Кіріспе

1997 жылғы үстел үстіндегі фантастикалық рөлдік ойын

Бес сақинаның аңызы – Джон Уик жазған және 1997 жылы Бес сақина баспа тобынан лицензия бойынша Alderac Entertainment Group баспасынан шыққан рөлдік ойын. Ойын Бес сақина әлемінде өтеді, негізінен Рокуган мемлекетінде, ол феодалдық Жапонияға және басқа Шығыс Азия мәдениеттерінің ықпалына негізделген. Көптеген рөлдік ойындар сияқты, Бес сақинаның аңызы бір немесе бірнеше ойыншы және ойын шеберімен ойналады, ол ойын барысындағы оқиғаларды және ойыншы емес кейіпкерлерді (NPC) басқарады. Бес сақинаның аңызында көптеген сарайлықтар мен басқа да жауынгер емес кейіпкерлерді де ойыншы ретінде таңдауға болады. 2015 жылдың қыркүйегінде AEG және Fantasy Flight Games (FFG) компаниялары бірлесіп, зияткерлік меншік FFG-ге сатылды деп хабарлады. Fantasy Flight Games 2018 жылдың қазан айында Бес сақинаның аңызы әлеміндегі жаңа рөлдік ойынды шығарды. 2020 жылы FFG-нің бас компаниясы Asmodee, FFG-нің RPG желілерін, соның ішінде Бес сақинаның аңызын, Edge Studio еншілес компаниясына берді.

Орнату

Бес сақина туралы аңыздың қиялды әлемі феодалдық Жапонияға ұқсас, бірақ оған басқа Азия мәдениеттерінің де элементтері, сондай-ақ сиқыр мен мифтік жандар кіреді. Бұл әлемді сипаттайтын бүкіл әлемге арналған нақты атау жоқ, сондықтан "Рокуган" термині кейде осы әлемдегі нақты мемлекетті немесе бүкіл әлемді білдіру үшін қолданылады. Рокуган қоғамы кландық құрылымға негізделген, онда жеті (кейін сегіз) "Ұлы клан" және көптеген кіші кландар бар. Ұлы кландар бірнеше әулеттерден тұрады, олардың әрқайсысы клан ішінде өзінің нақты міндетін атқарады. Кіші кландарда көбінесе бір ғана әулет болады. Әр клан да императордың бұйрығымен берілген жерлерді басқарады. Дегенмен, император барлық жердің иесі болып қалады, ал кландар жылдық салық төлеп осы жерлерді пайдаланады.

Жүйе

Бес сақина туралы аңыздың ойын жүйесі тек 10 жақты табын пайдаланады. Әдетте, табын лақтырылғанда нәтижесі 10 болса (көбінесе табында "0" деп белгіленеді), ол "жарылады" деп айтылады. Осы жағдайда ойыншы тағы бір рет лақтырады және жаңа нәтиже бастапқы нәтижеге қосылады. Егер екінші нәтиже 10 болса, ойыншы үшінші рет лақтырады, барлық үш нәтижені қосады. Бұл процесс ойыншы 10-нан басқа нәтиже алғанша қайталанады. Екінші басылым және оған жазылған көптеген кітаптар осы жүйемен де, Oriental Adventures D&D әлемінде ұсынылған D20 ережелерімен де жұмыс істеу үшін жасалған; үшінші басылым жарық көргеннен кейін бұл қолдау тоқтатылды.

Айналып , сақтаңыз

Ойын ең көп танылған механикасы – Дейв Уильямс пен Джон Уик жасаған "Roll & Keep" жүйесі. Дойырбан лақтырғанда екі сан беріледі: лақтырылатын дойырбан саны және "қалдырылатын" дойырбан саны. Ойыншы қалдырылған дойырбандардың жалпы сомасын қосып, осы лақтырудың жалпы сомасын алады. Мысалы, егер бір лақтыруда бес дойырбан лақтырып, үшеуін қалдыру керек болса ("бес дойырбаннан үшеуін қалдыр" немесе "5k3" деп жазылса), бес дойырбан лақтырылады. Осы бесеудің ішінде ойыншы үшеуін таңдайды (әдетте, бірақ міндетті емес, ең жоғары мәнді үшеуін таңдайды), олардың мәндері қосылып, лақтырудың жалпы мәнін құрайды.

