Кіріспе
Құбырлардың түрлері
Корнуолл құбырлары – 19 ғасырда Корнуоллде кең таралған құбырлардың бір түрі. Құбырлар мен сырнайлар туралы деректер 1150 жылдан 1830 жылға дейінгі Корнуолл деректемелерінде кездеседі, ал 15 және 16 ғасырлардағы Корнуолл иконографиясында құбырлар бейнеленген.
Орта ғасырдың соңғы кезеңіндегі иконография
Екі құбырлы сыбызғылар кейінгі ортағасырлық суреттерде Альтарнун, Дэвидстоу, Сент-Остл және Брэддок (Корнуолл), сондай-ақ Марвуд және Тависток (Девон) шіркеулерінде кездеседі. Бір құбырлы сыбызғы және басқа да аспаптар Сент-Мэридің шығыс қабырғасында бейнеленген, Лансестон (Корнуолл) (шамамен 1520–1540 жылдар). Мұндай бейнелерді сақтап қарастыру қажет. Ең ертедегі бейне, Сент-Остеллдегі, 15 ғасырға жататын гаргуль, Корнуоллдағы бірегей нұсқа, бірақ бәрібір тас қалаушы жасаған стереотиптік сурет болуы мүмкін. Дэвидстоудағы сурет, шамамен 16 ғасырдың ортасы, және, мүмкін, періште бейнесі де стереотиптік болуы мүмкін. Брэддоктың сыбызғы шертетін иті еуропалық паломниктердің брошкаларында және басқа да жерлерде кездесетін стереотиптік сурет. Марвудтағы бейнелеу – Киелі кітаптан алынған, сыбызғының жалпы бейнесі болуы мүмкін. Дегенмен, Альтарнун мен Лансестондағы ұқсас киімдердің бөлшектері осы суреттердің сол кездегі (шамамен 1520–1540 жылдар) жергілікті дәстүрді бейнелейтінін көрсетеді. Тависток сыбызғышы Альтарнун мен Лансестон сыбызғышына ұқсайды, бірақ мүсінде нақты айтуға жеткілікті егжей-тегжейлі мәліметтер жоқ.
Кейінгі дереккөздер
Уильям Томас 1683 жылы Зеннорда қой қырқушыларды көңілдіру үшін сыбызғышыларды жұмысқа алды. 1713 жылғы Бильбао қолжазбасында да Томас сыбызғышы туралы мәлімделген. 1830 жылы Truro, Falmouth, Penzance және Bodmin қалаларында қайырымдылыққа арнап, көрінеу жасырынған және жасыл көзілдірік таққан, өте тыныш үнді сыбызғымен ойнаған көшпелі музыкант байқалды. Бұл хабарда мұндай әрекет сирек кездесетіні айтылды. Сыбызғышының тегі туралы ешқандай ақпарат жоқ.
Екі қос қоңырау шалушы
Екі қос дорбалы сырнай мен авлос суреттері 600 жыл бұрын жиі кездесетін. Йоркшир, Дорсет және Корнуоллде мұндай суреттердің шоғырлары бар. Бұл аймақтардың шалқары немесе мәдени ойға шолу жасауы осы аспаптарды басқа жерлерде жойылғанда Оңтүстік-Батыста сақтап қалған болуы мүмкін. Лаунсестон сырнайының құбыры конустық пішіндес, ол көбінесе ашық ауада орындалатын музыкамен байланысты, күшті және толық дыбыс береді. Алтарнундағы сырнайдың құбыры параллель пішіндес, ол әдетте үй ішінде қолданылғанда тыныш, қамысты дыбыс береді. Алтарнундағы асимметриялық құбырлар өкілдік ете ме, әлде перспективаның нәтижесі ме, белгісіз. Қазір өлшенген ұзындығы шамамен бір тондық айырмашылықты көрсетеді.
Қазіргі заманғы Корнуолл сазқұлағы және сазқұлағы
Екі әншілік қабық сырнайының қазіргі заманғы үлгілері 20 ғасырдың соңынан бері аз ғана санымен жасалып келеді. Екі әншілік конфигурация қызықты үйлесімдер жасауға мүмкіндік береді. Бір әнші октаваның жоғарғы жартысын, ал екіншісі төменгі жартысын орындайды. Екі әнші де негізгі нотаны ойнай алады, сондай-ақ жабық саусақтарды қолдану арқылы әуен ойналғанда тұрақты гул жасауға болады. Осы гул эффектісі екі әншілік қабық сырнайларының ерекше белгісі болып табылады. Мұндай сырнайлар төмен, толық сүйемелдеу үшін де өте жақсы. 1990 жылдардан бастап Джулиан Гудакер сияқты сырнай жасаушылар Корнуоллдық бірнеше екі сырнайын жасады. 2009 жылдың соңында Корнуоллдық бейнелеуге негізделген сырнайларды ойнайтындардың саны, шотландтық немесе Нортумбриялық сырнайларды ойнайтындармен салыстырғанда айқын түрде аз болды. Пайбадан Мерв Дейви осы аспаптардың мүмкіндіктерін зерттеуге көп еңбек етті. Корнуоллдық сырнайлар қазір Корнуоллдық Горседте орындалады, бұл 20 ғасырдың басында процессиялық мақсаттар үшін қолданылған мыс аспаптардың орнын басты.
Тарихнама
Гарри Вудхаустың Корнуоллдық қазылар: шындық па, әлде қиял ма? Корнуоллдағы құбырлар туралы тарихи сілтемелерді алғашқы рет талқылады. Джеймс Мерривезер бұған жауап беріп, екі үрлемелі құбырдың бейнелеу өнері Корнуоллға ғана тән емес екенін, ал "құбырлар" деген сөз міндетті түрде "қазылар" дегенді білдірмейтінін айтты. Майк О'Коннор бұл тақырыпқа қайта оралып, түрлі құжаттардағы контекстке және Альтарнун мен Лансестондағы киімдердің шынайы бейнеленуіне тоқталды, бұл суреттер жергілікті музыканттарды көрсетеді және 16 ғасырдың басындағы Корнуоллдағы дәстүрлі ойнауды бейнелейді.
Қорытынды
Көптеген құжатталған дәлелдер орта ғасырлық Корнуоллдағы музыка жасауда құбырдың орталық элемент болғанын көрсетеді. Кейбір бейнелеулер стереотиптік болғанымен, Альтарнун мен Лансестондағы киімдердің егжей-тегжейі бұл суреттердің 16 ғасырдың басындағы Корнуоллдағы практиканы бейнелейтінін көрсетеді. Бұл практикада қос және бір құбырлы қазық аспаптары қолданылған. Қос құбырлы қазық аспаптары Корнуоллға ғана тән емес, бірақ Дорсет немесе Йоркширге қарағанда онда ұзақ сақталған болуы мүмкін, мүмкін Корнуоллдың шалқаруына немесе жергілікті талғамға байланысты. Кейінгі орта ғасырларда қазық аспаптарына қатысты көптеген мәліметтер болғанымен, кейінірек хабарламалардың аздығы Корнуоллдағы қазық аспаптарының одан әрі төмендегенін көрсетеді. 20 ғасырдың соңында Корнуоллдағы қазық аспаптарының тарихы мен практикасына қызығушылық қайта оянды, нәтижесінде Корнуолл бейнелеулерінде көрінетін құбырлардың қайта құралуы және техника мен репертуарды зерттеу жүргізілді.