Кіріспе

Олбани, Нью-Йорк штатындағы кешен

Губернатор Нельсон А. Рокфеллердің Империя штатының алаңы (әдетте Империя штатының алаңы деп, сондай-ақ Оңтүстік эспланадасы деп аталады) – Нью-Йорк штатының Олбани қаласының орталық бөлігінде орналасқан бірнеше мемлекеттік ғимараттардың кешені. Кешен 1965-1976 жылдар аралығында шамамен 2 миллиард долларлық құнмен салынған. Онда Нью-Йорк штаты әкімшілігінің бірнеше департаменттері орналасқан және 1899 жылы құрылысы аяқталған, штаттық заң шығарушы орган орналасқан Нью-Йорк штатының Капитолийімен біріктірілген. Алаңдағы кеңселердің ішінде Денсаулық сақтау департаменті және Уодсворт орталығының Биггс зертханасы бар. 1960 және 1970 жылдардағы монументальді абстракт өнер туындыларының ірі қоғамдық жинағы болып табылатын Empire State Art Collection, алаңның барлық аумағында тұрақты түрде көрсетіледі. Нью-Йорк штатының Бас қызмет көрсету кеңсесі алаңды күтіп ұстайды. Нельсон А. Рокфеллер Империя штатының алаңындағы өнер орталықтары корпорациясы – 1979 жылы алаңдағы өнер орталықтарын басқару үшін құрылған Нью-Йорк штатының қоғамдық пайда корпорациясы.

Тұжырымдама

Плаза губернатор Нельсон Рокфеллердің идеясы бойынша салынды. Ол Голландия королевасы Джулиананың аймақтың голланд тарихын тойлау үшін Олбаниге келгенінен кейін жаңа үкіметтік кешен құруға шабыланды. Королевамен бірге, халық арасында "Жүрек" деп белгілі қаланың бір бөлігімен жүріп өткенде Рокфеллер ұялды. Кейін ол: "Қала королеваның күткендей көрінбегені сөзсіз" деді. Рокфеллер кешеннің негізгі жобасын архитектор Уоллес Харрисонмен бірге губернатордың жеке ұшағында жасады. Рокфеллер өз ойларын пошта карточкасының артына қаламмен түсірді, ал Харрисон оларды жетілдірді. Олар үлгі ретінде Бразилия, Версаль және Чандигарх қалаларының кең ауқымын және стилін пайдаланды. Бұл кешеннің зор масштабы Хадсон өзенінен көрінетіндей етіп, Олбани көкжиегінің ең басты белгісі ретінде жоспарланды.

