Кіріспе

Бактериялар туысы
автоматтық таксотоқсандық қорап
| сурет = Peptostreptococcus spp 01.jpg
| сурет сипаттамасы=Peptostreptococcus spp. ерекше тізбектей құрылымдарда өсуде. | таксон = Peptostreptococcus
| авторы = Клюйвер және ван Ниль, 1936
| түпкілікті түрі = Peptostreptococcus anaerobius Пептострептококктар – антибиотиктерге төзімділігі артатын, баяу өсетін бактериялар. Пептострептококк әйелдердің сау төменгі репродуктивтік жолының қалыпты тұрғыны болып табылады.

Патогенез

Пептострептококк түрлері адам организмінде симбиозды түрде тіршілік ететін микроорганизмдер, негізінен ауыз қуысы, тері, асқазан-ішек жолы, қын және несеп жолдарында кездеседі және ішек микробиотасының құрамына кіреді. Иммундық жүйесі әлсіреген немесе жарақаттанған жағдайларда бұл микроорганизмдер патогендік қасиеттерге ие болып, септицемияны тудырып, организмге зиян келтіруі мүмкін. Пептострептококк ми, бауыр, сүт безі және өкпедегі іріңді қабынуларды, сондай-ақ кең таралған некротизациялық жұмсақ тіндер инфекцияларын қоздыруы мүмкін. Олар аралас анаэробты инфекцияларға қатысады, яғни бірнеше бактериялардың қатысуымен туындайтын, оттегі қажет етпейтін немесе одан зиян көретін инфекцияларға. Пептострептококк түрлері бета-лактамды антибиотиктерге сезімтал. Олар барлық биологиялық материалдардан жиі оқшауланады. Пептострептококк сияқты анаэробты грам-оң коктылар екінші жиі кездесетін анаэробты бактериялар болып табылады және анықталған анаэробты оқшаулаулардың шамамен ширегін құрайды. Көбінесе анаэробты грам-оң коктылар адам денесінің әртүрлі аймақтарындағы инфекциялардан басқа анаэробты немесе аэробты бактериялармен бірге табылады. Бұл Пептострептококк микроорганизмдерін оқшаулауды қиындатады.