Сақиналар

Бес сақина туралы аңыз сегіз қасиетті қолданады: Шыдамдылық, ерік-жігер, күш, қабылдау қабілеті, шапшаңдық, интеллект, рефлекстер және саналылық. Бұл қасиеттер төрт элементтік "сақинаға" (жоғарыда аталғандардай) жұптарға бөлінеді: Жер, Су, От және Ауа. Төрт сақина кейіпкердің дамуына шектеу қояды, себебі кейіпкердің өсуі үшін оның сақиналарының деңгейі көтерілуі керек, ал сақинаның деңгейін арттыру үшін, оған байланысты екі қасиет те өсуі тиіс. Бесінші сақина бар, ол Босдық сақинасы деп аталады. Бұл сақина да, қалған төрт сақина сияқты, Миямото Мусасидің "Бес сақина кітабынан" алынған. Ойында Босдық сақинасы кейіпкердің ішкі күшін көрсетеді, оны қолдану кейіпкерге ерекше әрекеттер жасауға немесе кәдімгі әрекеттерді тиімдірек орындауға мүмкіндік береді.

Қасиетті тұлға құру

Рольдік ойындарда кейіпкерлерді құрудың негізінен екі әдісі бар: атрибуттарды кездейсоқ шығару үшін текшелерді лақтыру немесе белгілі бір мөлшердегі ұпайдан бастап, осы ұпайлармен атрибуттарды сатып алуға болатын формула қолдану. Бес сақина туралы аңыз екінші әдісті пайдаланады. Әрбір жаңа кейіпкер кейіпкерді құру үшін жұмсалатын 40 "Кейіпкерлік ұпаймен" басталады (ронин кейіпкерлерінен басқа, олар 55 ұпаймен басталады). Бұл ұпайлар кейіпкердің қасиеттері мен Бос шеңберінің деңгейін көтеруге, кейіпкердің дағдыларының деңгейін арттыруға және жаңа дағдыларды сатып алуға жұмсалады. Ойынның бұрынғы нұсқаларында кейіпкерлер 30 ұпаймен бастаса, ронин үшін 45 ұпай берілетін. Бұл ұпайларды артықшылықтарды сатып алуға да қолдануға болады, артықшылықтар кейіпкерге белгілі бір жағдайларда көмектесетін қосымша бонус немесе қабілетті береді (мысалы, кейіпкердің келтіретін зиянын арттыратын "Ірі" немесе кейіпкердің ел соттарындағы беделін арттыратын "Әлеуметтік жағдай"). Керісінше, ойыншы қаласа, кейіпкеріне бірнеше кемшіліктерді таңдай алады, бұл басқа салаларда жұмсау үшін қосымша кейіпкерлік ұпай береді, бірақ ойын барысында кейіпкерге белгілі бір шектеулер қояды (мысалы, кейіпкердің белгілі бір қарулармен келтіретін зиянын азайтатын "Кішкентай" немесе көптеген ойын емес персонаждардың (NPC) кейіпкерді ұнатпауына себеп болатын "Жаман репутация"). Бесінші нұсқадан бастап кейіпкерлер 20 сұрақтан тұратын жүйе арқылы құрылады, әр сұрақ дағды, әлеуметтік және сақиналық көрсеткіштерді анықтайды.

Өлім-жітім

Бес сақина туралы аңыз рөлдік ойын өте қауіптілігімен танымал. Ескермей шайқасқа кірісетін ойыншылардың кейіпкерлері көбінесе алғашқы сеанста-ақ қаза табады. Қажетсіз жағдайларда шайқастан қашу үшін дұрыс рөлдік ойынға ұмтылу керек, бірақ кейіпкерлердің ерте кезеңдерде күш қолдануға мәжбүр болған жағдайда аман қалуға жеткілікті мүмкіндіктері бар.