Бұрынғы жағдай

1962 жылғы наурыз айында Нью-Йорк штаты бұл аумақты басып алған кезде, 1960 жылғы АҚШ халық санауы бойынша шамамен 7000 тұрғыны болған. Солтүстік-шығыс және Орта Батыс қалаларындағы көптеген американдық қалалардың орталықтары сияқты, Албани қаласының орталығы да Екінші дүниежүзілік соғыстан бері ақ халықтың саны, орталық сауда және қонақүйлердің толу деңгейі күрт төмендеген. Сонымен қатар, 1950 мен 1960 жылдар арасында афроамерикалықтардың саны қала орталығындағы халық санауы аудандарында екі есеге артқан. Штат 1962 жылы басып алған кезде, бүкіл аумақтағы ең ірі этникалық топ – афроамерикалықтар, олар жалпы халықтың шамамен 14% құрады. Бірінші және екінші буын итальяндық америкалықтар аудан халқының шамамен 10% құрады. 98 акрлық аумақ бірнеше ерекше аудандардан тұрды. Оңтүстікке қарай, Мэдисон және Гранд көшелерінің маңында Албанидің итальяндық-американдық қауымдастығының орталығы орналасқан. Маленькая Италияның жартысы ғана штаттың иелігіне өткенімен, Эмпайр Стейт Плазаның құрылысымен байланысты бұзу және одан кейінгі шу мен шаң көптеген тұрғындарды көшіруге мәжбүр етті, тіпті олардың үйлері алынбаған жағдайда да. Солтүстікке қарай Албанидің жатақханалар ауданы орналасқан, оның орталығы Игл мен Оңтүстік Суан көшелері арасындағы Джей, Ланкастер және Гудзон көшелерінде болды. Эмпайр Стейт Плаза үшін бұзылған ғимараттардың 10% жатақханалар болды. Онда 1000-нан астам жалғыз ер адам, көбінесе қарт және жақсы жағдайда емес адамдар тұрды. Олар барлық үй шаруашылықтарының үштен бірін және алынған аумақтың халқының кем дегенде 15% құрады. Алыну аумағының шығыс бөлігі, қазір Оңтүстік Молл артериясы орналасқан жерде, Албанидің "Гут" аймағы болды, онда арзан қонақүйлер, жатақханалар және арзан бары болды. Ауданда, әсіресе солтүстік жағындағы Стейт-стрит және Мэдисоннан төмендегі Элм-стритте әсем үйлер де болды. Алыну аумағы мен оның айналасы ұзақ жылдар бойы иммигранттар мен олардың шіркеулеріне мекен болды. Штат басып алғанға дейін бес шіркеу жұмыс істеді. 1850 жылы құрылған неміс ұлттық католик шіркеуі – "Киелі Крест" Гамильтон және Филипп көшелерінің бұрышында орналасқан. Тұрғындар азайып бара жатқандықтан, 1959 жылы қаланың батыс шетіндегі Вестерн және Бреваторға көшірілді. Франция ұлттық католик шіркеуі – Баталды Мәриямның көтерілуі 109 Гамильтонда, Гранд және Фултон көшелерінің арасында орналасқан. "Киелі Крест" сияқты, бұл шіркеуде де парияшылардың саны азайып, 1961 жылы тек төрт крещение және бір неке тойланды. Батысқа қарай, 78 Ланкастер көшесінде Сент-Полс епископ шіркеуі тұрды. 1827 жылы құрылған, ол 1862 жылы Ланкастер көшесіне көшірілді. Ланкастер шіркеуі бірнеше Тиффанидің боялған шыны терезелерімен мақтанды, бұл ауданның бұрынғы байлығын көрсетеді. Ол 1965 жылы Хакетт бульварына көшірілді. Штат басып алған аумақтың сыртында үш шіркеу тұрды. Сент-Энтони, Мэдисон және Гранд көшелерінің бұрышында (ғимарат қазір Гранд-стрит қоғамдық өнер орталығы), жақын маңдағы үш католик ұлттық шіркеуінің ішіндегі ең үлкені және ең белсендісі болды. Батысқа қарай бірнеше блоктан, Мэдисон және Игл көшелерінің бұрышында Католиктік Таза ұғым соборы тұрды. Көбінесе қара нәсілді Уилборн ғибадатханасы аумақтағы афроамерикалық халықпен бірге өсті. 1957 жылы ол 79 Гамильтон көшесінен, 1962 жылы штат басып алған аумақтан, Ланкастер мен Джей арасындағы Оңтүстік Суандағы бұрынғы Бет-Эмет синагогына көшірілді.