Инфекциялар

Клинических инфекцияларда табылған Peptostreptococcus түрлері бұрын Peptococcus деп аталатын туыстың бір бөлігі болған. Пептострептококк – клиникалық инфекцияларда табылған анаэробты грам-оң кокктардың жалғыз туысы. Сондықтан, Peptostreptococcus түрлері клиникалық маңызы бар анаэробты кокктар ретінде қарастырылады. Басқа клиникалық маңызы бар анаэробты кокктарға Veillonella түрлері (грам-теріс кокк) және микроаэрофильді стрептококктар (аэротолерант) жатады. Анаэробты грам-оң кокктарға Peptostreptococcus туысына жататын клиникалық маңызы бар түрлер кіреді. Анаэробты грам-оң кокк түрлерінің ең көп кездесетіндері: Peptostreptococcus magnus, Peptostreptococcus asaccharolyticus, Peptostreptococcus anaerobius, Peptostreptococcus prevotii және Peptostreptococcus micros. Көмірсуларды ферментациялау кезінде сүт қышқылының көп мөлшерін өндіретін анаэробты грам-оң кокктар Streptococcus parvulus және Streptococcus morbillorum Peptococcus немесе Peptostreptococcus түрлеріне қайта жіктелді. Бұл организмдердің көпшілігі анаэробты, бірақ кейбіреулері микроаэрофильді. Адам микробиомы және бактериялар туралы жаңа зерттеулердің нәтижесінде көптеген бактерия түрлері қайта аталды және қайта жіктелді. ДНК гомологиясы және фенотиптік сипаттамаларға негізделген, толық жасушалық полипептидтік үлгілерді зерттеу нәтижелері бойынша бұрын Streptococcus anginosus немесе Streptococcus milleri деп белгіленген микроаэрофильді стрептококтардың ДНК гомология тобы қазір үш түрлі түрден тұрады: S. anginosus, Streptococcus constellatus және Streptococcus intermedius. S. morbillorum микроаэрофильді түрі Gemella туысына көшірілді. Peptostreptococcus туысының жаңа түрі – Peptostreptococcus hydrogenalis; оның құрамында индол-оң, сахаролитикалық штаммдар бар. Пептострептококк инфекциясы денедегі барлық жерлерде, соның ішінде орталық нерв жүйесінде, бас, мойын, кеуде, құрсақ, жамбас, тері, сүйек, буындар және жұмсақ тіндерде кездеседі. Инфекцияға қарсы тиісті ем жүргізілмесе, клиникалық сәтсіздікке алып келуі мүмкін. Пептострептококктарды жиі елемеуге болады және оларды оқшаулау қиын, сондықтан дұрыс үлгілерді жинау қажет. Пептострептококктардың өсуі баяу болғандықтан, олар антимикробты препараттарға төзімді болады. P. magnus сүйек және кеуде инфекцияларында жиі табылады. P. asaccharolyticus және P. anaerobius акушерлік/гинекологиялық және тыныс алу жолдары инфекцияларында және жараларда ең жоғары оқшаулау көрсеткішіне ие. Анаэробты және факультативті кокктар табылган жағдайларда инфекцияның көпшілігі полимикробты болды. Таза мәдениетте микроаэрофильді стрептококктар табылган пациенттердің көпшілігі абсцес (мысалы, тіс, бас сүйегі, өкпе), бактериемия, менингит немесе конъюнктивитпен ауырды. P. magnus ең көп таралған анаэробты кокк және көбінесе таза мәдениетте табылады. Әртүрлі инфекциялық ошақтарда кездесетін басқа кең таралған пептострептококктар: ауыз инфекциясында P. anaerobius; тыныс алу жолдары инфекциясында P. micros. P. magnus, P. micros, P. asaccharolyticus, P. vaginalis, P. tetradius және P. anaerobius әйелдердің зәр-жыныс жүйесі инфекцияларында; P. magnus және P. micros терең орган абсцестерінде; P. magnus, P. micros және P. anaerobius асқазан-ішек трактісімен байланысты инфекцияларда; P. magnus, P. micros, P. asaccharolyticus, P. vaginalis, P. tetradius және P. anaerobius сүйек және буын инфекцияларында, аяқ және табан жараларында. Пептострептококк бактерияларынан туындаған көптеген инфекциялар синергиялық болып келеді. Бактериялық синергия, оның болуы сепсис күшеюінің өзара индукциясымен, өлім-жітімнің артуымен, абсцесс тудырудың артуымен және аралас инфекцияларда бактериялық компоненттердің өсуінің күшеюімен анықталады, анаэробты грам-оң кокктар мен олардың аэробикалық және анаэробты серіктестері арасында кездеседі. Анаэробты грам-оң кокктардың және микроаэрофильді стрептококтардың капсулалық материалды өндіру қабілеті маңызды вируленттілік механизмі болып табылады, бірақ басқа факторлар да осы организмдердің аралас инфекциялардағы өзара әрекеттесуіне әсер етуі мүмкін. Анаэробты кокктарды инфекциядан денедегі барлық жерлерде оқшаулауға болады, бірақ кейбір орындарға бейімділік байқалады. Жалпы, Peptostreptococcus түрлері, әсіресе P. magnus, іш инфекциясына қарағанда тері асты және жұмсақ тіндердегі абсцестер мен диабетке байланысты аяқ жараларынан жиі табылады. Пептострептококк инфекциясы созылмалы инфекцияларда жиі кездеседі. 1973-1985 жылдар аралығында ауруханалардан оқшауланған анаэробты бактериялардың 26%-ын грам-оң анаэробты кокктар құрады. Бұл организмдердің ең көп кездесетін ошақтары акушерлік және гинекологиялық (35%), сүйек (39%), кисталар (40%) және құлақ (53%) болды. Кейде ішек, лимфа түйіндері, өт және көз сияқты басқа жерлерде де кездеседі. Инфекцияның жиілігі дамытпа елдерде жоғары, себебі емдеу көбінесе кешіктіріледі немесе тиісті ем алу мүмкін болмайды, бірақ пептострептококк инфекциясынан болатын өлім-жітім соңғы 30 жылда азайды және емдеудің жақсаруына байланысты одан әрі азаятын болады. Пептострептококк инфекциясына барлық жастағы адамдар ұшырауы мүмкін, бірақ балалар бас және мойын инфекциясына көбірек бейім.

Тері мен жұмсақ тіндер инфекциялары

Анаэробты грам-оң кокктар және микроаэрофильді стрептококктар көбінесе полимикробты тері және жұмсақ тіндер инфекцияларында табылады, мысалы гангрена, фасцит, ойық жаралар, диабетке байланысты аяқ инфекциялары, күйік, адам немесе жануар шағуы, жұқтырған кисталар, кеуде, тік ішек және қынап абсцестері. Анаэробты грам-оң кокктар және микроаэрофильді стрептококктар әдетте инфекцияланған орынға жақын шырышты қабаттан немесе инфекцияланған орынға енгізілген басқа аэробикалық және анаэробты бактериялармен бірге кездеседі. Peptostreptococcus spp. мүшеқаптық ойық жаралар, диабетке байланысты аяқ инфекциялары және тік ішек абсцестері сияқты инфекцияларды тудыруы мүмкін. Анаэробты грам-оң кокктар және микроаэрофильді стрептококктар қалыпты тері микробиотасының құрамында болады, сондықтан үлгілерді алу кезінде осы бактериялармен ластануды болдырмау қиын.

