Кіріспе
Сеймус Хинидің «Фивадағы жерлеу» пьесасы: Софоклдің «Антигона» трагедиясының нұсқасы – ирландиялық Нобель сыйлығының лауреаты Сеймус Хинидің пьесасы, ол б.з.д. V ғасырындағы Софоклдің «Антигона» трагедиясына негізделген. Бұл туынды Доминик Ле Гендренің операсы ретінде де белгілі.
The Burial at Thebes: A version of Sophocles' Antigone is a play by Irish Nobel laureate Seamus Heaney, based on the fifth century BC tragedy Antigone by Sophocles. It is also an opera by Dominique Le Gendre.
Сюжет
Антигона, Грекияның Фива патшасы Эдиптің қызы, оның екі ағасы Полинеикс пен Этеокл соғыстың қарама-қарсы жақтарында шайқасып, бірін-бірі өлтіргенін біледі. Антигонаның қарындасы және жаңадан тағайындалған Фива патшасы Креон, соғыста Фива жағында күрескен Этеоклды жерлейді, оны ұлы батыр деп мақтайды. Ол Полинеикесті жерлеуден бас тартады, оның қалауына бағынбағандардың бәрі, оның соғыста қарсы жақпен шайқасқан "сатқын" болғандықтан, жазаланады деп жариялайды. Пьеса Антигона мен оның қарындасы Исмененің Креонның ағасын жерлеуге қарсы жаңа заңына жауап ретінде қандай әрекет ету керектігін талқылауымен ашылады. Антигона қарсылық танытып, Креонның Полинеикеске жерлеуден бас тарту арқылы Құдай заңын бұзатынын айтады. Исмененің жалбауына қарамастан, Антигона өзінің даңқы үшін және ағасының жанын сақтау үшін жерлеу рәсімдерін орындау үшін жалғыз өзі аттанады. Антигона еңкесінің бұйрығына бағынбағаны үшін ұсталып, Креонның ұлы Хамонға никеленгеніне қарамастан, қатаң жазаға тартылады. Ол мазарға қамалып, өлуге тасталады. Пайғамбар Тирезийдің ескертуінен кейін, Креон ақыры өкінеді, бірақ ол одан бұрын Антигона өз-өзіне қол жұмсайды, содан кейін Креонның ұлы мен әйелі де өздерін-өздері өлтіреді. Креон толық оқшауланып, пьесаны қираған және жалғыз адам ретінде аяқтайды. Пьесаның орталық тақырыбы – жеке адамның бостандығы мен мемлекет тарапынан шектеулердің салынуы, сондай-ақ Құдай заңы мен Азаматтық заң арасындағы қақтығыс. Пьесада грек тіліндегі түпнұсқадан көптеген ауытқулар бар, Хейни ирландтық тілдік ерекшеліктерді қосып, Күзетші сияқты кейіпкерлердің рөлін кеңейтеді. Ол жазу уақытына сәйкес, Хейни Джордж У. Буш пен оның басшылыққа қатысты көзқарасын атап, оны Креон кейіпкерімен салыстырып, "Бушизмдер" деп атайды.
Өндіріс
Бұл пьеса алғаш рет 2004 жылғы сәуір айында Абби театрында қойылды, кейіннен опера ретінде өңделді. Операның премьерасы 2008 жылы Лондондағы Глобус театрында өтті, музыкасын Доминик Ле Гендр, либреттосын Хини жазды. Пьесада автордың Креонды Буш әкімшілігінің шетелдік саясатымен салыстырған түсініктемесі де бар.