Қаржыландыру

Алаң құрылысына төлем жасау үлкен мәселе болды, себебі Албани жобасы үшін облигациялар шығарылса, штат бойынша сайлаушылар оны бекітпеуі мүмкін еді. Мыңдаған адал саяси дауыс берушілердің қоныс аударуына қарамастан, Олбани қаласының мэрі Эрастус Корнинг Рокфеллермен бірлесіп, штат облигацияларының орнына Олбани округі облигацияларын пайдаланатын қаржыландыру жоспарын жасады. Төлемдер кезінде штат, ресми түрде округтің меншігінде болған алаң үшін жалдау төлемдері арқылы негізгі сома мен пайыз төлемдерін кепілдікке алды. Кейін меншік құқығы штатқа берілуі керек еді, оның орнына салық төлемдері жүзеге асырылатын еді. Облигацияларды басқару Корнингке және партия жетекшісі Даниэль П. О'Коннеллге республикалық губернатормен келіссөздерде ықпал етуге мүмкіндік берді. Облигациялар 2001 жылы төленді және штат меншікті қабылдады, бірақ құқық иелігін өзгертуге жылдар бойы құжаттар қажет болды. Алғашқы аяқталған ғимарат 1972 жылы Заң шығарушылар кеңсесі болды, ал соңғысы 1978 жылы «Жұмыртқа» ғимараты болды. Алаң 1973 жылғы 21 қарашада ашылса да, ол 1976 жылы толыққанды жұмыс істеуге кірісті, жалпы құны 1,7 миллиард доллардан асты. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, кешенде 11 000-нан астам мемлекеттік қызметкер жұмыс істейді.

2017 жылғы микрожелілік электр желісі жобасы

2017 жылдың мамыр айында Нью-Йорк штатының губернаторы Эндрю Куомоның әкімшілігі осы жылдың соңында Импайр Стейт Плазасына қуат жеткізетін жаңа микрожелі құрылысын бастайтынын хабарлады. Жаңа микрожелі жобасы кешеннің жылдық электр энергиясына қажеттілігінің 90 пайызын өндіруді күтеді. Куомо әкімшілігі бұл жобаның штатқа жылдық энергия шығындарынан 2,7 миллион доллар үнемдеуге және парниктік газдар шығарындыларын азайтуға мүмкіндік беретінін мәлімдеді. Жобада табиғи газ отынымен жұмыс істейтін турбиналық генераторлар қолданылады.

Шолу

Empire State Plaza әр түрлі болат және темірбетон ғимараттардан тұрады, барлығы импортталған таспен қапталған (бірақ The Egg ғимараты бетон құрылымын толық көрсетеді). Ғимараттар 6 қабатты таспен қапталған негізгі платформаға орналастырылған, оны 25 000-нан астам болат қазықтар қолдайды, олар орта есеппен 70 фут (21 метр) тереңдікке, жер астындағы жұмсақ мұздық сазға қадалады. Алаңдағы ғимараттардың масштабы әсерлі, ал кешен Олбани қаласының көкжиегінің ең оңай танылатын бөлігі болып табылады. 44 қабатты Корнинг Тауэр Нью-Йорк штатында Нью-Йорк қаласынан тыс ең биік ғимарат болып табылады және 42-ші қабатында бақылау алаңы бар. Ол апта ішінде тегін және жұртшылыққа ашық. Дегенмен, батыс жағында терезелері болмағандықтан, 360 градусқа айналатын көрініс жоқ. Алаңның негізгі платформасы әлемдегі ең ірі ғимараттардың бірі. Сонымен қатар, алаңда қыс айларында мұз сырғыту алаңы бар, ол алаңның біріндегі су қоймасының үстінде орналасқан.

