Кіріспе

Балықтардың кіші түрлері

Мохаве туи чубы (Siphaletes bicolor mohavensis) – Мохаве өзеніне ендемік туи чубының кіші түрі. Мохаве туи чубы 1970 жылы Құрып бара жатқан түрлер туралы заң бойынша қорғауға алынды, ал 1971 жылы Калифорния штатының құрып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілді. 1984 жылы АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі оны қалпына келтіру жоспарын жасады.

Сипаттама

Ересек Мохаве туи балығының стандартты ұзындығы шамамен 2 см-ден басталады, бірақ кейбір ересектер 3 см және одан да ұзынға жетеді. Олардың денесі жуан, ал қанаттары қысқа және дөңгелек болып келеді. Бұл түрде жыныстық ерекшелік байқалмайды.

Қорғау

Мохаве туи шабақтары Сода Спрингс-тегі екі оқшауланған тоғаннан және бір бұлақтан табылды: Тюэнди көлі, Үш жарғақ тоғаны және МК бұлағы. Мохаве туи шабақтарының 1945 жылы әкелінуі арқылы Сода Спрингске келгені болжамдалады. 1967 жылға қарай, Мохаве өзенінде генетикалық таза Мохаве туи шабақтары қалмады. Арройо шабақтары – ағысқа бейімделген шабақтар, олар Мохаве туи шабақтарына қарағанда төмен оттегі және жоғары температураға төзімді, сондықтан тек бәсекелестік нәтижесінде Мохаве туи шабақтарының орны толыққандай ауыстырылуы мүмкін, генетикалық факторларға қарамастан. Арройо шабақтарын әкелуден басқа, бас, қосақа, форель, бұқа бақасы және рак сияқты басқа да жат түрлердің әкелінуі Мохаве туи шабақтарының санын азайтуға, оларды жеу және бәсекелестік арқылы әсер етті. Су қоймаларын салу сияқты ортаның өзгеруі табиғи су ағымын өзгертіп, инвазивті түрлерге қолайлы орта жасады, бұл Мохаве туи шабақтарының популяциясын одан да төмендетті. Мохаве туи шабақтарына қатысты тағы бір қауіп – 2001 жылы Тюэнди көлінде олардың ішінде Азия таспа құртының табылуы, сонымен қатар батыс москитобалықтары да осы көлде кездесті. Қытайға тән бұл таспа құрты өмірінің бір бөлігін тұщы су балықтарының ішегінде өткізеді. Оның кең таралуы кәдімгі және шөп карптарын қоныстандыру арқылы болды. Азия таспа құрттарының жабайы балық популяциясына тигізетін әсерін одан да зерттеу қажет, әртүрлі балық түрлеріне әртүрлі әсер ететіні байқалды. Студент Томас Архидекон 2007 жылы Мохаве туи шабақтарына Азия таспа құртының әсерін тексеру үшін тәжірибе жасады. Азия таспа құрты Мохаве туи шабақтарының тіршілік ету ұзақтығын тікелей қысқартпайтыны және өсуын аздап төмендетіп, олардың тіршілік етуіне әсер ететіні анықталды. Бұл зертханалық жағдай екенін және Архидеконның пікірінше, далалық зерттеулер қажет. Архидекон зертханада москитобалықтың Мохаве туи шабақтарына тигізетін әсерін де зерттеді. Оның айтуынша, одан да көп зерттеулер қажет, бірақ ақырында Мохаве туи шабақтары москитобалықтардан қорғана алатын мөлшерге жетеді. Сонымен қатар, москитобалықтар Мохаве туи шабақтарының асқазанында бірнеше рет табылғандықтан, олар тіпті тамақ көзі болуы мүмкін.

Қазіргі халық саны

2013 жылға қарай 3 популяция болды: Сода көлдері (Тюэнди көлі және Мохаве шабағының бұлағы), Қытай көлі және Кэмп Кэди. MC – су шығару арнасы жоқ, жалғыз бассейннен тұратын, 250 шаршы фут көлемді тоған. Осы кездегі есептеулер бассейнде 257 мен 618 аралығында балық бар екенін көрсетті. Калифорния Балық және жабайы табиғат департаменті бұл мәлімдемені растап, Мохаве туи шабағының Сода-Спрингс, Кэмп Кэди және Қытай көлінде әлі де кездесетінін хабарлады. Кэмп Кэдидегі екі тоғанда бұл популяция жақсы жағдайда, ал Сода көлінің популяциясына маса балықтары мен азиялық лента құрттары қауіп төндіреді. Қытай көліндегі популяция ең қауіпсіз деп саналады. Мохаве туи шабағы бүгінгі күнге дейін жойылу қаупі төндіріп отырған түрлер тізімінде. Бұл балықтың жаңағыдан бағалау жүргізілмеген сияқты. Чен және авторлар Мохаве өзеніне Мохаве туи шабағын қайта енгізу мақсатының бүгінде орындалуы мүмкін емес деп санайды. Авторлар Арройо шабағын жою қажеттігін, ал Мохаве өзенінің көлемі мұндай шараға тым үлкен екенін, сондай-ақ спорттық балық аулауға және ішуге жарамды су көзіне елеулі зиян келтіретінін айтады. Дегенмен, олар Мохаве туи шабағын өзеннің жоғары ағысындағы салаларына, тоғандарға және су жинағыштарға енгізуге болады деп ұсынады. Бұл тәжірибелік басқару аймақтарын құруға мүмкіндік береді.