Кіріспе
Таралғандығы: зардап шеккен органға байланысты
| асқынулар = *Өкпе: тыныс жетіспеуі
| complications =*Lungs: respiratory failure
Белгілері мен симптомдары
Пневмоцистоз көбінесе өкпеде немесе көкбауырда болатын инфекция. Ол теріге, бүйректерге, қалқанша безіне, жүрекке, бүйрек үсті бездеріне және асқазан-ішек жолына да әсер етуі мүмкін.
Өкпелер
Өкпе зардап шеккен кезде әдетте құрғақ жөтел, тыныс алудың қиындығы және қызба болады, көбінесе төрт аптадан ұзақ сақталады. Оттегімен қанығуы төмендеген.
Тәуекел факторлары
Пневмоцистоз негізінен ВИЧ/СПИД жұқтырған адамдарда кездеседі. Зақымдалған өкпелердің рентгендік суреті екі өкпеде де кең таралған көлеңкелі, "жазбауыз қанаты" пішінінде және "сүректі шыны" сияқты көрініс береді. Организмді анықтау үшін Гиемса немесе күміс бояуларын, сондай-ақ жұқтырған жасушалардың тікелей иммунофлуоресценциясын қолдануға болады. Көзді диагностикалау кезінде фондоскопия жасалады. Торлы қабық пен хориоид қабатының биопсиясы жүргізілуі мүмкін. Зақымдалған бауырдың биопсиясында некроздың және синусоидтардың кеңеюінің ошақтық аймақтары көрінеді. H&E бояуымен клеткадан тыс көбікті қызғылт материалды табуға болады. Гроккотт күміс бояуымен қара нүктесі бар типтік кисталарды көруге болады.
Дифференциалдық диагностика
Пневмоцистоз өкпе эмболиясына немесе ересектердің тыныс жетіспеу синдромына ұқсас көрініс беруі мүмкін. Туберкулез, легионелла және ауыр грипп сияқты басқа да инфекциялар да осыған ұқсас белгілермен көрінеді.
Алдын алу
Пневмоцистозды алдын алатын вакцина жоқ. Жоғары тәуекел тобындағы адамдарға тримтеприм/сульфаметоксазол (ко-тримоксазол) тағайындалуы мүмкін.
Емдеу
Емдеу көбінесе котримоксазолмен жасалады. Басқа да емдеу опцияларына пентамидин, дапсон және атоваквон кіреді.
Нәтижелері
Ол ВИЧ/СПИД жұқтырған адамдардың 10-20 пайызында өлімге алып келеді. ВИЧ/СПИД-ке шалдықпаған адамдарда пневмоцистоз көбінесе кеш диагноз қойылады, сондықтан өлім-жітім деңгейі жоғары – 30-50 пайыз.
Эпидемиология
Дүние жүзінде қанша адамның зардап шегетіні нақты белгісіз. Пневмоцистоздың шамамен 97% жағдайында өкпеге әсер етеді және емделмесе, көбінесе өлімге алып келеді.
Тарих
Пневмоцистоздың өкпеге әсер ететін алғашқы жағдайлары Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін шала туған нәрестелерде сипатталған. Бұл ауру сол кезде жаңа туған нәрестелердің плазмалық жасушалық интерстициалдық пневмониті деп белгіленген. Pneumocystis jirovecii (бұрын Pneumocystis carinii деп аталған) – 1952 жылы оны алғаш рет сипаттаған Отто Жировецтің құрметіне осылай аталған.