Орналасу

Ғимараттар үш айнала көтерілетін бассейндердің қатарына орналасқан. Батыс жағында төрт 23 қабатты, 310 фут (94 м) биіктіктегі Агенттік мұнаралары орналасқан. Шығыс жағында Egg (Жиын орталығы) және 44 қабатты (589 фут (180 м)) Эрастус Корнинг мұнарасы бар, оның 42-ші қабатында бақылау алаңы орналасқан. Оңтүстік жағында жоғары платформада Мәдени білім беру орталығы, ал солтүстік жағында Нью-Йорк штатының Капитолийі орналасқан. Капитолий алаңнан бұрын салынған болса да, ол эскалатор арқылы Конкорсқа қосылған, бұл алаңның қалған бөлігіне, әсіресе (Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы үшін), Заң шығарушы кеңсе ғимаратына жер астынан кіруге мүмкіндік береді. Алаң MVP Аренасымен (бұрын Pepsi Arena деп, ал бастапқыда Knickerbocker Arena деп аталған жабық спорт аренасы) жаяу өткел көпірімен және Нью-Йорк штатының Капитолийімен туннель арқылы байланысты. Сонымен қатар, Батыс Капитолий саябағының астынан өтетін туннель Капитолий ғимаратын Оңтүстік Сван көшесіндегі 80-үй нөміріндегі Альфред Э. Смит ғимаратымен байланыстырады. Кешеннің барлық бөлігіне мүгедектер коляскасымен кіруге болады, тек Мемлекеттік көшедегі Капитолий кіреберісі мен Сван көшесіндегі ғимаратқа дейінгі Конкорс туннелінде кіру мүмкін емес. Керекті карта орында немесе жүктеу арқылы қолжетімді.

Көлік

Алаңның астынан Оңтүстік Молл артериясы өтеді, ол Дунн мемориалдық көпіріне жалғасатын қысқа автомобиль жолы. Бұл тас жолдың салынуы Олбани қаласының орталық бөлігіндегі көптеген ғимараттарды қиратты. Алғашқы жоба бойынша, автомобиль жолы Солтүстік Гринбуш қаласындағы 90-шы тас жолдан (қазіргі 8-ші шығу – Нью-Йорк штатының 43-ші бағытына дейін) Ренсселер арқылы, алаңның астынан өтіп, сондай-ақ жойылған Мид Кросстаун артериясына қосылуы тиіс еді. Мид Кросстаун артериясы I 90-ның 6-шы шығудан басталып, қала арқылы Вашингтон паркінің астынан өте, Оңтүстік Молл экспрес-жолымен қиылысып, 23-ші шығу арқылы Нью-Йорк штатының тас жолына жалғасатын еді. Қазіргі Оңтүстік Молл артериясы Свон көшесіндегі айналымда тоқтап қалады, шығыс және батыс бағыттарындағы екі жолақ алаңның астына апаратын төрт порталды туннельдің екі сыртқы порталын пайдаланады. (Ішкі екі портал парк астындағы Мид Кросстаун артериясы/Оңтүстік Молл экспрес-жолы торабына арналған жедел қозғалысқа арналған жолақтар болуы керек еді.) Бастапқы Мид Кросстаун артериясының жалғыз қалдығы – қазіргі US 9 шоғырындағы I 90 үшін төрт деңгейлі торап. Негізгі платформаның төменгі деңгейлерінде бірнеше тұрақ орналасқан. Плаза кешеніне бірнеше CDTA автобус бағыттары қызмет көрсетеді, оның ішінде кейбіреулері жер астындағы Конкорстағы автобус станциясына тікелей қатынас береді. Плаза ішінде тоқталатын бағыттар: 214, 224, 233, 519, 523, 524, 525, 540 және 560. Сондай-ақ, Мэдисон даңғылында, NYS кітапханасының алдында тоқталатын 2 бағыт бар – 21 және 114.

Конкурс

Конкорс – Олбанидің "Жер асты қаласы", онда тамақ алаңдары, бұрынғы Макдональдс мейрамханасы, банктер, пошта бөлімі, CDTA автобус станциясы, келушілер орталығы және бірнеше сауда дүкендері орналасқан. Конкорс мемлекеттік алаңдағы барлық ғимараттарды байланыстырады, көптеген мемлекеттік қызметкерлер түскі асын сонда өткізеді. Конкорста сонымен қатар мемлекеттік заманауи абстрактілі өнер коллекциясының бір бөлігін құрайтын түрлі өнер туындылары мен мүсіндер де бар.