ЖҚТ инфекциялары

ОЖС инфекцияларын субдуральдық эмпиемадан және созылмалы инфекциялардың нәтижесінде пайда болатын ми абсцестерінен оқшаулауға болады. Сондай-ақ, синустардан, тістерден және мастоидтан да оқшауланған. Бір зерттеуде 39 ми абсцесінің 46%-ында анаэробты грам-оң кокктар мен микроаэрофильді стрептококктар табылды.

Жоғарғы тыныс алу жолдары мен тіс инфекциялары

Инфекцияларда организмдердің маңыздылығын көрсететін анаэробты кокцилердің жоғары деңгейде отарлануы байқалады. Бұл инфекцияларда анаэробты грамположительно кокцилер және микроаэрофильді стрептококктер жиі табылады. Олар созылмалы мастоидитпен ауыратын пациенттердің 15%-ында анықталған. Пептострептококктар және басқа да анаэробтар басым болған кезде, жедел инфекцияға белсенді ем жүргізу созылмалы инфекцияның алдын алуға көмектеседі. Іш қуысы және хирургиялық инфекциялар сияқты анаэробты инфекция қаупі жоғары болған жағдайларда, дұрыс антимикробты профилактика тәуекелді 90%-ға дейін азайтуы мүмкін. Көбінесе, анаэробты грамположительно кокцилер мен микроаэрофильді стрептококктермен бірге стрептококк түрлері және Staphylococcus aureus та табылады. Peptostreptococcus micros пародонтитпен орташа байланысты.

Бактеримия және эндокардит

Пептострептококктар қауіпті эндокардит, паравальвулярлық абсцесс және перикардитке әкелуі мүмкін. Пептострептококктан туындаған бактериемияның ең көп кездесетін көзі – ауыз қуысы мен жұтқыншақтың, төменгі тыныс жолдарының, әйелдердің жыныс жолдарының, іш қуысының, терінің және жұмсақ тіндердің инфекциялары. Жақында жасалған гинекологиялық операция, иммундық жүйесінің әлсіреуі, стоматологиялық процедуралар, әйелдердің жыныс жолдарының, іш қуысы мен жұмсақ тіндердің инфекциялары, сондай-ақ асқазан-ішек жолы операциялары пептострептококктан туындаған бактериемияға жағдай жасайтын факторлар болып табылады. Микроаэрофильді стрептококктар эндокардит жағдайларының 5-10% құрайды, бірақ пептострептококктар өте сирек оқшауланады.

Анаэробты плевропульмонарлық инфекциялар

Анаэробты грам-оң кокктар және микроаэрофильді стрептококктар көбінесе аспирациялық пневмония, эмпиема, өкпе абсцестері және медиастинитте кездеседі. Бұл бактериялар өкпе инфекцияларынан оқшауланған анаэробтардың 10-20% құрайды. Тиісті мәдени егістік үлгілерін алу қиын. Ол үшін өкпеге тікелей пункция жасау немесе трахея арқылы аспирация қолдану қажет.

Ішек инфекциясы

Грам оң анаэробты кокстар қалыпты асқазан-ішек микробиотасының құрамына кіреді. Іш қуысы инфекцияларынан, мысалы, перитониттен алынған сынамалардың шамамен 20%-нда оқшауланады. Бауыр, көкбауыр және іш абсцестерінде табылады. Жоғары тыныс жолдары мен тіс инфекцияларындағыдай, грам оң анаэробты кокстар басқа бактериялармен бірге табылады. Осы жағдайда олар ішек шығу тегіндес организмдермен, мысалы, E. coli, bacteroides fragilis тобы және clostridium түрлерімен араласады.

Әйелдердегі таздық инфекциялары

Грам-оң анаэробтық кокктер анаэробты инфекцияланған сүйектер мен буындардан жиі оқшауланады. Олар анаэробты бактериялардың шақырылған остеомиелиттің 40%-ын және анаэробты бактериялардың шақырылған артриттің 20%-ын құрайды. P. magnus және P. prevotii сүйек және буындардан ең көп оқшауланатын түрлер болып табылады. Осы инфекцияларды емдеу үшін ұзаққа созылатын антимикробтық ем қажет, және бөгде заттарды алып тастау емдеу тиімділігін арттырады. Peptostreptococcus түрлері әйелдердің төменгі көбелек мүшелерінің микробиотасының құрамына кіреді.

Емдеу

Пептострептококктар және басқа да анаэробтар басым болған кезде, жедел инфекцияға белсенді ем салу созылмалы инфекцияның алдын алуға көмектеседі. Іш қуысы және хирургиялық инфекциялар сияқты анаэробтық инфекция қаупі жоғары болған жағдайларда, дұрыс антимикробтық профилактика қауіпті азайтуы мүмкін. Антимикробтармен (мысалы, аминогликозидтер, триметоприм-сульфаметоксазол, ескі квинолондар) емдеу көбінесе анаэробтарды толық жоя алмайды.