Шығыс оқиғалары

Oriental Adventures тұңғыш рет 1985 жылы TSR, Inc. компаниясы Advanced Dungeons & Dragons ойынына қосымша ретінде жарияланды және оқиғалар Kara Tur деп аталатын жерде өріледі. 2001 жылы Wizards of the Coast компаниясы Oriental Adventures-тың жаңа нұсқасын Dungeons & Dragons-тың үшінші нұсқасына қосымша ретінде шығарды. Осы жаңа нұсқаны жақында сатып алынған "Бес сақина туралы аңыз" мүлкінің көрнекі үлгісі ретінде көрсетуге шешім қабылданды. Oriental Adventures-тің v.3.5 ережелеріне ресми (бірақ толық емес) жаңартуын Dragon Magazine #318 (2004 жылғы сәуір айы), 32–48 беттерде табуға болады. Екінші басылымының барлық кезеңінде, "Ойыншы нұсқаулығы", "Ойын шеберінің нұсқаулығы", "Көлеңкелер жолы", "Қысқы соты: Кюден Асако" және "Бос уақыт" кітаптарынан басқа, "Бес сақина туралы аңыз" RPG үшін жарық көрген кітаптарда екі түрлі ойын механикасы болды: "Бес сақина туралы аңыз" екінші басылымының "Ойыншы нұсқаулығынан" механика және d20 жүйесіне сәйкес келетін механика, мысалы, Oriental Adventures-те ұсынылған. "Бес сақина туралы аңыз" рөлдік ойынының үшінші басылымынан бастап, және қазір баспадан шыққан Oriental Adventures-тің қолжетімсіздігіне байланысты, қазіргі "Бес сақина туралы аңыз" рөлдік ойынының кітаптарынан d20 жүйесінің ережелері алынып тасталды.

Қабылдау

Пирамиданың онлайн екінші томының рецензенты: «Мен FGU-ның классикалық ойыны Бушидоға зор ностальгия сезінемін, ал Бес сақина туралы аңыз Бушидоның Шығыс семсерлері мен жын-сыйырының сезімін толыққанды қамтиды, әрі, қуанып айтамын, әлдеқайда түсінікті ережелермен келген», – деді. 1998 жылы «Бес сақина туралы аңыз» 1997 жылғы ең үздік рөлдік ойын үшін Origins сыйлығын жеңіп алды. «Бес сақинаның аңызы» ролдік ойыны 2006 жылғы Алтын Энни сыйлығын «Ең үздік интерьер дизайны» номинациясы бойынша жеңіп алды. Black Gate журналындағы «Бес сақина туралы аңыз» ойынына жазған рецензиясында Скотт Тейлор: «L5R – эпикалық, Мэтт Уилсонның обложкасы назарымды аударды, ал ойынның механикасы D&D-нің D20 және Shadowrun-ның D6 жүйелерінен жаңаша көрінді, себебі L5R «жарылатын D10-дарды» енгізді. Ойын оқиғасы, Азия мәдениеттерінің қосындысынан құралған Рокуган, мені әсерге түсірді. Менің ойлауым батыстық болғанымен, мен осы ойынға толыққанды ендім», – деді. 2013 жылы Black Gate журналының Скотт Тейлоры «Бес сақина туралы аңызды» барлық уақыттағы ең үздік он рөлдік ойынның ішінде екінші орынға қойды. «Бушидо және Ориенталдық оқиғалар сияқты ойындар нарықта өз орнын табуға тырысқанда, L5R өз бағытын сақтап қана қоймады, сонымен қатар нағыз құрметтің мәнін үйретті және әрбір адамға өз қиялында қалған самурай фантазиясын іске асыруға мүмкіндік берді. Сол аттас коллекциялық карта ойынының танымал болуының арқасында, L5R жарық көргеннен бері жарты ондаған басылымда керемет рөлдік ойын кітаптарын шығарды».