Көркем туындылар жинағы

Губернатор Нельсон А. Рокфеллердің «Империя штаты» алаңының өнер жинағы кешеннің барлық бөлігінде, жер астындағы «Конкорс» өтеу жолында, ғимараттарда және ашық аудандарда орналасқан. Жинаққа 92 үлкен сурет, мүсін және түрлі орындарда орнатылған гобелендер кіреді. Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайының директоры Гленн Д. Лоури алаңдағы американдық өнер көрмесін «елдегі ең маңызды мемлекеттік заманауи өнер жинағы» деп атады. Бұл жинақ сондай-ақ «музей емес, жалғыз қоғамдық орындағы қазіргі заманғы американдық өнердің ең үлкен жинағы» деп танылды. Бұл жинақ «әдемі өнерді әдетте оған қол жеткізбейтін адамдардың өміріне енгізу» үшін жасалған маңызды әрекетті көрсетеді. Жинақтағы туындыларды 1965 жылы губернатор Нельсон А. Рокфеллер тағайындаған комиссия іріктеді. Комиссия құрамына Уоллес К. Харрисон, Роберт М. Доти, Рене д’Харнонкорт, Сеймур Х. Нокс II және (1968 жылдан кейін) Дороти Миллер кірді. Губернатор Рокфеллер әрбір өнер туындысын қарап, бекітті. Олардың 16-сы нақты орынға арналған тапсырыспен жасалған.

