Кіріспе

Ресей ақыны және очеркші Георгий Владимирович Иванов (Гео́ргий Влади́мирович Ива́нов; 10 қараша 1894 [О. С. 29 қазан 1894] – 26 тамыз 1958) – 1930-1950 жылдар аралығында Ресей эмиграциясының жетекші ақыны және очеркші. Банкир ұлы болғандықтан, Иванов жастық шағында Ресейдің алтын жастарының элиталық ортасында өмір сүрді. [Оның әкесі, шын мәнінде, 1902 жылы зейнеткерлікке шыққан подполковник әскери шенеунік болған]. Ол Бауделер мен француз символистеріне еліктеп, өте ерте жастан өлеңдер жазуды бастады. Оның өлең жазу шеберлігі жоғары болғанымен, өмірлік тәжірибесі жетіспеді. Оның алғашқы поэзиясында Рококо әдебиеті мен әсем тойлар жиі кездеседі. Ол екі кітабын Ваттоның суретіне сілтеме жасай отырып, «Китераға аттану» деп атады. Игорь Северяниннің қолдауымен орыс футуризмін меңгерген соң, Иванов акмеизм қозғалысына қосылды. 20 жасында аса талантты саналмаса да, Осип Мандельштам мен Анна Ахматова оның өлеңдерінде оны атап көрсеткен. Ол Николай Гумилев пен Сергей Городецкий ұйымдастырған «Ақындар гильдиясы» мектебінің ең жақсы шәкірттерінің бірі саналды. Иванов осы топтың батысқа эмиграциялаған жалғыз көрнекті мүшесі болды. Оның табиғи мақтандығы мен шешімді мінезі оған жас әріптестерінің құрметі мен сыйлылығын жеңіл тудырды. Ол өзін Ресейдің күміс дәуірінің жоғары мәдениетті ортасының жалғыз қалдығы деп көрсетті. Өзінің беделін нығайту үшін «Петербург қыстары» атты естеліктер кітабын шығарды, онда акмеистермен байланысты оқиғалар фантастикалық немесе асыра көрсетілген түрде баяндалған. Бұл кітап Ивановты ескі әріптестерінен алшақтатты, бірақ шәкірттерінен бірден мақтау алды. Әйелі Ирина Одоевцевамен және әріптес сыншысы Георгий Адамовичпен бірге Иванов эмигрант қоғамының талғамын бағалаушы, әдеби беделді қалыптастырушы немесе жоюшы рөл атқарды. Алайда, олардың әдеби талғамында кейбір кемшіліктер болды: олар анонимді түрде жіберілген Цветаеваның шынайы өлеңдерін (Цветаеваның өзінің стиліне ұсқақ еліктеу деп қабылдады). Олар Берлиндегі орыс әдебиетшілерімен қақтығысты, Владимир Набоков олардың сүйікті қарсыласына айналды. Набоков «Фиалтадағы көктем» атты әңгімесінде Ивановты сатиралық бейнелеу арқылы және Адамовичтің Набоковтың псевдониммен жариялаған өлеңдерін мақтауына себеп болған ақылды мистификация жасау арқылы кек қайтарды. 1938 жылы ол «Атомның ыдырауы» атты прозалық поэмасын жариялады, оны эмигранттардың көпшілігі (соның ішінде Набоков пен Владислав Ходасевич) айыптады, ал оның жақтасы В. Злобин мен Зинаида Гиппиус мақтады. Ішімдікке тәуелділігі мен күйзелісі күшейген Ивановтың жағдайы нашарлай берді. Ивановтың ең жақсы өлеңдері зор қасірет пен толық үмітсіздік аясында жазылды. Оның өнерінің шыңы – өліміне дейін жазған өлеңдер циклы болды. Соңғы шығармаларының бірінде Иванов «өлең ретінде Ресейге оралатынымды» болжады. Оның әйелі Перестройка кезінде Ленинградқа оралып, 1990 жылы қайтыс болды. Ивановтың өлімінен кейін оның беделі арта түсті. Бір сыншы айтқандай, оның «ұлы отырысқа толы поэзиясы» француз экзистенциализмінің қағидаларын болжаған деп саналады.

Басылымдар

Георгий Иванов, Қар мен еріту шекарасында: Таңдамалы өлеңдер. Джером Кацселл мен Станислав Швабрин аударған және түсіндірме берген. Станислав Швабриннің кіріспесі. Санта-Моника: Персевал Пресс, 2011 (орысша-ағылшынша екі тілді басылым, 532 бет).