functionality on one end, and alcohol functionality at the other. The two ends of the molecule react in a condensation reaction, ejecting a water molecule. To drive the reaction back towards the long chain, pressure, heat or an excess of water must be added.