Суретшілік шығармалар

Анушкевич, Ричард Grand Spectra 1968 акрил майға
Бладен, Рональд The Cathedral Evening 1972 боялған Cor Ten болат
Боломей, Роджер Генри Untitled 1969 71 қола
Боломей, Роджер Генри Untitled 1969 71 қола
Болотовский, Илья Large Tondo 1969 акрил майға
Бонтеку, Ли Untitled 1966 бояу, шыны талшық және былғары дәнекерленген металл қаңқаға
Брукс, Джеймс Chaco 1965 майға
Кальканьо, Лоуренс Red Black 1967 май және акрил майға
Калдер, Александр Four at Forty Five Degrees 1966 боялған металл парақ
Калдер, Александр Triangles and Arches 1965 боялған болат
Каллери, Мэри Z 1963 мыс
Крисса Вардеа Мавромихали Arrow: Homage to Times Square 1958 боялған құйылған алюминий
Коггешалл, Калверт Touching 1968 казеин майға
Д'Арканджело, Аллан American Landscape 1967 акрил майға
Дафнис, Нассос 2 68 1968 эпоксидтік бояу майға
Дэвис, Джин Sky Wagon 1969 акрил майға
Дуран, Роберт Untitled 1970 акрил майға
Фербер, Герберт Double One on C 1966 мыс
Франкенталер, Хелен Capri 1967 акрил майға
Габо, Наум Construction in Space: Spheric Theme 1969 тот баспайтын болат және Cor Ten болат
Гларнер, Фриц Untitled 1968 майға
Гудну, Роберт Struggle 1966 67 көмір, акрил және май майға
Готтлиб, Адольф Orange Glow 1967 майға
Густон, Филип Smoker 1963 майға
Хази, Димитри Helmet V 1961 қола
Хатиган, Грейс The The #1 1962 майға
Хелд, Ал Rothko's Canvas 1969 70 акрил майға
Хорвитт, Уилл Spaces 1969 70 құйылған алюминий
Дженкинс, Пол Phenomena: Mistral Veil 1970 акрил майға
Дженсен, Альфред Kronos 1968 майға
Джадд, Дональд Untitled 1968 тот баспайтын болат және янтарь плексиглас
Келли, Эллсуорт Yellow Blue 1968 боялған болат
Келли, Эллсуорт Primary Tapestry 1968 қолмен тоқылған жүн
Кипп, Лиман Wild Rice 1967 боялған болат
Клайн, Франц Charcoal Black and Tan 1959 майға
Крушеник, Николас Faster than Sunshine 1968 акрил майға
Либерман, Александр Temple II 1964 69 алюминий
Липтон, Сеймур The Empty Room 1964 никель күміс никель мырышқа
Луис, Моррис Aleph Series IV 1960 акрил майға
Лавинг, Алвин Д. Jr. New Morning I 1973 акрил майға
Лукин, Свен Untitled 1969 эмаль ағашқа
Маллари, Роберт Pythia 1966 фанера, шыны талшық, эпоксид және боялған болат
Марка Релли, Конрад Black Rock 1958 май және кенепке
Мидмор, Клемент Turn Out 1967 Cor Ten болат
Мидмор, Клемент Verge 1971 72 боялған Cor Ten болат
Мильковичи, Антони Salem 7, 1/3 1965 67 Cor Ten болат
Митчелл, Джоан La Seine 1967 майға, төрт бөліктен тұратын сурет
Мазервелл, Роберт Burnt Sienna 1968 қолмен тоқылған жүн
Мазервелл, Роберт Dublin 1916, with Black and Tan 1964 май және акрил майға
Майерс, Форрест Untitled 1969 70 Cor Ten және тот баспайтын болат
Невелсон, Луиза Atmosphere and Environment V 1966 алюминий, қара эпоксид, эмаль
Ногучи, Исаму Studies for the Sun 1959 64 травертин
Ногучи, Исаму Studies for the Sun 1959 64 темір
Ногучи, Исаму Studies for the Sun 1959 64 қола
Ноланд, Кеннет Via Ochre 1968 акрил майға
Новак, Гёра Links 1965 қара лак ағашқа
Новрос, Дэвид Untitled 1968 акрил лак шыны талшыққа
Окада, Кензо Hagoromo 1964 майға
Олденбург, Клас Geometric Mouse, Scale A, 1/6 1969 боялған болат және алюминий
Паркер, Реймонд Curling Red 1967 майға
Пеппер, Беверли Campond 1969 70 хромдалған болат
Петтет, Уильям Untitled 1968 акрил майға
Поллок, Джексон Number 12, 1952 1952 аралас техника
Рики, Джордж Two Lines Oblique 1968 71 тот баспайтын болат
Розати, Джеймс Heroic Galley 1958 қола
Розати, Джеймс Lippincott I 1967 боялған Cor Ten болат
Розенталь, Тони Duologue 1965 қола
Ротко, Марк Untitled 1967 майға
Руда, Эдвин Tecumseh 1969 акрил майға
Зандер, Людвиг Pawnee II 1968 майға
Шмидт, Юлиус Untitled 1966 қола
Сегал, Джордж The Billboard 1966 гипс, ағаш, металл және арқан
Сели, Джейсон Colleoni II 1969 71 дәнекерленген болат
Сихвонен, Оли Untitled 1968 69 майға
Смит, Дэвид Voltri Bolton III 1962 боялған болат
Смит, Дэвид VB XXI 1963 боялған болат
Смит, Дэвид Volton XIII 1963 боялған болат
Смит, Дэвид Volton XVI 1963 боялған болат
Смит, Дэвид Volton XVIII 1963 боялған болат
Смит, Тони The Snake Is Out, 1/3 1962 69 боялған жұмсақ болат
Стахли, Франсуа Labyrinth 1970 71 ироко ағашы
Стамос, Теодорос Iberian Sun Box 1967 майға
Стил, Клиффорд 1964 (PH 558) 1964 майға
Шугерман, Джордж Trio 1969 71 боялған алюминий
Салливан, Джим Sojourno 1969 акватец майға
Творков, Джек Wedding Flags 1965 майға
Вон Шлегель, Дэвид West End 1966 алюминий
Вулкос, Питер Dunlop 1967 қола
Уильямс, Уильям Т. Sweets Crane 1969 акрил майға
Уайнс, Джеймс Grey Disc 1968 боялған цемент және болат
Янгерман, Джек Eastward 1967 акрил майға
Зокс, Ларри Gemini Series I 1968 акрил майға