Кіріспе

Айн Рэндтің 1964 жылғы "Егоизмнің ізгілігі: Эгоизмнің жаңа түсінігі" кітабы – философ Айн Рэнд пен жазушы Натаниел Бранденнің 1964 жылғы мақалалар жинағы. Көптеген мақалалар алғаш рет The Objectivist Newsletter басылымында жарияланған. Кітап Рэндтің объективистік философиясы тұрғысынан этикалық мәселелерді қарастырады. Оның негізгі тақырыптары эгоизмді рационалды этика кодексі ретінде анықтау және растау, альтруизмнің зияндылығы және дұрыс үкіметтің мәнін қамтиды.

Қорытынды

Кітапта 19 эссе бар, олардың 14-ін Рэнд, ал бесеуін Брэнден жазған, сонымен қатар Рэнд жазған кіріспе де бар. Барлық эсселердің біреуін қоспағанда, бұрын Рэнд пен Брэнден 1962 жылы жариялаған "Объективисттік бюллетень" журналында жарияланған. Ерекшелігі – кітаптың бірінші эссесі, "Объективисттік этика", ол Рэндтің Висконсин университетінде "Қазіргі заман этикасы" тақырыбында өткен симпозиумда оқыған баяндамасы болды. "Объективисттік этика" Рэндтің этикалық теориясының негіздерін түсіндіреді. Оның басқа эсселері әртүрлі этикалық тақырыптарды қамтиды, көбінесе келісімге келу және моральдық бағалау сияқты мәселелер бойынша қалыпты көзқарастарға қарсы тұрады. Брэнденнің "Қарсы индивидуализм" және "Қызығу психологиясы" сияқты эсселері моральға психологиялық тұрғыдан көбірек назар аударады.

Өзіндік деген терминнің қолданылуы

Рэндтің өзімшілдікті ізгілік ретінде сипаттауы, тіпті кітаптың атауында да, оның ең даулы аспектілерінің бірі болып табылады. Философ Чандран Кукатас Рэндтің осы мәселедегі позициясы "оған танымалдылық әкелді, бірақ оны интеллектуалды қауымнан шеттетуге себеп болды" деді. Рэнд кітаптың кіріспесінде 'өзімшілдік' терминінің әдетте ізгілік мінез-құлықты сипаттау үшін қолданылмайтынын мойындады, бірақ оның қолданылуы терминнің нақты мағынасына сәйкес келетінін, яғни тек "өз мүдделеріне қатыстылық" екенін атап өтті. Рэндтің айтуынша, өзімшілдікті жамандықпен байланыстыру "адамзаттың моральдық дамуын тежеді" және одан бас тарту қажет. Сыншылар Рэндтің терминді түсіндіруіне күмәнді қарады. Либертариандық феминист жазушы Шарон Пресли Рэндтің "өзімшілдік" терминін қолдануын "ерекше және бұрмаланған" деп сипаттады, бұл сөздіктің мағынасына қайшы келеді, Рэндтің керісінше мәлімдемелеріне қарамастан. Пресли бұл терминнің қолданылуы Рэндтің аргументтерін жиі қате түсіндіруге әкеп соқты деп санайды. Философия профессоры Макс Хокутт 'өзімшілдіктің ізгілігі' деген фразаны "сөздік шектен шығу" деп атады, оның пікірінше, "нақтылаусыз және түсіндірмесіз, бұл өте парадоксалды және тыңғылықты талқылауға лайық емес". Керісінше, философтар Дуглас Дэн Уил мен Дуглас Б. Расмуссен Рэндтің бұл терминді неліктен қолданатынына берген жауабын "қарсылық немесе қорғаныс емес, терең" деп сипаттады. Философ Крис Мэтью Скиабара Рэндтің терминнің мағынасын дәл бейнелегені күмәнді екенін айтты, бірақ Рэндтің философиялық позициясы оның ойларын жаңа сөздер ойлап табудың орнына, кейбір терминдердің дәстүрлі мағыналарын өзгертуді талап ететінін мәлімдеді. Философия профессоры Стивен Хикс Интернет-философия энциклопедиясында Рэндтің "қозғаушы атауының" "этика туралы осындай қозғаушы тезиспен" үйлесетінін жазды.

Жариялану тарихы

Рэндтің очерктер жинағын жасау идеясы бастапқыда Random House-тың Беннетт Серфінен туды, ол Рэндтің бұрынғы екі кітабын – «Атлас Шруггед» және «Жаңа интеллектуал үшін» – жариялаған еді. Рэнд президент Джон Ф. Кеннедидің көзқарастарын сынаған Форд-Холл форумындағы сөйлеген сөзінен кейін мақалалар жинағын «Фашистік жаңа шекара» деп атауды ұсынды. Рэндтің Кеннедиді Адольф Гитлермен салыстырғанына наразы болған Серф, Рэндтен басқа тақырыпты таңдауын өтінді. Ол бұл өтінішті қабылдамай, Random House-тан бас тартты (сонымен қатар Серфпен достығын үзді) және жаңа кітабының баспашысы ретінде New American Library-ді таңдады. «Өзімшілдіктің құндылығы» басқа атаумен жарық көрді және Кеннеди туралы мақаласын қамтымады; ол кітап жарыққа шықпай тұрып, Кеннеди қаза тапты, бұл эссенің мәнін жойды.

Қабылдау

Кітап Рэндтің ең көп сатылған ғылыми еңбектерінің біріне айналды, шығарылғаннан кейін алғашқы төрт айда 400 000-нан астам, ал 2014 жылға қарай 1,35 миллионнан астам дана сатылды. Рэнд зерттеушісі Мими Райзел Гладштейн очерктер жинағын "әртүрлі" және "ғылыми емес немесе арнайы білімі жоқ қызығушылық танытқан оқырмандарға, сондай-ақ Объективизмді терең зерттеген студенттерге тартымды" деп сипаттады. Гладштейн хабарлағандай, заманауи бірқатар сыншылар Рэндтің көзқарастарын экзистенциализммен салыстырған. Өзін-өзі жетілдіру бойынша жазған Роберт Рингер өзінің "Қорқыту арқылы жеңіс" кітабында "Өзімшілдіктің ізгілігі" Рэндтің "шедеврі" екенін айтты. Жазушы Кристофер Хитченс бірде: "Мен "Өзімшілдіктің ізгілігі" атты эсселер жинағына белгілі бір құрметпен қарасам да, адамдар арасында өзімшілдікті насихаттаудың қажеті жоқ деп ойлаймын. Сіздің пікіріңіз қандай екенін білмеймін, бірақ кейбір нәрселерді қосымша күшейтудің қажеті жоқ" деді.